Thông Số Kích Thước Bản Vẽ Motor Mặt Bích
Motor mặt bích (động cơ mặt bích, motor B5) là động cơ điện được lắp vào máy bằng mặt bích tròn ở đầu trục thay vì chân đế. Kích thước motor mặt bích 3 pha 4 cực theo chuẩn IEC đi theo khung motor: ví dụ motor 0.75kW (khung 80) có mặt bích 200mm, trục 19mm; motor 7.5kW (khung 132) có mặt bích 300mm, trục 38mm; motor 160kW (khung 315) có mặt bích 660mm, trục 80mm.
Bài dưới tổng hợp thông số kích thước, bản vẽ, dòng điện định mức (ampe), cách đọc ký hiệu mặt bích và các kiểu lắp B5, V1, B35, B14 để chọn đúng động cơ điện 3 pha mặt bích cho máy trộn, máy khuấy, bơm, hộp giảm tốc và máy chế biến.
Nội dung
- 1. Motor mặt bích là gì? Các kiểu lắp mặt bích
- 2. Cách đọc thông số kích thước bản vẽ motor mặt bích
- 3. Bảng tổng hợp kích thước motor mặt bích 3 pha 4 cực
- 4. Thông số chi tiết motor mặt bích theo từng công suất
- a) Motor mặt bích 0.75kW 1HP, mặt bích 200mm
- b) Motor mặt bích 1.1kW 1.5HP, mặt bích 200mm
- c) Motor mặt bích 1.5kW 2HP, mặt bích 200mm
- d) Motor mặt bích 2.2kW 3HP, mặt bích 250mm
- e) Motor mặt bích 3kW 4HP, mặt bích 250mm
- f) Motor mặt bích 4 (3.7)kW 5HP, mặt bích 250mm
- g) Motor mặt bích 5.5kW 7.5HP, mặt bích 300mm
- h) Motor mặt bích 7.5kW 10HP, mặt bích 300mm
- i) Motor mặt bích 11kW 15HP, mặt bích 350mm
- k) Motor mặt bích 15kW 20HP, mặt bích 350mm
- l) Motor mặt bích 18.5kW 25HP, mặt bích 350mm
- m) Motor mặt bích 22kW 30HP, mặt bích 350mm
- n) Motor mặt bích 30kW 40HP, mặt bích 400mm
- o) Motor mặt bích 37kW 50HP, mặt bích 450mm
- p) Motor mặt bích 45kW 60HP, mặt bích 450mm
- q) Motor mặt bích 55kW 75HP, mặt bích 550mm
- r) Motor mặt bích 75kW 100HP, mặt bích 550mm
- s) Motor mặt bích 90kW 125HP, mặt bích 550mm
- t) Motor mặt bích 110kW 150HP, mặt bích 660mm
- u) Motor mặt bích 132kW 180HP, mặt bích 660mm
- v) Motor mặt bích 160kW 220HP, mặt bích 660mm
- 5. Hình ảnh tổng quan motor mặt bích các công suất
- 6. Điện áp, dòng điện và biến tần cho motor mặt bích
- 7. Vỏ gang và vỏ nhôm ở motor mặt bích
- 8. Ứng dụng của motor mặt bích
- 9. Ưu điểm của motor mặt bích
- 10. Cách chọn motor mặt bích đúng kích thước
- 11. Câu hỏi thường gặp về motor mặt bích
- 12. Kết luận
1. Motor mặt bích là gì? Các kiểu lắp mặt bích
Motor mặt bích có nắp trước đúc liền một mặt bích tròn với gờ định tâm và các lỗ bắt bu lông. Mặt bích được bắt thẳng vào thân máy hoặc hộp giảm tốc, giúp trục motor đồng tâm với trục máy mà không cần căn chỉnh chân đế.
| Ký hiệu kiểu lắp (IEC 60034-7) | Mô tả | Ứng dụng thường gặp |
|---|---|---|
| B5 (IM B5 / IM 3001) | Mặt bích lớn có lỗ trơn, không chân đế, trục nằm ngang | Lắp vào hộp giảm tốc, bơm, máy chế biến |
| V1 (IM V1) | Mặt bích B5, trục hướng xuống dưới | Máy khuấy, máy trộn, bơm trục đứng |
| V3 (IM V3) | Mặt bích B5, trục hướng lên trên | Máy ly tâm, bàn quay |
| B35 (IM B35 / IM 2001) | Vừa có chân đế vừa có mặt bích | Máy cần đỡ thêm chân, motor lớn nặng |
| B14 (IM B14 / IM 3601) | Mặt bích nhỏ, lỗ ren trên mặt nắp | Motor nhỏ, bơm, quạt, hộp giảm tốc trục vít |
- Motor B5 trục đứng (V1, V3) cần ổ bi chịu lực dọc trục phù hợp; motor từ khung 180 trở lên thường có bản V1 riêng.
- Motor có chụp mưa (mái che) khi lắp trục hướng xuống ngoài trời.
- Xem thêm danh mục motor giảm tốc mặt bích khi cần tốc độ thấp, mô men lớn.
2. Cách đọc thông số kích thước bản vẽ motor mặt bích
Trên bản vẽ motor mặt bích B5 theo IEC 60072, các ký hiệu quan trọng:
- P: đường kính ngoài mặt bích.
- M: đường kính vòng tròn tâm lỗ bu lông (PCD).
- N: đường kính gờ định tâm (spigot), lắp khít vào lỗ định tâm của máy.
- S: đường kính lỗ bắt bu lông; số lỗ thường là 4 hoặc 8.
- D, E: đường kính trục và chiều dài trục.
- F, GA: bản rộng rãnh then (cavet) và chiều cao tính từ đáy trục đối diện đến mặt then.
- L: tổng chiều dài motor.
| Mã mặt bích IEC | P – đường kính bích (mm) | M – PCD (mm) | N – gờ định tâm (mm) | S – lỗ bu lông | Khung motor |
