Động cơ phanh thắng 5.5kW 7.5HP (motor có thắng 5.5kW, motor phanh 7.5 ngựa) là motor 3 pha 4 pole (4 cực) tốc độ khoảng 1440 vòng/phút, mã vỏ 132, gắn phanh từ SDZ1-80 lực 75Nm (Newton mét) phía sau đuôi. Lực motor (mô men định mức) khoảng 36.5Nm. Phanh khỏe hơn motor khoảng 2.06 lần, đủ cho tời công trình chạy thường xuyên, băng tải đá cát và cơ cấu di chuyển cầu trục nhỏ.
1) Động cơ phanh thắng 5.5kW 7.5HP là gì?
Thắng từ (phanh từ, phanh điện từ, thắng đuôi) là bộ phanh dùng nam châm điện một chiều, lắp sau đuôi motor 3 pha 5.5kW. Nguyên lý làm việc:
- Cấp điện: cuộn hút phanh có điện DC (một chiều), hút đĩa phanh tách khỏi bố. Trục motor quay bình thường.
- Ngắt điện hoặc mất điện: lò xo ép bố phanh vào đĩa. Trục motor dừng ngay, hầu như không trôi.
- Bộ chỉnh lưu (diot) đổi điện xoay chiều thành điện DC 170V cấp cho cuộn hút.
Motor 5.5kW là bản nhỏ của vỏ 132 nên phanh SDZ1-80 dư lực khoảng 2 lần. Công suất này thường dùng cho tời công trình và băng tải tải nặng.
2) Thông số kỹ thuật động cơ phanh thắng 5.5kW 7.5HP
a) Motor phanh 5.5kW 7.5HP chân đế 4 cực điện
- Mã motor có phanh: Y3 132S YEJ, kiểu chân đế
- Công suất: 5.5kW 7.5HP, 4 cực điện
- Tốc độ quay: 1400 - 1500 vòng/phút
- Điện áp: 3 pha 380V/660V, 50Hz, dòng định mức 11.6A
- Đường kính trục 38mm, rãnh cavet 10mm, dài trục 80mm
- Kích thước thân: dài 544mm, rộng 262mm, cao 335mm
- Cấp bảo vệ IP55 (chống bụi, chống tia nước), dây đồng cách điện cấp F
b) Motor phanh 5.5kW 7.5HP mặt bích 4 cực điện
- Kiểu mặt bích, trục 38mm
- Mặt bích ngoài 300mm, vành định vị 230mm, lỗ bắt bích 15mm
- Dòng định mức 11.6A
c) Phanh từ SDZ1-80 gắn motor mã 132
- Model phanh: SDZ1-80, lực phanh 75Nm
- Điện cuộn hút: DC 170V, công suất 95W, có bộ chỉnh lưu đi kèm
- Lắp cho motor mã vỏ 132, cổ trục phanh 39.5mm
- Đường kính phanh khoảng 190mm, khe hở phanh 0.4 - 1.2mm, có cần nhả phanh bằng tay
Video thực tế motor có phanh từ:
3) Phanh SDZ1-80 lực 75Nm dùng được cho motor 4 pole, 6 pole, 8 pole tối đa bao nhiêu kW?
Lực phanh phải khỏe hơn lực motor thì mới dừng và giữ được trục. Bảng dưới đây ghi công suất motor tiêu chuẩn IEC (tiêu chuẩn quốc tế về thiết bị điện) lớn nhất ở từng loại 4 pole, 6 pole, 8 pole mà phanh SDZ1-80 còn khỏe hơn lực motor.
a) Bảng công suất motor tối đa dùng phanh SDZ1-80 75Nm
| Số cực (pole) | Tốc độ định mức | Công suất motor IEC lớn nhất | Lực motor (mô men định mức) | Lực phanh SDZ1-80 | Phanh khỏe hơn motor |
|---|
| Motor 4 pole | 1460 vòng/phút | 11 kW | 71.95 Nm | 75 Nm | 3 Nm (+4%) |
| Motor 6 pole | 970 vòng/phút | 7.5 kW | 73.84 Nm | 75 Nm | 1.2 Nm (+2%) |
| Motor 8 pole | 720 vòng/phút | 5.5 kW | 72.95 Nm | 75 Nm | 2 Nm (+3%) |
b) Ghi chú khi chọn phanh theo lực motor
- Lực motor T (Nm) = 9550 × P (kW) ÷ n (vòng/phút), tính theo tốc độ định mức IEC phổ biến.
