Động cơ phanh thắng 3kW 4HP (motor có thắng 3kW, motor phanh 4 ngựa) là motor 3 pha 4 pole (4 cực) tốc độ khoảng 1430 vòng/phút, mã vỏ 100, gắn phanh từ SDZ1-30 lực 30Nm (Newton mét) phía sau đuôi. Lực motor (mô men định mức) khoảng 20Nm. Phanh khỏe hơn motor khoảng 1.50 lần, hợp băng tải, vít tải, xe goòng. Làm tời đạt mức tối thiểu cho tải vừa.
1) Động cơ phanh thắng 3kW 4HP là gì?
Thắng từ (phanh từ, phanh điện từ, thắng đuôi) là bộ phanh dùng nam châm điện một chiều, lắp sau đuôi motor 3 pha 3kW. Nguyên lý làm việc:
- Cấp điện: cuộn hút phanh có điện DC (một chiều), hút đĩa phanh tách khỏi bố. Trục motor quay bình thường.
- Ngắt điện hoặc mất điện: lò xo ép bố phanh vào đĩa. Trục motor dừng ngay, hầu như không trôi.
- Bộ chỉnh lưu (diot) đổi điện xoay chiều thành điện DC 99V cấp cho cuộn hút.
Motor 3kW là công suất lớn nhất của vỏ 100 và dùng chung phanh SDZ1-30 với motor 2.2kW. Vì vậy cần xét độ dư lực phanh trước khi dùng cho nâng hạ.
2) Thông số kỹ thuật động cơ phanh thắng 3kW 4HP
a) Motor phanh 3kW 4HP chân đế 4 cực điện
- Mã motor: Y3 100L2 YEJ, kiểu chân đế
- Công suất: 3kW 4HP, 4 cực điện
- Tốc độ quay: 1400 - 1500 vòng/phút
- Điện áp: 3 pha 220V/380V, dòng định mức 6.8A
- Đường kính trục 28mm, rãnh cavet 8mm, dài trục 60mm
- Kích thước thân: dài 444mm, rộng 200mm, cao 244mm
- Cấp bảo vệ IP55 (chống bụi, chống tia nước), dây đồng cách điện cấp F
b) Motor phanh 3kW 4HP mặt bích 4 cực điện
- Kiểu mặt bích, cao 264mm, trục 28mm
- Mặt bích ngoài 250mm, vành định vị 180mm, lỗ bắt bích 14.5mm
- Dòng định mức 6.8A
c) Phanh từ SDZ1-30 gắn motor mã 100
- Model phanh: SDZ1-30, lực phanh 30Nm
- Điện cuộn hút: DC 99V, công suất 65W, có bộ chỉnh lưu đi kèm
- Lắp cho motor mã vỏ 100, cổ trục phanh 29.5mm
- Đường kính phanh khoảng 150mm, có cần nhả phanh bằng tay
Video thực tế motor có phanh từ:
3) Phanh SDZ1-30 lực 30Nm dùng được cho motor 4 pole, 6 pole, 8 pole tối đa bao nhiêu kW?
Lực phanh phải khỏe hơn lực motor thì mới dừng và giữ được trục. Bảng dưới đây ghi công suất motor tiêu chuẩn IEC (tiêu chuẩn quốc tế về thiết bị điện) lớn nhất ở từng loại 4 pole, 6 pole, 8 pole mà phanh SDZ1-30 còn khỏe hơn lực motor.
a) Bảng công suất motor tối đa dùng phanh SDZ1-30 30Nm
| Số cực (pole) | Tốc độ định mức | Công suất motor IEC lớn nhất | Lực motor (mô men định mức) | Lực phanh SDZ1-30 | Phanh khỏe hơn motor |
|---|
| Motor 4 pole | 1440 vòng/phút | 4 kW | 26.5 Nm | 30 Nm | 3.5 Nm (+13%) |
| Motor 6 pole | 960 vòng/phút | 3 kW | 29.84 Nm | 30 Nm | 0.16 Nm (+1%) |
| Motor 8 pole | 710 vòng/phút | 2.2 kW | 29.59 Nm | 30 Nm | 0.41 Nm (+1%) |
b) Ghi chú khi chọn phanh theo lực motor
- Lực motor T (Nm) = 9550 × P (kW) ÷ n (vòng/phút), tính theo tốc độ định mức IEC phổ biến.
