Động cơ phanh thắng 0.75kW 1HP (motor có thắng 0.75kW 0.8kW, motor phanh 1 ngựa) là motor 3 pha 4 pole (4 cực) tốc độ khoảng 1390 vòng/phút, mã vỏ 80, gắn phanh từ SDZ1-08 lực 7.5Nm (Newton mét) phía sau đuôi. Lực motor (mô men định mức) khoảng 5.2Nm. Phanh khỏe hơn motor khoảng 1.46 lần, hợp băng tải nhẹ, cổng trượt, máy định vị. Dùng làm tời cần cân nhắc tải.
1) Động cơ phanh thắng 0.75kW 1HP là gì?
Thắng từ (phanh từ, phanh điện từ, thắng đuôi) là bộ phanh dùng nam châm điện một chiều, lắp sau đuôi motor 3 pha 0.75kW. Nguyên lý làm việc:
- Cấp điện: cuộn hút phanh có điện DC (một chiều), hút đĩa phanh tách khỏi bố. Trục motor quay bình thường.
- Ngắt điện hoặc mất điện: lò xo ép bố phanh vào đĩa. Trục motor dừng ngay, hầu như không trôi.
- Bộ chỉnh lưu (diot) đổi điện xoay chiều thành điện DC cấp cho cuộn hút.
Motor có phanh 0.75kW có đủ 3 loại 2 cực, 4 cực, 6 cực. Loại 4 cực phổ biến nhất vì tốc độ vừa phải, dễ ghép hộp giảm tốc.
2) Thông số kỹ thuật động cơ phanh thắng 0.75kW 1HP
a) Motor phanh 0.75kW 1HP chân đế 4 cực điện
- Mã motor: Y3 80M2 YEJ, kiểu chân đế
- Công suất: 0.75kW (0.8kW) 1HP, 4 cực điện
- Tốc độ quay: 1400 - 1500 vòng/phút
- Điện áp: 3 pha 380V/220V, 50Hz, dòng định mức 2.1A
- Đường kính trục 19mm, rãnh cavet 6mm, dài trục 40mm
- Kích thước thân: dài 344mm, rộng 160mm, cao 214mm
- Cấp bảo vệ IP55 (chống bụi, chống tia nước), dây đồng cách điện cấp F
b) Motor phanh 0.75kW 1HP mặt bích 4 cực điện
- Kiểu lắp mặt bích, cùng thông số điện với loại chân đế
- Mặt bích ngoài 200mm, vành định vị 130mm, lỗ bắt bích 12mm
- Dòng định mức 2.1A
c) Motor phanh 0.75kW 1HP chân đế 2 cực điện
- Mã motor: Y3 80M1 YEJ, tốc độ 2900 - 3000 vòng/phút
- Cùng vỏ 80 nên dùng chung phanh SDZ1-08
d) Motor phanh 0.75kW 1HP 6 cực điện chân đế và mặt bích
- Mã motor: Y3 90S YEJ, tốc độ 900 - 960 vòng/phút
- Đường kính trục 24mm, rãnh cavet 8mm, dài trục 50mm
- Kích thước: dài 386mm, rộng 176mm, cao 245mm (mặt bích cao 255mm)
- Dòng định mức 2.3A
- Vỏ 90 nên dùng phanh mã 90 (SDZ1-15), không dùng SDZ1-08
e) Phanh từ SDZ1-08 gắn motor mã 80
- Model phanh: SDZ1-08, lực phanh 7.5Nm
- Công suất cuộn hút: 45W, có bộ chỉnh lưu đi kèm
- Lắp cho motor mã vỏ 80, cổ trục phanh 19.5mm
- Đường kính phanh 120mm, có cần nhả phanh bằng tay
Video thực tế motor có phanh từ:
3) Phanh SDZ1-08 lực 7.5Nm dùng được cho motor 4 pole, 6 pole, 8 pole tối đa bao nhiêu kW?
Lực phanh phải khỏe hơn lực motor thì mới dừng và giữ được trục. Bảng dưới đây ghi công suất motor tiêu chuẩn IEC (tiêu chuẩn quốc tế về thiết bị điện) lớn nhất ở từng loại 4 pole, 6 pole, 8 pole mà phanh SDZ1-08 còn khỏe hơn lực motor.
a) Bảng công suất motor tối đa dùng phanh SDZ1-08 7.5Nm
| Số cực (pole) | Tốc độ định mức | Công suất motor IEC lớn nhất | Lực motor (mô men định mức) | Lực phanh SDZ1-08 | Phanh khỏe hơn motor |
|---|
| Motor 4 pole | 1390 vòng/phút | 0.75 kW | 5.2 Nm | 7.5 Nm | 2.3 Nm (+46%) |
| Motor 6 pole | 890 vòng/phút | 0.55 kW | 5.9 Nm | 7.5 Nm | 1.6 Nm (+27%) |
| Motor 8 pole | 670 vòng/phút | 0.37 kW | 5.3 Nm | 7.5 Nm | 2.2 Nm (+42%) |
b) Ghi chú khi chọn phanh theo lực motor
- Lực motor T (Nm) = 9550 × P (kW) ÷ n (vòng/phút), tính theo tốc độ định mức IEC phổ biến.