- Motor lớn hơn một bậc công suất IEC sẽ vượt 75Nm, phanh không giữ nổi.
- Motor 4 pole 11kW, 6 pole 7.5kW, 8 pole 5.5kW có lực gần bằng lực phanh, chỉ dùng cho tải nhẹ.
- Kéo ngang nên để phanh khỏe hơn motor từ 1.5 lần. Tời hàng, nâng hạ, băng tải dốc nên từ 2 lần.
- Tải quán tính lớn (bánh đà, puly nặng, cánh quạt lớn) cần dư lực phanh nhiều hơn.
- Phanh SDZ1-80 lắp vừa motor mã 132. Motor vỏ khác cần nắp sau và cổ trục phù hợp.
- Motor có hộp giảm tốc: chỉ so lực phanh với lực ở trục motor, không so với trục ra hộp số.
4) Motor có phanh 5.5kW dùng cho tời hàng và kéo ngang
a) Dùng cho tời hàng, nâng hạ
- Motor 5.5kW 4 pole có lực khoảng 36.5Nm. Phanh SDZ1-80 lực 75Nm khỏe hơn khoảng 2.06 lần, đạt mức khuyên dùng cho tời chạy thường xuyên.
- Motor 7.5kW cùng vỏ 132 dùng chung phanh này chỉ dư khoảng 1.5 lần. Tời nặng nên giữ công suất 5.5kW.
- Lực giữ ở tang tời bằng lực phanh nhân tỷ số truyền hộp giảm tốc. Vì vậy phanh nhỏ ở trục motor vẫn giữ được tải lớn ở trục ra.
- Không dùng motor có phanh đơn này cho thiết bị nâng người.
b) Dùng cho kéo ngang, băng tải, xe goòng
- Cơ cấu di chuyển cầu trục, xe goòng: hệ số 2 lần dư nhiều, dừng chắc.
- Phanh quá gắt làm tải treo trên cầu trục bị lắc. Nên giảm tốc bằng biến tần trước khi phanh.
- Băng tải đá, cát dốc: hệ số 2 lần đáp ứng tốt.
5) Vận hành phanh từ khi motor có phanh 5.5kW chạy biến tần
a) Cấp nguồn riêng cho phanh
- Không lấy điện cho bộ chỉnh lưu phanh từ đầu ra biến tần (đầu cực motor). Điện áp ra biến tần thay đổi theo tần số và có xung PWM (điều chế độ rộng xung). Ở tần số thấp, phanh nhận điện yếu nên nhả không hết, bố cọ vào đĩa.
- Cấp cho bộ chỉnh lưu một nguồn xoay chiều riêng, lấy trước biến tần. Bộ chỉnh lưu đi kèm dùng nguồn 380V, cho ra DC 170V.
- Đóng cắt nguồn phanh bằng contactor (khởi động từ) hoặc rơ le. Rơ le này điều khiển từ ngõ ra rơ le của biến tần, cài chức năng điều khiển phanh.
- Motor khởi động sao - tam giác (đổi cách nối dây để giảm dòng khởi động): phải cấp nguồn phanh riêng. Nếu lấy điện từ đầu cực motor, lúc chuyển từ sao sang tam giác mất điện tích tắc, phanh đóng rồi nhả, bố mòn rất nhanh.
b) Trình tự nhả phanh và đóng phanh
- Khởi động: biến tần chạy motor ở tần số thấp tới khi motor đủ lực, rồi mới nhả phanh. Với tời hàng, nhả phanh sớm sẽ làm hàng tụt.
- Dừng: biến tần giảm tốc về khoảng 1 - 3Hz, đóng phanh, chờ phanh ăn hẳn rồi mới ngắt đầu ra biến tần. Phanh chỉ giữ trục, không phải hãm từ tốc độ cao, nên bố bền hơn.
- Không để biến tần tiếp tục kéo motor khi phanh đã đóng. Motor và phanh sẽ cùng nóng.
c) Cần chú ý gì để phanh nhả ra hết
- Đo điện áp tại cuộn hút khi phanh mở, phải đúng DC 170V. Điện áp thấp thì phanh nhả không hết.
- Có tiếng tách rõ khi cấp điện phanh. Cắt nguồn motor, chỉ cấp nguồn phanh, quay tay trục thấy nhẹ.