- Motor lớn hơn một bậc công suất IEC sẽ vượt 30Nm, phanh không giữ nổi.
- Motor 6 pole 3kW, 8 pole 2.2kW có lực gần bằng lực phanh, chỉ dùng cho tải nhẹ.
- Kéo ngang nên để phanh khỏe hơn motor từ 1.5 lần. Tời hàng, nâng hạ, băng tải dốc nên từ 2 lần.
- Tải quán tính lớn (bánh đà, puly nặng, cánh quạt lớn) cần dư lực phanh nhiều hơn.
- Phanh SDZ1-30 lắp vừa motor mã 100. Motor vỏ khác cần nắp sau và cổ trục phù hợp.
- Motor có hộp giảm tốc: chỉ so lực phanh với lực ở trục motor, không so với trục ra hộp số.
4) Motor có phanh 3kW dùng cho tời hàng và kéo ngang
a) Dùng cho tời hàng, nâng hạ
- Motor 3kW 4 pole có lực khoảng 20Nm. Phanh SDZ1-30 lực 30Nm khỏe hơn khoảng 1.5 lần, đạt mức tối thiểu cho tời hàng tải vừa, chạy không liên tục.
- Tời chạy thường xuyên: chọn motor 2.2kW cùng vỏ 100 (phanh dư khoảng 2 lần) hoặc phanh lực lớn hơn.
- Lực giữ ở tang tời bằng lực phanh nhân tỷ số truyền hộp giảm tốc. Vì vậy phanh nhỏ ở trục motor vẫn giữ được tải lớn ở trục ra.
- Không dùng motor có phanh đơn này cho thiết bị nâng người.
b) Dùng cho kéo ngang, băng tải, xe goòng
- Băng tải ngang, vít tải ngang, xe goòng: hệ số 1.5 lần là đủ.
- Băng tải dốc, vít tải nghiêng: tính như tời hàng, nên dư 2 lần.
- Xe goòng nặng: nên giảm tốc trước khi phanh để bánh không trượt trên ray.
5) Vận hành phanh từ khi motor có phanh 3kW chạy biến tần
a) Cấp nguồn riêng cho phanh
- Không lấy điện cho bộ chỉnh lưu phanh từ đầu ra biến tần (đầu cực motor). Điện áp ra biến tần thay đổi theo tần số và có xung PWM (điều chế độ rộng xung). Ở tần số thấp, phanh nhận điện yếu nên nhả không hết, bố cọ vào đĩa.
- Cấp cho bộ chỉnh lưu một nguồn xoay chiều riêng, lấy trước biến tần. Phanh SDZ1-30 dùng DC 99V. Bộ chỉnh lưu phải đúng loại cho ra 99V; xem điện áp vào ghi trên bộ chỉnh lưu trước khi cấp điện.
- Đóng cắt nguồn phanh bằng contactor (khởi động từ) hoặc rơ le. Rơ le này điều khiển từ ngõ ra rơ le của biến tần, cài chức năng điều khiển phanh.
b) Trình tự nhả phanh và đóng phanh
- Khởi động: biến tần chạy motor ở tần số thấp tới khi motor đủ lực, rồi mới nhả phanh. Với tời hàng, nhả phanh sớm sẽ làm hàng tụt.
- Dừng: biến tần giảm tốc về khoảng 1 - 3Hz, đóng phanh, chờ phanh ăn hẳn rồi mới ngắt đầu ra biến tần. Phanh chỉ giữ trục, không phải hãm từ tốc độ cao, nên bố bền hơn.
- Không để biến tần tiếp tục kéo motor khi phanh đã đóng. Motor và phanh sẽ cùng nóng.
c) Cần chú ý gì để phanh nhả ra hết
- Đo điện áp tại cuộn hút khi phanh mở, phải đúng DC 99V. Điện áp thấp thì phanh nhả không hết.
- Có tiếng tách rõ khi cấp điện phanh. Cắt nguồn motor, chỉ cấp nguồn phanh, quay tay trục thấy nhẹ.
