Motor giảm tốc chân đế là motor điện ghép hộp số có chân đúc liền dưới vỏ hộp. Chân bắt 4 bulông xuống bệ máy hoặc nền. Đây là kiểu lắp phổ biến nhất, chiếm phần lớn motor giảm tốc dùng cho băng tải, máy trộn ở Việt Nam.
Công suất thường gặp 0.2–7.5kW, điện 3 pha 380V hoặc 1 pha 220V. Tỉ số 1/3–1/200, trục ra 7–470 vòng/phút.
Nội dung
1. Ứng dụng motor giảm tốc chân đế
- Băng tải, băng chuyền nằm ngang: motor đặt trên bệ cạnh đầu băng, nối nhông xích hoặc khớp nối; tỉ số 1/20–1/30.
- Máy trộn thức ăn, trộn vữa, trộn phân vi sinh: chân đế chịu rung tốt; tỉ số 1/30–1/50.
- Vít tải cám, trấu, xi măng: tỉ số 1/10–1/15, tốc độ 93–140 vòng/phút.
- Máy nghiền, máy ép, máy cắt: hộp chân đế tải nặng R, K chịu va đập.
- Máy tiện, máy mài, máy hàn tự động: hộp GH nhỏ gọn, tỉ số thấp.
- Tời kéo ngang, xe goòng: chân đế + phanh, tỉ số 1/60–1/100.
2. Ưu điểm motor giảm tốc chân đế
- Giá thấp nhất trong các kiểu lắp cùng công suất, nhiều cỡ trục để chọn.
- Bắt bulông xuống bệ: chống rung tốt hơn kiểu mặt bích treo.
- Thay thế dễ: cùng chiều cao tâm trục, nhiều hãng làm cùng kích thước chân.
- Dễ tháo kiểm tra: tháo 4 bulông là nhấc được cả cụm ra.
- Hộp bánh răng trụ hiệu suất khoảng 90–95%: tốn điện ít hơn trục vít cùng tải.
3. Cấu tạo motor giảm tốc chân đế
- Motor điện 3 pha hoặc 1 pha, 4 cực.
- Hộp số: bánh răng chịu tải, trục ra, vòng bi, phốt chặn dầu.
- Chân đúc liền vỏ hộp, có 4 lỗ bulông.
- Dầu hoặc mỡ bôi trơn kín trong hộp.
4 kiểu hộp số chân đế thường gặp:
| Kiểu | Bộ truyền | Hướng trục ra |
| R | Bánh răng nghiêng | Thẳng hàng trục motor |
| K | Bánh răng côn xoắn | Vuông góc 90 độ |
| S | Trục vít + bánh răng nghiêng | Vuông góc 90 độ |
| F | Bánh răng song song | Song song, lệch tâm trục motor |
4. Phân loại động cơ giảm tốc chân đế
a. Motor giảm tốc chân đế trục thẳng GH điện 3 pha 380V
- Công suất 0.4kW (0.5HP) – 7.5kW (10HP).
- Trục ra 18–50mm tùy công suất và tỉ số.
- Hộp bánh răng trụ, gọn, giá thấp.
b. Motor giảm tốc chân đế GHC điện 220v 1 pha
- Công suất 0.4kW (0.5HP) – 2.2kW (3HP).
- Tỉ số 1/20 cho 70–75 vòng/phút.
- Dùng nơi chỉ có điện 1 pha 220V. Xem thêm motor giảm tốc 1 pha.
c. Động cơ giảm tốc chân đế GHM trục thẳng
- Tốc độ trục ra 23–467 vòng/phút.
- Trục thẳng hàng trục motor.
- Hợp băng tải, máy trộn cỡ vừa.
d. Motor hộp số giảm tốc chân đế tải nặng R
- Hộp bánh răng nghiêng R, vỏ gang dày.
- Ví dụ bản vẽ: motor 3.7–4kW (5.5HP) chân đế R.
- Dùng cho tải nặng, chạy 2–3 ca/ngày.
e. Động cơ giảm tốc chân đế tải nặng K
- Hộp côn xoắn K, trục ra vuông góc.
- Ví dụ: motor 7.5kW (10HP) hộp K77.
- Hiệu suất cao hơn hộp trục vít cùng tỉ số. Xem thêm motor giảm tốc tải nặng.
5. Cách lắp đặt động cơ giảm tốc chân đế
- Tải nhẹ, tải trung: 8 kiểu đặt motor chân đế (nằm, treo tường, úp trần…).
- Tải nặng: 6 tư thế lắp M1–M6.
- Mỗi tư thế có lượng dầu và vị trí nút thông hơi riêng; báo tư thế khi mua.
- Bệ phẳng, bulông siết chéo đều; lệch tâm khớp nối dưới 0,1mm.
Hộp chân đế tải nặng có thể lắp theo hướng 1, 2, 3 trong ảnh, trục ra cốt âm hoặc cốt dương.
6. Tốc độ của motor hộp số giảm tốc chân đế
- Tốc độ ra = 1.400 / tỉ số (motor 4 cực).
- Mô-men ra = 9.550 × kW / tốc độ ra × 0,9.