|---|---|---|---|---|---|
| FF165 | 200 | 165 | 130 | 4 × 12 | 80, 90 |
| FF215 | 250 | 215 | 180 | 4 × 14.5 | 100, 112 |
| FF265 | 300 | 265 | 230 | 4 × 14.5 | 132 |
| FF300 | 350 | 300 | 250 | 4 × 18.5 | 160, 180 |
| FF350 | 400 | 350 | 300 | 4 × 18.5 | 200 |
| FF400 | 450 | 400 | 350 | 8 × 18.5 | 225 |
| FF500 | 550 | 500 | 450 | 8 × 18.5 | 250, 280 |
| FF600 | 660 | 600 | 550 | 8 × 24 | 315 |
- Bảng mặt bích là kích thước tham khảo theo chuẩn IEC; motor một số hãng có sai khác nhỏ, đối chiếu bản vẽ trước khi gia công.
- Mặt bích 200mm, 250mm, 300mm… là đường kính ngoài P; khi đặt hàng nên ghi thêm M và N để khớp lỗ máy.
- Motor 2 cực cùng khung từ 200 trở lên thường có trục nhỏ hơn bản 4 cực.
3. Bảng tổng hợp kích thước motor mặt bích 3 pha 4 cực
Thông số dưới đây áp dụng cho motor mặt bích B5 3 pha 380V, 4 cực (khoảng 1450 vòng/phút). Dòng điện là dòng định mức ở 380V; giá trị chính xác đọc theo tem motor.
| Công suất (kW / HP) | Mặt bích P (mm) | Lỗ bích (mm) | Trục (mm) | Rãnh then (mm) | Dài tổng (mm) | Dòng 380V (A) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0.75kW / 1HP | 200 | 12 | 19 | 6 | 289 | 2.05 |
| 1.1kW / 1.5HP | 200 | 12 | 24 | 8 | 324 | 2.85 |
| 1.5kW / 2HP | 200 | 12 | 24 | 8 | 346 | 3.72 |
| 2.2kW / 3HP | 250 | 14.5 | 28 | 8 | 375 | 5.09 |
| 3kW / 4HP | 250 | 14.5 | 28 | 8 | 375 | 6.78 |
| 4 (3.7)kW / 5HP | 250 | 14.5 | 28 | 8 | 403 | 8.8 |
| 5.5kW / 7.5HP | 300 | 14.5 | 38 | 10 | 465 | 11.7 |
| 7.5kW / 10HP | 300 | 14.5 | 38 | 10 | 504 | 15.6 |
| 11kW / 15HP | 350 | 19 | 42 | 12 | 613 | 22.5 |
| 15kW / 20HP | 350 | 19 | 42 | 12 | 658 | 30 |
| 18.5kW / 25HP | 350 | 19 | 48 | 14 | 698 | 36.3 |
| 22kW / 30HP | 350 | 18.5 | 48 | 14 | 734 | 43.2 |
| 30kW / 40HP | 400 | 19 | 55 | 16 | 776 | 57.6 |
| 37kW / 50HP | 450 | 19 | 60 | 18 | 810 | 70.2 |
| 45kW / 60HP | 450 | 19 | 60 | 18 | 839 | 84.9 |
| 55kW / 75HP | 550 | 19 | 65 | 18 | 925 | 103 |
| 75kW / 100HP | 550 | 19 | 75 | 20 | 991 | 138.3 |
| 90kW / 125HP | 550 | 19 | 75 | 20 | — | 165 |
| 110kW / 150HP | 660 | 24 | 80 | 22 | 1220 | 201 |
| 132kW / 180HP | 660 | 24 | 80 | 22 | 1325 | 240 |
| 160kW / 220HP | 660 | 24 | 80 | 22 | 1325 | 288 |
- Kích thước tổng dài thay đổi theo hãng, vỏ gang hay nhôm và có phanh hay không.
- Motor 90kW chưa có số liệu dài tổng thống nhất; xem bản vẽ khung 280M của từng hãng.
- Dòng điện motor 2 cực thấp hơn chút, motor 6 cực cao hơn khoảng 10–20% cùng công suất.
4. Thông số chi tiết motor mặt bích theo từng công suất
a) Motor mặt bích 0.75kW 1HP, mặt bích 200mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 80M
- Đường kính mặt bích: 200mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 12mm
- Tổng chiều dài motor: 289mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 10kg; vỏ gang khoảng 14kg
- Đường kính trục: 19mm; chiều dài trục tham khảo: 40mm; bản rộng rãnh then (cavet): 6mm
- Dòng điện định mức 380V: 2.05A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 0.75kW:
b) Motor mặt bích 1.1kW 1.5HP, mặt bích 200mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 90S
- Đường kính mặt bích: 200mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 12mm
- Tổng chiều dài motor: 324mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 13kg; vỏ gang khoảng 18kg
- Đường kính trục: 24mm; chiều dài trục tham khảo: 50mm; bản rộng rãnh then (cavet): 8mm
- Dòng điện định mức 380V: 2.85A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 1.1kW, 1.5kW:
c) Motor mặt bích 1.5kW 2HP, mặt bích 200mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 90L
- Đường kính mặt bích: 200mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 12mm
- Tổng chiều dài motor: 346mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 16kg; vỏ gang khoảng 21kg
- Đường kính trục: 24mm; chiều dài trục tham khảo: 50mm; bản rộng rãnh then (cavet): 8mm
- Dòng điện định mức 380V: 3.72A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