- Motor lớn hơn một bậc công suất IEC sẽ vượt 7.5Nm, phanh không giữ nổi.
- Kéo ngang nên để phanh khỏe hơn motor từ 1.5 lần. Tời hàng, nâng hạ, băng tải dốc nên từ 2 lần.
- Tải quán tính lớn (bánh đà, puly nặng, cánh quạt lớn) cần dư lực phanh nhiều hơn.
- Phanh SDZ1-08 lắp vừa motor mã 80. Motor vỏ khác cần nắp sau và cổ trục phù hợp.
- Motor có hộp giảm tốc: chỉ so lực phanh với lực ở trục motor, không so với trục ra hộp số.
4) Motor có phanh 0.75kW dùng cho tời hàng và kéo ngang
a) Dùng cho tời hàng, nâng hạ
- Motor 0.75kW 4 pole có lực khoảng 5.2Nm. Phanh SDZ1-08 lực 7.5Nm khỏe hơn khoảng 1.46 lần, hơi dưới mức 1.5 lần. Chỉ hợp tời tải nhẹ, dùng ít.
- Tời chạy thường xuyên: dùng motor 0.55kW cùng vỏ 80 (lực khoảng 3.8Nm, phanh khỏe hơn gần 2 lần) hoặc chọn phanh lực lớn hơn.
- Lực giữ ở tang tời bằng lực phanh nhân tỷ số truyền hộp giảm tốc. Vì vậy phanh nhỏ ở trục motor vẫn giữ được tải lớn ở trục ra.
- Không dùng motor có phanh đơn này cho thiết bị nâng người.
b) Dùng cho kéo ngang, băng tải, xe goòng
- Băng tải nhẹ, cổng trượt, xe đẩy hàng chạy ray: hệ số 1.46 lần đủ để dừng và giữ.
- Băng tải nghiêng: nên dư 2 lần. Cân nhắc motor nhỏ hơn hoặc phanh lớn hơn.
- Cổng trượt đảo chiều liên tục: chờ motor dừng hẳn rồi mới đảo chiều.
5) Vận hành phanh từ khi motor có phanh 0.75kW chạy biến tần
a) Cấp nguồn riêng cho phanh
- Không lấy điện cho bộ chỉnh lưu phanh từ đầu ra biến tần (đầu cực motor). Điện áp ra biến tần thay đổi theo tần số và có xung PWM (điều chế độ rộng xung). Ở tần số thấp, phanh nhận điện yếu nên nhả không hết, bố cọ vào đĩa.
- Cấp cho bộ chỉnh lưu một nguồn xoay chiều riêng, lấy trước biến tần. Dùng đúng điện áp vào ghi trên bộ chỉnh lưu đi kèm phanh SDZ1-08.
- Đóng cắt nguồn phanh bằng contactor (khởi động từ) hoặc rơ le. Rơ le này điều khiển từ ngõ ra rơ le của biến tần, cài chức năng điều khiển phanh.
b) Trình tự nhả phanh và đóng phanh
- Khởi động: biến tần chạy motor ở tần số thấp tới khi motor đủ lực, rồi mới nhả phanh. Với tời hàng, nhả phanh sớm sẽ làm hàng tụt.
- Dừng: biến tần giảm tốc về khoảng 1 - 3Hz, đóng phanh, chờ phanh ăn hẳn rồi mới ngắt đầu ra biến tần. Phanh chỉ giữ trục, không phải hãm từ tốc độ cao, nên bố bền hơn.
- Không để biến tần tiếp tục kéo motor khi phanh đã đóng. Motor và phanh sẽ cùng nóng.
c) Cần chú ý gì để phanh nhả ra hết
- Đo điện áp tại cuộn hút khi phanh mở, phải đúng điện áp DC ghi trên nhãn phanh. Điện áp thấp thì phanh nhả không hết.
- Có tiếng tách rõ khi cấp điện phanh. Cắt nguồn motor, chỉ cấp nguồn phanh, quay tay trục thấy nhẹ.
- Cần nhả phanh bằng tay (nếu có) phải trả về vị trí làm việc, không kẹt.
- Khe hở phanh đúng chuẩn. Không có bụi, dầu mỡ giữa đĩa và bố.
