Động Cơ DKM - Motor Giảm Tốc DKM Hàn Quốc: Thông Số, Cách Chọn

Động cơ DKM (motor DKM) là dòng motor AC mini và motor giảm tốc mini của Hàn Quốc, công suất 30W–400W, điện 1 pha 220V hoặc 3 pha 220V/380V, mặt bích vuông 90–120 mm. Motor giảm tốc DKM dùng cho băng tải nhẹ, máy đóng gói, máy chiết rót, cửa tự động và máy chế biến thực phẩm cỡ nhỏ. Chọn động cơ DKM theo momen tải, tốc độ trục ra, cỡ mặt bích và kiểu hộp số (trục thẳng hay vuông góc).

1) Động cơ DKM là gì? Cấu tạo motor giảm tốc DKM

Motor giảm tốc DKM thuộc nhóm motor giảm tốc mini: một motor cảm ứng AC mặt bích vuông, đầu trục có răng, lắp vào hộp số bánh răng trụ hoặc hộp số trục vít.

a) Các bộ phận chính

• Hộp số gồm các bánh răng, trục, vòng bi truyền động với nhau.
• Trục ra là trục chịu lực, kiểu trục âm hoặc trục dương.
• Trục vào (trục nhanh, trục chủ động) là trục motor có răng.
• Bánh răng nhỏ là cấp giảm tốc thứ nhất, bánh răng lớn là cấp giảm tốc thứ hai.
• Vòng bi (bạc đạn), phốt chặn mỡ, vỏ nhôm tản nhiệt; motor 1 pha có tụ điện ngoài.

b) Nguyên lý hoạt động

Motor quay khoảng 1400 vòng/phút ở 50Hz (khoảng 1680 vòng/phút ở 60Hz); hộp số giảm tốc độ theo tỉ số truyền và tăng momen xoắn tương ứng, trừ tổn hao ma sát.

2) Phân loại động cơ DKM và thông số kỹ thuật

a) Động cơ DKM mini 220V (motor không hộp số)

Động cơ DKM mini AC 220V các công suất 30W, 40W, 60W, 90W, 120W, 140W, 180W, 200W, 250W, 370W, 400W, tốc độ khoảng 1400–1680 vòng/phút:

b) Động cơ DKM mặt bích AC lắp hộp số

Motor giảm tốc DKM mặt bích có tỉ số truyền 1/3 – 1/100, tốc độ trục ra khoảng 466 – 14 vòng/phút; lắp thêm hộp tăng cường để có tốc độ chậm hơn.

c) Motor DKM mini liền hộp giảm tốc

Động cơ mini DKM lắp với hộp số trục dương, các công suất thông dụng 30W, 60W, 90W, 120W, 140W, 180W, 250W, 400W. Tốc độ trục ra theo tỉ số (điện 50Hz):

• Tỉ số 1/10: khoảng 140 vòng/phút
• Tỉ số 1/20: khoảng 70 vòng/phút
• Tỉ số 1/30: khoảng 47 vòng/phút
• Tỉ số 1/50: khoảng 28 vòng/phút
• Tỉ số 1/60: khoảng 23 vòng/phút
• Tỉ số 1/100: khoảng 14 vòng/phút

Cần khoảng 7 vòng/phút thì ghép 2 hộp tỉ số 1/10 và 1/20 thành tỉ số 1/200.

Đường kính trục và kích thước các công suất thông dụng:

d) Motor DKM liền hộp số bánh vít (trục vuông góc)

Hộp số trục vít có trục ra vuông góc với trục motor, hợp nơi lắp đặt hẹp; công suất thông dụng 60W, 140W, 250W, 370W:

e) Dòng điện, điện áp và biến tần cho motor DKM

• Dòng 1 pha lấy theo bảng thông số DKM ở trên; dòng 3 pha là mức tham khảo phổ biến.
• Motor 1 pha có tụ không chạy với biến tần thông dụng.
• Biến tần cho motor 3 pha 220V là loại 1 pha vào 220V, 3 pha ra 220V.

3) Cách chọn động cơ DKM theo tải

a) Tính momen và chọn công suất

Momen motor (Nm) = 9550 × P (kW) ÷ 1400. Momen trục ra ≈ momen motor × tỉ số × hiệu suất hộp số (khoảng 0,66–0,81 với hộp bánh răng trụ mini; khoảng 0,5–0,8 với hộp trục vít tùy tỉ số). Ví dụ motor DKM 140W tỉ số 1/30: khoảng 19–21 Nm ở 47 vòng/phút.

b) Chọn kiểu trục và kiểu hộp số

Máy có chiều dài hạn chế chọn hộp số trục vít vuông góc; tải thẳng hàng chọn hộp bánh răng trụ hiệu suất cao hơn. Nơi chỉ có điện dân dụng chọn motor 1 pha 220V; xưởng có điện 3 pha hoặc cần biến tần chọn motor 3 pha. Tải lớn hơn 400W có thể xem các dòng motor giảm tốc 1 pha và motor giảm tốc 3 pha cỡ lớn.