d) Motor mặt bích 2.2kW 3HP, mặt bích 250mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 100L
- Đường kính mặt bích: 250mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 14.5mm
- Tổng chiều dài motor: 375mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 21kg; vỏ gang khoảng 28kg
- Đường kính trục: 28mm; chiều dài trục tham khảo: 60mm; bản rộng rãnh then (cavet): 8mm
- Dòng điện định mức 380V: 5.09A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 2.2kW, 3kW, 4kW:
e) Motor mặt bích 3kW 4HP, mặt bích 250mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 100L
- Đường kính mặt bích: 250mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 14.5mm
- Tổng chiều dài motor: 375mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 24kg; vỏ gang khoảng 31kg
- Đường kính trục: 28mm; chiều dài trục tham khảo: 60mm; bản rộng rãnh then (cavet): 8mm
- Dòng điện định mức 380V: 6.78A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

f) Motor mặt bích 4 (3.7)kW 5HP, mặt bích 250mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 112M
- Đường kính mặt bích: 250mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 14.5mm
- Tổng chiều dài motor: 403mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 30kg; vỏ gang khoảng 39kg
- Đường kính trục: 28mm; chiều dài trục tham khảo: 60mm; bản rộng rãnh then (cavet): 8mm
- Dòng điện định mức 380V: 8.8A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

g) Motor mặt bích 5.5kW 7.5HP, mặt bích 300mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 132S
- Đường kính mặt bích: 300mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 14.5mm
- Tổng chiều dài motor: 465mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 41kg; vỏ gang khoảng 59kg
- Đường kính trục: 38mm; chiều dài trục tham khảo: 80mm; bản rộng rãnh then (cavet): 10mm
- Dòng điện định mức 380V: 11.7A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