- Khi chạy, nắp phanh không nóng bất thường, dòng motor không tăng. Nếu nóng là phanh đang kéo lê.
6) Ứng dụng motor phanh thắng 0.75kW 1HP
- Băng tải nhẹ, băng chuyền lắp ráp.
- Cổng trượt, cửa cuốn công nghiệp cỡ nhỏ.
- Máy dán thùng, máy cắt định vị, máy đóng gói.
- Xe đẩy hàng chạy ray, bàn xoay.
7) Ưu điểm của motor phanh thắng 0.75kW 1HP
- Có đủ loại 2 cực, 4 cực, 6 cực.
- Có kiểu chân đế và mặt bích.
- Dừng chính xác, hợp máy định vị.
- Tự giữ trục khi mất điện.
8) Câu hỏi thường gặp về phanh motor 0.75kW: tời nhẹ, cổng trượt, biến tần và tuổi thọ phanh
- Motor phanh 0.75kW có làm tời được không? Chỉ hợp tời tải nhẹ, dùng ít. Phanh SDZ1-08 lực 7.5Nm khỏe hơn lực motor (khoảng 5.2Nm) khoảng 1.46 lần, hơi dưới mức 1.5 lần khuyên dùng.
- Tời dùng motor 0.75kW kéo được bao nhiêu kg? Kéo 10 m/phút, hiệu suất 0.8 thì được khoảng 370kg. Kéo 20 m/phút còn khoảng 180kg. Công thức: m (kg) = P (W) × hiệu suất ÷ (9.81 × v).
- Motor 0.75kW 6 cực có dùng chung phanh SDZ1-08 không? Không. Motor 6 cực 0.75kW dùng vỏ 90S, phải gắn phanh mã 90 (SDZ1-15). Phanh SDZ1-08 chỉ lắp vừa vỏ 80.
- Motor 0.75kW 2 cực có phanh dư lực không? Có. Motor 2 cực chạy khoảng 2850 vòng/phút, lực chỉ khoảng 2.5Nm. Phanh 7.5Nm khỏe hơn khoảng 3 lần nên dừng gắt. Hàng dễ đổ thì nên giảm tốc trước khi phanh.
- Cổng trượt dùng motor phanh 0.75kW cần chú ý gì về phanh? Phanh giúp cổng dừng đúng điểm và không trôi khi gió đẩy. Cổng nặng chạy nhanh có quán tính lớn, nên giảm tốc trước điểm dừng để bố ít mòn.
- Băng tải dừng xong vẫn trôi thêm một đoạn là do đâu? Thường do phanh đóng chậm, bố mòn hoặc dính dầu, khe hở phanh lớn, hoặc tải có quán tính lớn hơn khả năng phanh.
- Phanh SDZ1-08 có nhả bằng tay được không? Có cần nhả phanh bằng tay. Dùng khi cần xoay trục lúc mất điện hoặc chỉnh vị trí máy. Dùng xong phải trả cần về vị trí làm việc.
- Có dùng chức năng hãm DC của biến tần thay cho phanh từ được không? Không thay được. Hãm DC (bơm dòng một chiều vào motor) chỉ giúp dừng nhanh khi còn điện. Khi mất điện, chỉ phanh từ mới giữ được trục.
- Chạy biến tần dưới 10Hz thì phanh có bị ảnh hưởng không? Nếu phanh có nguồn riêng thì không. Nếu lấy điện từ đầu ra biến tần, dưới 10Hz điện áp rất thấp, phanh không nhả hết và bị kéo lê.
- Máy đóng gói đóng ngắt hàng trăm lần mỗi giờ có hại phanh không? Có. Đóng ngắt dày làm cuộn hút 45W nóng và bố mòn nhanh. Nên dùng biến tần cho motor chạy chậm lại trước khi phanh.
- Yếu tố nào làm giảm tuổi thọ phanh SDZ1-08? Số lần đóng ngắt lớn, hãm từ tốc độ cao, điện áp phanh sai, dầu mỡ, bụi và hơi ẩm lọt vào giữa đĩa và bố.
- Làm gì để phanh SDZ1-08 bền hơn? Cấp đúng điện áp, giảm tốc trước khi phanh, hạn chế đóng ngắt dày. Che bụi, nước. Kiểm tra khe hở và bố định kỳ để thay trước khi lực phanh giảm.
- Motor phanh 0.75kW đặt ngoài trời được không? Motor đạt IP55 nhưng nước mưa lọt vào phanh làm bố trơn, lực phanh giảm. Nên làm mái che cho cụm motor và phanh.
Xem thêm các dòng motor có phanh, motor giảm tốc có thắng phanh và các công suất lân cận: Motor phanh thắng 0.37kW 370W, Động cơ phanh thắng 1.1kW 1.5HP.