- Ví dụ 1.5kW, 1/30: 47 vòng/phút, mô-men ≈ 276 Nm.
| Tỉ số | Tốc độ trục ra (vòng/phút) | Mô-men 0.75kW (Nm) | Mô-men 1.5kW (Nm) | Mô-men 2.2kW (Nm) | Mô-men 3.7kW (Nm) |
| 1/5 | 280 | ≈ 23 | ≈ 46 | ≈ 68 | ≈ 114 |
| 1/10 | 140 | ≈ 46 | ≈ 92 | ≈ 135 | ≈ 227 |
| 1/15 | 93 | ≈ 69 | ≈ 138 | ≈ 203 | ≈ 341 |
| 1/20 | 70 | ≈ 92 | ≈ 184 | ≈ 270 | ≈ 454 |
| 1/25 | 56 | ≈ 115 | ≈ 230 | ≈ 338 | ≈ 568 |
| 1/30 | 47 | ≈ 138 | ≈ 276 | ≈ 405 | ≈ 681 |
| 1/40 | 35 | ≈ 184 | ≈ 368 | ≈ 540 | ≈ 909 |
| 1/50 | 28 | ≈ 230 | ≈ 460 | ≈ 675 | ≈ 1136 |
| 1/60 | 23 | ≈ 276 | ≈ 553 | ≈ 810 | ≈ 1363 |
| 1/80 | 18 | ≈ 368 | ≈ 737 | ≈ 1081 | ≈ 1817 |
| 1/100 | 14 | ≈ 460 | ≈ 921 | ≈ 1351 | ≈ 2272 |
- Tính cho motor 4 cực, hộp bánh răng hiệu suất 0,9.
- Tỉ số cao với motor lớn: mô-men bị giới hạn bởi cỡ hộp, xem số trên tem hộp.
- Hộp trục vít cùng tỉ số: khoảng 60–75% số trong bảng.
7. Câu hỏi thường gặp về motor giảm tốc chân đế
- Motor giảm tốc chân đế có rẻ hơn mặt bích không?
Có, thường rẻ hơn cùng công suất, cùng tỉ số. - Chân đế lắp treo tường được không?
Được. Hộp GH có kiểu lắp treo tường; hộp tải nặng chọn tư thế M5/M6 và báo khi đặt hàng. - Motor chân đế 1.5kW tỉ số 1/30 kéo được bao nhiêu?
Khoảng 276 Nm ở trục ra, 47 vòng/phút. - Chân đế GH với hộp R khác gì?
GH gọn, giá thấp, tải vừa. Hộp R vỏ gang dày, nhiều cỡ, chịu tải nặng và chạy nhiều ca. - Motor giảm tốc chân đế 1 pha có loại nào?
Có, mã GHC 220V, công suất 0.4–2.2kW. - Lắp nhông xích ở trục ra cần chú ý gì?
Đặt nhông sát vai trục. Nhông càng xa, tải hướng kính lên vòng bi càng lớn. - Chiều cao tâm trục chân đế có giống nhau giữa các hãng không?
Không hẳn. Cùng cỡ hộp thì gần nhau; thay hãng khác cần đo lại tâm trục tới mặt đế. - Có thể đổi chân đế sang mặt bích không?
Được với hộp có bích rời (R → RF). Hộp GH đúc liền chân thì không đổi được. - Motor chân đế chạy biến tần được không?
Được. Chạy 20–50Hz ổn định. - Bệ đặt motor cần dày bao nhiêu?
Thép từ 8mm với motor dưới 2.2kW; 10–12mm với motor 3–7.5kW, có gân chống rung. - Chân đế bị nứt khi siết bulông là do đâu?
Do bệ không phẳng. Kê căn lá trước rồi siết chéo đều. - Motor chân đế có chạy đảo chiều liên tục được không?
Được. Chờ trục dừng hẳn mới đảo chiều. - Tỉ số 1/100 có dùng chân đế GH được không?
Được với motor nhỏ 0.2–0.75kW. Motor lớn hơn ở 1/100 cần hộp 2 cấp R hoặc cyclo. - Hộp chân đế nóng 70°C có sao không?
Không sao. Trên 85°C cần kiểm tra dầu và tải. - Motor giảm tốc chân đế có loại có phanh không?
Có. Xem motor giảm tốc có thắng từ.
Các danh mục cùng nhóm motor giảm tốc:
- Động Cơ Giảm Tốc Nord
- Các Loại Băng Tải
- Motor Băng Tải
- Motor Giảm Tốc Cốt Ngang
- Motor Giảm Tốc Nhật
- Motor Giảm Tốc Hitachi
- Motor Giảm Tốc 3 Pha
- Motor Giảm Tốc 1 Pha
- Motor Giảm Tốc 12v
- Motor Giảm Tốc Mặt Bích
- Motor Giảm Tốc Tải Nặng
- Motor Giảm Tốc Teco
- Motor Giảm Tốc Toshiba
- Motor Sumitomo
- Motor Giảm Tốc Dolin
- Motor Giảm Tốc Tunglee
- Motor Giảm Tốc Wanshsin
- Motor Giảm Tốc MCN
- Motor Giảm Tốc Có Thắng Từ