h) Motor mặt bích 7.5kW 10HP, mặt bích 300mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 132M
- Đường kính mặt bích: 300mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 14.5mm
- Tổng chiều dài motor: 504mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 55kg; vỏ gang khoảng 66kg
- Đường kính trục: 38mm; chiều dài trục tham khảo: 80mm; bản rộng rãnh then (cavet): 10mm
- Dòng điện định mức 380V: 15.6A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

i) Motor mặt bích 11kW 15HP, mặt bích 350mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 160M
- Đường kính mặt bích: 350mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 613mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 102kg
- Đường kính trục: 42mm; chiều dài trục tham khảo: 110mm; bản rộng rãnh then (cavet): 12mm
- Dòng điện định mức 380V: 22.5A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 11kW, 15kW:
k) Motor mặt bích 15kW 20HP, mặt bích 350mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 160L
- Đường kính mặt bích: 350mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 658mm
- Trọng lượng: vỏ nhôm khoảng 107kg; vỏ gang khoảng 124kg
- Đường kính trục: 42mm; chiều dài trục tham khảo: 110mm; bản rộng rãnh then (cavet): 12mm
- Dòng điện định mức 380V: 30A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

l) Motor mặt bích 18.5kW 25HP, mặt bích 350mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 180M
- Đường kính mặt bích: 350mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 698mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 153kg
- Đường kính trục: 48mm; chiều dài trục tham khảo: 110mm; bản rộng rãnh then (cavet): 14mm
- Dòng điện định mức 380V: 36.3A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 18.5kW, 22kW:
m) Motor mặt bích 22kW 30HP, mặt bích 350mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 180L
- Đường kính mặt bích: 350mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 18.5mm
- Tổng chiều dài motor: 734mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 163kg
- Đường kính trục: 48mm; chiều dài trục tham khảo: 110mm; bản rộng rãnh then (cavet): 14mm
- Dòng điện định mức 380V: 43.2A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

n) Motor mặt bích 30kW 40HP, mặt bích 400mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 200L
- Đường kính mặt bích: 400mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 776mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 221kg
- Đường kính trục: 55mm; chiều dài trục tham khảo: 110mm; bản rộng rãnh then (cavet): 16mm
- Dòng điện định mức 380V: 57.6A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 30kW, 37kW, 45kW:
o) Motor mặt bích 37kW 50HP, mặt bích 450mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 225S
- Đường kính mặt bích: 450mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 810mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 312kg
- Đường kính trục: 60mm; chiều dài trục tham khảo: 140mm; bản rộng rãnh then (cavet): 18mm
- Dòng điện định mức 380V: 70.2A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

p) Motor mặt bích 45kW 60HP, mặt bích 450mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 225M
- Đường kính mặt bích: 450mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 839mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 296kg
- Đường kính trục: 60mm; chiều dài trục tham khảo: 140mm; bản rộng rãnh then (cavet): 18mm
- Dòng điện định mức 380V: 84.9A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

q) Motor mặt bích 55kW 75HP, mặt bích 550mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 250M
- Đường kính mặt bích: 550mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 925mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 368kg
- Đường kính trục: 65mm; chiều dài trục tham khảo: 140mm; bản rộng rãnh then (cavet): 18mm
- Dòng điện định mức 380V: 103A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 55kW, 75kW, 90kW:
r) Motor mặt bích 75kW 100HP, mặt bích 550mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 280S
- Đường kính mặt bích: 550mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: 991mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 486kg
- Đường kính trục: 75mm; chiều dài trục tham khảo: 140mm; bản rộng rãnh then (cavet): 20mm
- Dòng điện định mức 380V: 138.3A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

s) Motor mặt bích 90kW 125HP, mặt bích 550mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 280M
- Đường kính mặt bích: 550mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 19mm
- Tổng chiều dài motor: xem bản vẽ theo từng hãng
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 593kg
- Đường kính trục: 75mm; chiều dài trục tham khảo: 140mm; bản rộng rãnh then (cavet): 20mm
- Dòng điện định mức 380V: 165A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

t) Motor mặt bích 110kW 150HP, mặt bích 660mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 315S
- Đường kính mặt bích: 660mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 24mm
- Tổng chiều dài motor: 1220mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 831kg
- Đường kính trục: 80mm; chiều dài trục tham khảo: 170mm; bản rộng rãnh then (cavet): 22mm
- Dòng điện định mức 380V: 201A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