- Cần nhả phanh bằng tay (nếu có) phải trả về vị trí làm việc, không kẹt.
- Khe hở phanh đúng chuẩn. Không có bụi, dầu mỡ giữa đĩa và bố.
- Khi chạy, nắp phanh không nóng bất thường, dòng motor không tăng. Nếu nóng là phanh đang kéo lê.
6) Ứng dụng motor phanh thắng 3kW 4HP
- Băng tải dốc nhẹ, băng tải ngang.
- Vít tải định lượng, vít tải liệu.
- Máy ép viên, máy trộn.
- Xe goòng, cơ cấu di chuyển cổng trục nhỏ.
7) Ưu điểm của motor phanh thắng 3kW 4HP
- Công suất lớn nhất của vỏ 100, gọn hơn motor vỏ 112.
- Có kiểu chân đế và mặt bích.
- Dừng chính xác, hợp định lượng.
- Tự giữ tải khi mất điện.
8) Câu hỏi thường gặp về phanh motor 3kW: vít tải, xe goòng, tời, biến tần và tuổi thọ phanh
- Motor phanh 3kW làm tời được không? Được với tời tải vừa, chạy không liên tục. Phanh SDZ1-30 lực 30Nm khỏe hơn lực motor (khoảng 20Nm) khoảng 1.5 lần, đúng mức tối thiểu.
- Tời dùng motor 3kW kéo được bao nhiêu kg? Kéo 10 m/phút, hiệu suất 0.8 thì được khoảng 1.470kg. Kéo 20 m/phút còn khoảng 730kg.
- Tải thực tế chỉ khoảng 70% công suất motor thì phanh 30Nm có đủ làm tời không? Lực tải lúc đó khoảng 14Nm, phanh khỏe hơn khoảng 2.1 lần, đủ cho nâng hạ. Nhưng phải chắc tải không lúc nào vượt mức này.
- Cùng phanh SDZ1-30, chọn motor 2.2kW hay 3kW cho tời? Tời nặng, chạy nhiều nên chọn 2.2kW vì phanh dư khoảng 2 lần. Motor 3kW hợp kéo ngang hoặc tời dùng ít.
- Vít tải ngang có cần motor có phanh không? Vít tải ngang ít bị trôi ngược. Phanh giúp dừng đúng liều khi định lượng. Vít tải nghiêng thì cần phanh để giữ liệu không trôi về.
- Xe goòng nặng dùng motor phanh 3kW có bị trượt khi dừng không? Phanh giữ chặt trục motor, nhưng bánh xe có thể trượt trên ray nếu dừng gấp. Nên dùng biến tần giảm tốc trước khi phanh.
- Motor 6 cực 3kW có dùng phanh SDZ1-30 được không? Không lắp được vì motor 6 cực 3kW dùng vỏ 132. Lực motor 6 cực khoảng 29.8Nm cũng gần bằng 30Nm của phanh.
- Bộ chỉnh lưu phanh 99V hỏng có dấu hiệu gì? Phanh không nhả, motor chạy gằn, nóng nhanh, dòng tăng và có thể nhảy bảo vệ quá tải.
- Mất điện khi đang treo hàng thì hạ xuống thế nào? Dùng cần nhả phanh bằng tay, nhả từng chút cho hàng xuống từ từ. Không nhả hết một lần.
- Biến tần cho motor phanh 3kW cấp nguồn phanh ra sao? Lấy nguồn xoay chiều riêng trước biến tần cho bộ chỉnh lưu 99V. Đóng cắt bằng rơ le do biến tần điều khiển.
- Yếu tố nào làm giảm tuổi thọ phanh motor 3kW? Dùng sát giới hạn lực phanh, dừng gấp xe goòng nặng, bụi liệu từ vít tải, điện áp phanh sai và đóng ngắt dày khi định lượng.
- Làm gì để phanh motor 3kW bền hơn? Giảm tốc trước khi phanh, che bụi liệu, cấp đúng 99V cho phanh, kiểm tra khe hở và bố định kỳ.
Xem thêm các dòng motor có phanh, motor giảm tốc có thắng phanh và các công suất lân cận: Động cơ phanh thắng 2.2kW 3HP, Motor 3 pha có thắng từ 4kW.