4) Đảo chiều và truyền động motor DKM

a) Cách đảo chiều quay motor DKM

b) Cách truyền động motor DKM giảm tốc trục vuông góc

5) Ứng dụng động cơ DKM

• Motor giảm tốc DKM cho băng tải nhẹ, băng chuyền đóng gói, băng chuyền phân loại hàng.
• Động cơ DKM 220V cho máy chiết rót, máy dán nhãn, máy hàn miệng túi, máy in date.
• Motor DKM mini cho máy nướng xoay, máy rang, máy trộn bột, máy khuấy thực phẩm dung tích nhỏ.
• Motor DKM trục vuông góc cho cửa tự động, rèm cuốn, cơ cấu nâng nhẹ.
• Motor DKM 3 pha chạy biến tần cho dây chuyền cần chỉnh tốc độ chính xác.

6) Ưu điểm và nhược điểm của motor DKM

a) Ưu điểm

• Motor DKM Hàn Quốc chạy êm, bánh răng gia công chính xác, ít rung.
• Đủ kiểu motor DKM mini, mặt bích, liền hộp giảm tốc, hộp số trục vít.
• Motor và hộp số rời nhau, thay riêng từng phần khi hỏng giúp tiết kiệm.
• Kích thước mặt bích 90/104/120 mm theo chuẩn chung, dễ thay lẫn.

b) Nhược điểm

• Momen trục ra giới hạn bởi hộp số mini, không hợp tải nặng hoặc va đập.
• Giá cao hơn motor mini sản xuất tại Trung Quốc cùng công suất.
• Motor 1 pha phụ thuộc tụ điện; tụ yếu là khởi động khó.

7) Giá động cơ DKM tham khảo

Giá trung bình thị trường Việt Nam (thay đổi theo tỉ giá, giá đồng, thép, kiểu hộp số):

• Motor DKM mini 30W: khoảng 1.600.000 – 2.200.000 đ
• Motor DKM mini 60W: khoảng 1.690.000 – 2.390.000 đ
• Motor DKM mini 90W, 120W, 140W: khoảng 2.080.000 – 2.850.000 đ
• Motor DKM mini 180W, 250W: khoảng 2.420.000 – 3.350.000 đ
• Motor DKM mini 400W: khoảng 3.200.000 – 4.550.000 đ