Video thực tế motor mặt bích 110kW, 132kW, 160kW:
u) Motor mặt bích 132kW 180HP, mặt bích 660mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 315M
- Đường kính mặt bích: 660mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 24mm
- Tổng chiều dài motor: 1325mm
- Trọng lượng: vỏ gang khoảng 939kg
- Đường kính trục: 80mm; chiều dài trục tham khảo: 170mm; bản rộng rãnh then (cavet): 22mm
- Dòng điện định mức 380V: 240A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

v) Motor mặt bích 160kW 220HP, mặt bích 660mm
- Khung motor (frame) tham khảo: 315L
- Đường kính mặt bích: 660mm; đường kính lỗ bắt bu lông: 24mm
- Tổng chiều dài motor: 1325mm
- Trọng lượng: vỏ gang, xem bản vẽ theo từng hãng
- Đường kính trục: 80mm; chiều dài trục tham khảo: 170mm; bản rộng rãnh then (cavet): 22mm
- Dòng điện định mức 380V: 288A (motor 4 cực, đọc lại theo tem motor)

5. Hình ảnh tổng quan motor mặt bích các công suất
- Video motor mặt bích từ nhỏ tới lớn.
Các cỡ motor mặt bích được xếp từ công suất nhỏ tới công suất lớn để so sánh kích thước mặt bích và trục. Dải nhỏ 0.75–4kW dùng mặt bích 200–250mm, dải trung 5.5–22kW dùng 300–350mm, dải lớn từ 30kW dùng 400–660mm.
- Video motor mặt bích từ lớn tới nhỏ.
6. Điện áp, dòng điện và biến tần cho motor mặt bích
a) Điện áp và cách đấu
- Motor mặt bích nhỏ (khoảng 0.75–3kW) thường ghi Δ/Y 220/380V: lưới 380V đấu sao (Y), lưới 3 pha 220V hoặc biến tần 1 pha ra 3 pha 220V đấu tam giác (Δ).
- Motor từ khoảng 4kW trở lên thường ghi Δ/Y 380/660V: lưới 380V đấu tam giác, khởi động sao – tam giác được.
- Sơ đồ chi tiết xem bài cách đấu dây motor 3 pha.
b) Dòng điện và aptomat tham khảo
- Dòng định mức motor mặt bích 4 cực 380V xấp xỉ 2A mỗi kW (ví dụ 7.5kW khoảng 15.6A, 22kW khoảng 43A) – giá trị tham khảo, đọc lại theo tem motor.
- Dòng khởi động trực tiếp khoảng 5–7 lần định mức; aptomat tham khảo khoảng 2–2.5 lần dòng định mức với motor khởi động trực tiếp.
- Rơ le nhiệt đặt khoảng 1.0–1.1 lần dòng ghi trên tem.
- Chọn tiết diện dây theo bảng tra tiết diện dây dẫn.
c) Biến tần phù hợp
- Lưới 3 pha 380V: biến tần vào 3 pha 380V, ra 3 pha 380V, dòng ra định mức ≥ dòng tem motor.
- Chỉ có điện 1 pha 220V: biến tần vào 1 pha 220V ra 3 pha 220V, motor 220/380V đấu tam giác, thường áp dụng đến khoảng 2.2–3.7kW.
- Máy khuấy, máy trộn tải nặng chọn biến tần tải nặng hoặc lớn hơn motor một cấp.
- Chạy liên tục dưới khoảng 20–25Hz thì quạt tự làm mát yếu, motor nóng hơn; dùng quạt cưỡng bức nếu cần. Xem thêm động cơ biến tần.
7. Vỏ gang và vỏ nhôm ở motor mặt bích
| Tiêu chí | Vỏ nhôm | Vỏ gang |
|---|---|---|
| Dải công suất phổ biến | Khoảng 0.75–15kW | Mọi công suất, chủ yếu từ 11kW trở lên |
| Trọng lượng | Nhẹ hơn khoảng 20–35% (ví dụ 7.5kW: 55kg so với 66kg) | Nặng hơn |
| Độ cứng, chống rung | Thấp hơn | Cao, chịu rung và va đập tốt |
| Tản nhiệt | Tốt | Tốt nhờ gân tản nhiệt dày |