- Cần nhả phanh bằng tay (nếu có) phải trả về vị trí làm việc, không kẹt.
- Khe hở phanh đúng chuẩn. Không có bụi, dầu mỡ giữa đĩa và bố.
- Khi chạy, nắp phanh không nóng bất thường, dòng motor không tăng. Nếu nóng là phanh đang kéo lê.
6) Ứng dụng motor phanh thắng 5.5kW 7.5HP
- Tời công trình, tời kéo vật liệu.
- Băng tải đá, cát, băng tải dốc.
- Cơ cấu di chuyển cầu trục nhỏ, cổng trục.
- Máy nghiền nhỏ, máy trộn.
7) Ưu điểm của motor phanh thắng 5.5kW 7.5HP
- Phanh dư lực khoảng 2 lần, hợp nâng hạ.
- Trục 38mm chịu tải tốt.
- Có kiểu chân đế và mặt bích.
- Tự giữ tải khi mất điện.
8) Câu hỏi thường gặp về phanh motor 5.5kW: tời công trình, cầu trục, biến tần và tuổi thọ phanh
- Motor phanh 5.5kW làm tời công trình được không? Được, kể cả chạy thường xuyên. Phanh SDZ1-80 lực 75Nm khỏe hơn lực motor (khoảng 36.5Nm) khoảng 2.06 lần.
- Tời dùng motor 5.5kW kéo được bao nhiêu kg? Kéo 10 m/phút, hiệu suất 0.8 thì được khoảng 2.690kg. Kéo 20 m/phút còn khoảng 1.350kg.
- Khe hở phanh SDZ1-80 bao nhiêu là đúng? Theo bản vẽ, khe hở từ 0.4mm đến 1.2mm. Vượt 1.2mm thì lực hút yếu, phanh nhả không hết, cần chỉnh lại.
- Cuộn hút phanh 95W có tốn điện không? Không đáng kể. Cuộn hút 95W chỉ có điện khi motor chạy, chưa tới 2% công suất motor 5.5kW.
- Cơ cấu di chuyển cầu trục có cần phanh mạnh như cơ cấu nâng không? Không. Di chuyển là kéo ngang nên dư khoảng 1.5 lần là đủ. Phanh quá gắt còn làm tải treo bị lắc.
- Motor 6 cực 5.5kW vỏ 132 dùng phanh SDZ1-80 được không? Lắp được vì cùng vỏ 132. Lực motor 6 cực khoảng 54.7Nm, phanh khỏe hơn khoảng 1.37 lần. Hợp kéo ngang, không nên làm tời.
- Băng tải đá có ảnh hưởng tới phanh không? Bụi đá lọt vào giữa đĩa và bố làm mòn nhanh. Rung động làm lỏng bu lông bắt phanh. Cần che bụi và siết lại định kỳ.
- Biến tần cho tời 5.5kW nên cài thế nào để phanh ít mòn? Dùng chế độ điều khiển vector (điều khiển véc tơ) để motor có lực ở tần số thấp. Cài nhả phanh khi motor đủ lực, đóng phanh ở khoảng 1 - 3Hz.
- Motor khởi động sao - tam giác có ảnh hưởng tới phanh không? Có, nếu phanh lấy điện từ đầu cực motor. Lúc chuyển sao sang tam giác mất điện tích tắc làm phanh đóng rồi nhả. Cần cấp nguồn phanh riêng.
- Muốn hạ tải khi mất điện thì làm thế nào? Dùng cần nhả phanh bằng tay, nhả từng chút. Tải trên 1 tấn cần có người cảnh giới phía dưới.
- Yếu tố nào làm giảm tuổi thọ phanh SDZ1-80? Bụi đá, cát, mưa nắng ở công trường, dừng gấp khi tải nặng, khe hở vượt 1.2mm và điện áp phanh sai.
- Làm gì để phanh motor 5.5kW bền hơn? Che bụi và mưa, giữ khe hở trong 0.4 - 1.2mm, giảm tốc trước khi phanh, cấp đúng DC 170V và kiểm tra bố sau mỗi đợt thi công.
Xem thêm các dòng motor có phanh, motor giảm tốc có thắng phanh và các công suất lân cận: Motor 3 pha có thắng từ 4kW, Động cơ phanh thắng 7.5kW 10HP.