| Ứng dụng | Lắp trên cao, máy di động, treo trên khung | Máy trộn, máy nghiền, môi trường khắc nghiệt |
- Motor mặt bích lắp treo (V1) ở máy khuấy: toàn bộ trọng lượng motor đè lên mặt bích, cần kiểm tra độ cứng giá đỡ.
- Motor từ khung 160 trở lên phần lớn chỉ có vỏ gang.
8. Ứng dụng của motor mặt bích
- Máy trộn, máy khuấy: motor mặt bích trục đứng V1 lắp trên nắp bồn khuấy hóa chất, sơn, thực phẩm, xử lý nước thải; xem motor khuấy.
- Hộp giảm tốc: motor mặt bích B5 lắp vào hộp số trục vít, hộp số cyclo, hộp số bánh răng tạo thành motor giảm tốc; xem hộp giảm tốc.
- Máy bơm: bơm trục đứng, bơm trục ngang ghép mặt bích, bơm bánh răng, bơm trục vít.
- Vật liệu xây dựng: máy trộn xi măng, trộn bê tông, máy sàng.
- Chế biến: máy chế biến gỗ, máy dệt, máy ép nhựa, máy chế biến thực phẩm, nông sản, đồ uống.
- Nâng hạ: tời, cẩu hàng kết hợp hộp giảm tốc và phanh; xem motor có phanh.
9. Ưu điểm của motor mặt bích
- Lắp nhiều tư thế: trục ngang, trục đứng hướng xuống, hướng lên, treo dưới gầm máy.
- Đồng tâm tốt nhờ gờ định tâm, giảm rung và mòn ổ bi so với lắp chân đế căn chỉnh tay.
- Gọn, tiết kiệm không gian, không cần bệ đỡ riêng.
- Ghép trực tiếp với nhiều loại hộp giảm tốc, bơm, khớp nối theo chuẩn IEC.
- Có vỏ nhôm nhẹ cho vị trí trên cao và vỏ gang chống rung cho tải nặng.
10. Cách chọn motor mặt bích đúng kích thước
- Công suất và tốc độ: xác định theo tải; motor 4 cực phổ biến nhất, sau đó đến 2 cực, 6 cực. Tham khảo cách tính công suất động cơ điện.
- Mặt bích: đối chiếu P, M, N, S với lỗ lắp trên máy; khác N là không lắp được dù cùng P.
- Trục: đường kính D, chiều dài E và rãnh then F phải khớp với khớp nối hoặc lỗ hộp số.
- Kiểu lắp: B5, V1, V3, B35 hoặc B14 theo tư thế thực tế.
- Điện áp: 220/380V hoặc 380/660V theo lưới và cách khởi động.
- Môi trường: IP55 tiêu chuẩn; ngoài trời, ẩm ướt chọn IP56 hoặc thêm chụp mưa.
11. Câu hỏi thường gặp về motor mặt bích
a) Dành cho người đang khảo giá, sắp mua motor mặt bích
- Motor mặt bích 200mm, 250mm, 300mm tương ứng công suất nào? Với motor 4 cực: bích 200mm cho 0.75–1.5kW, 250mm cho 2.2–4kW, 300mm cho 5.5–7.5kW, 350mm cho 11–22kW. Bích 400mm cho 30kW, 450mm cho 37–45kW, 550mm cho 55–90kW, 660mm cho 110–160kW.
- Motor mặt bích B5 và B14 khác nhau thế nào? B5 là mặt bích lớn có lỗ trơn, bắt bu lông xuyên qua; B14 là mặt bích nhỏ có lỗ ren trên mặt nắp, dùng cho motor nhỏ và hộp số trục vít. Hai loại không lắp lẫn cho nhau.
- Nên chọn motor mặt bích vỏ nhôm hay vỏ gang? Vỏ nhôm nhẹ hơn khoảng 20–35%, hợp lắp trên cao, công suất đến khoảng 15kW. Vỏ gang cứng, chống rung, hợp máy trộn, máy nghiền và công suất lớn.
- Motor mặt bích 7.5kW trục bao nhiêu? Motor 4 cực khung 132M có trục 38mm, rãnh then 10mm, mặt bích 300mm, dòng định mức khoảng 15.6A ở 380V. Motor 2 cực cùng công suất có thể dùng khung 132S, trục 38mm.
- Motor mặt bích có loại trục đứng không? Có, gọi là kiểu V1 (trục hướng xuống) hoặc V3 (trục hướng lên), dùng nhiều cho máy khuấy, bơm trục đứng. Motor khung lớn nên đặt đúng bản V1 vì ổ bi bố trí chịu lực dọc trục.
b) Dành cho người đã mua, cần hướng dẫn lắp đặt, đấu điện, sử dụng
- Lắp motor mặt bích vào hộp giảm tốc cần chú ý gì? Kiểm tra trục motor và lỗ hộp số cùng đường kính, cùng rãnh then; bôi mỡ chống kẹt lên trục rồi đẩy vào thẳng, siết bu lông chéo đều tay. Không dùng búa đóng vào đầu trục vì dễ vỡ ổ bi.
- Motor mặt bích 3kW đấu sao hay tam giác ở lưới 380V? Motor tem 220/380V đấu sao (Y) ở 380V. Đấu tam giác ở lưới 380V làm cuộn dây quá áp và cháy nhanh.
- Đặt rơ le nhiệt cho motor mặt bích 11kW bao nhiêu? Dòng tham khảo 22.5A ở 380V, đặt rơ le khoảng 22.5–24.5A; số chính xác theo dòng ghi trên tem motor.
- Motor mặt bích chạy biến tần 1 pha 220V được không? Được với motor 220/380V đấu tam giác, dùng biến tần 1 pha vào 3 pha 220V ra, thường đến khoảng 2.2–3.7kW. Motor lớn hơn cần nguồn 3 pha 380V.
- Lắp motor mặt bích trục hướng xuống ngoài trời cần gì? Chọn bản V1 có chụp mưa trên nắp quạt và hộp cực có gioăng kín, cáp đi vào hộp cực từ phía dưới để nước không chảy theo dây.
c) Dành cho người gặp lỗi do dùng sai cách, cần cách khắc phục hoặc giải pháp tiết kiệm chi phí
- Mặt bích motor không khớp lỗ máy cũ phải làm sao? Đo lại P, M, N, S của máy; nếu chỉ khác mặt bích có thể tiện bích trung gian (adapter) bằng thép. Cách này thường rẻ và nhanh hơn đổi máy hoặc đổi hộp số.
- Trục motor mặt bích to hoặc nhỏ hơn khớp nối? Trục nhỏ hơn có thể dùng ống lót (bạc lót) có then; trục lớn hơn cần tiện lại lỗ khớp nối. Khoét lại rãnh then cần đúng bản rộng theo tiêu chuẩn.
- Motor mặt bích máy khuấy rung, kêu sau thời gian dùng? Thường do lệch tâm cánh khuấy, giá đỡ yếu hoặc ổ bi mòn do lực dọc trục. Kiểm tra độ đảo trục, gia cố giá đỡ và thay ổ bi đúng loại.
- Bu lông mặt bích hay bị lỏng hoặc gãy? Do rung, tải va đập hoặc bích không tựa sát mặt máy. Dùng bu lông cấp bền 8.8, long đen vênh hoặc keo khóa ren, siết đều theo hình chéo.
- Motor mặt bích bị nóng khi chạy máy khuấy? Đo dòng 3 pha so với tem; dòng vượt tem do dung dịch đặc hơn thiết kế hoặc cánh khuấy lớn. Giảm tốc độ bằng biến tần hoặc đổi tỷ số hộp số giúp giảm tải mà không phải đổi motor lớn hơn.
- Cần tiết kiệm khi thay motor mặt bích bị cháy? Motor từ khoảng 7.5kW trở lên, vỏ, trục, mặt bích còn tốt thì quấn lại cuộn dây thường rẻ hơn mua mới. Xem cách kiểm tra tại bài cách kiểm tra motor bị cháy.
12. Kết luận
Motor mặt bích giúp lắp đặt gọn, đồng tâm tốt và linh hoạt nhiều tư thế. Để chọn đúng, cần đối chiếu đủ các thông số mặt bích P, M, N, S, đường kính trục, rãnh then, chiều dài motor cùng điện áp, dòng điện định mức và kiểu lắp B5, V1, B35, B14 với máy thực tế.
Tham khảo thêm: cấu tạo động cơ điện 3 pha, động cơ điện không đồng bộ, động cơ điện 1 pha, thông số kỹ thuật motor điện, phương pháp khởi động motor 3 pha và danh mục động cơ điện.