8) Câu hỏi thường gặp về động cơ DKM

• Động cơ DKM là loại motor gì? DKM là thương hiệu Hàn Quốc chuyên motor AC mini và motor giảm tốc mini: motor cảm ứng 1 pha 220V hoặc 3 pha, mặt bích vuông 60–120 mm, công suất phổ biến 6W–400W, gắn hộp số bánh răng trụ hoặc hộp số trục vít. Đây là motor giảm tốc thông thường, không phải motor truyền động trực tiếp (direct drive) hay servo.
• Nên chọn motor DKM 60W, 140W hay 250W? Tính momen tải ở trục ra. Momen motor 60W khoảng 0,42 Nm, 140W khoảng 1,0 Nm, 250W khoảng 1,7 Nm (trước hộp số). Với tỉ số 1/30, momen trục ra lý thuyết lần lượt khoảng 8–9 Nm, 19–21 Nm và 33–37 Nm. Tải nằm trong khoảng nào thì chọn công suất tương ứng, kèm cỡ hộp số đủ chịu momen đó.
• Motor giảm tốc DKM tỉ số 1/30 và 1/50 khác nhau thế nào? Ở điện 50Hz, tỉ số 1/30 cho trục ra khoảng 47 vòng/phút, tỉ số 1/50 cho khoảng 28 vòng/phút. Tỉ số lớn hơn thì chậm hơn và momen cao hơn, nhưng momen trục ra không vượt được mức cho phép của hộp số theo cỡ 90, 104 hay 120 mm.
• Giá motor DKM khoảng bao nhiêu? Theo giá trung bình thị trường Việt Nam: motor DKM mini 30W khoảng 1,6–2,2 triệu đồng; 60W khoảng 1,69–2,39 triệu đồng; 90W–140W khoảng 2,08–2,85 triệu đồng; 180W–250W khoảng 2,4–3,3 triệu đồng; 400W khoảng 3,2–4,55 triệu đồng. Giá thay đổi theo tỉ giá, kiểu hộp số và phụ kiện.
• Motor DKM 1 pha 220V đấu dây thế nào? Motor DKM 1 pha thường có 3 dây: 1 dây chung và 2 dây nối hai đầu tụ. Nguồn 220V cấp vào dây chung và 1 dây tụ, tụ mắc giữa 2 dây còn lại. Giá trị tụ ghi trên tem, ví dụ motor 60W–90W thường dùng tụ khoảng 3–5 µF, motor 250W khoảng 10–12 µF.
• Đảo chiều quay motor DKM bằng cách nào? Với motor 1 pha, chuyển dây nguồn từ đầu tụ này sang đầu tụ kia (dùng công tắc 3 vị trí hoặc rơ le đảo chiều). Với motor 3 pha, đổi 2 trong 3 dây pha. Khi đảo chiều, motor cần dừng hẳn rồi mới chạy ngược để tránh mẻ răng hộp số.
• Motor DKM có chạy được với biến tần không? Motor DKM 3 pha chạy tốt với biến tần 0,2–0,75 kW tùy công suất, chỉnh khoảng 10–60Hz. Motor 1 pha có tụ không dùng biến tần thông dụng; muốn chỉnh tốc độ phải dùng loại motor điều tốc có máy phát tốc kèm bộ điều tốc.
• Lắp hộp số DKM mới có cần châm dầu không? Hộp số mini bánh răng trụ của DKM bôi trơn bằng mỡ, kín, lắp là chạy. Hộp số trục vít cỡ 140–160 mm có thể dùng dầu; kiểm tra nút dầu và mức dầu trước khi chạy lần đầu.
• Motor DKM chạy nóng, nhiệt độ bao nhiêu là bất thường? Vỏ motor mini 60–70°C khi chạy liên tục vẫn bình thường. Trên khoảng 80°C hoặc có mùi khét thường do quá tải, điện áp thấp dưới 200V, tụ yếu, hoặc dùng motor đảo chiều (loại chạy ngắn hạn 30 phút) cho việc chạy liên tục. Đo dòng: vượt trị số trên tem là quá tải.
• Motor DKM bấm điện chỉ rung, không quay phải làm sao? Kiểm tra tụ trước (tụ phồng, giảm µF), sau đó kiểm tra dây tụ bị lỏng. Nếu tụ tốt, tháo hộp số ra chạy thử motor không tải: motor quay được thì hộp số hoặc tải bị kẹt; vẫn không quay thì cuộn dây hoặc vòng bi motor có vấn đề.
• Hộp số motor DKM kêu to, có tiếng lạch cạch là do đâu? Thường do mẻ răng khi bị kẹt tải hoặc đảo chiều đột ngột, thiếu mỡ, hoặc ghép motor và hộp số khác loại răng đầu trục. Motor và hộp số DKM phải cùng kiểu đầu trục (trục răng) và cùng cỡ mặt bích mới ăn khớp đúng.
• Motor DKM nhảy CB hoặc nhảy rơ le nhiệt khi khởi động là bị gì? Có thể do khởi động có tải nặng, tỉ số truyền quá nhỏ so với tải, CB chọn quá sát dòng, hoặc rò điện ra vỏ. Với motor dưới 400W, CB 3–6 A và rơ le nhiệt chỉnh khoảng 1,1–1,2 lần dòng trên tem là mức thường dùng.
• Có thể thay motor DKM bằng hàng khác rẻ hơn không? Có. Motor giảm tốc mini Đài Loan và Trung Quốc cùng chuẩn mặt bích 90, 104, 120 mm và cùng đường kính trục thường lắp lẫn được, giá thấp hơn hàng Hàn Quốc khoảng 20–40%. Cần đối chiếu đường kính trục ra, chiều dài trục, lỗ bắt vít và chiều cao tổng.
• Motor DKM hỏng hộp số có cần mua cả bộ mới? Không cần. Motor và hộp số DKM là hai phần rời bắt bằng vít, có thể thay riêng hộp số cùng cỡ và cùng tỉ số, hoặc thay riêng motor. Chi phí thường chỉ khoảng 40–60% giá cả bộ.
• Cần tốc độ rất chậm, có cách nào rẻ hơn mua hộp tỉ số lớn? Có thể ghép thêm hộp giảm tốc trung gian (hộp tăng cường) tỉ số 1/10 vào hộp số đang có: ví dụ hộp 1/20 ghép 1/10 cho tổng tỉ số 1/200, trục ra khoảng 7 vòng/phút. Momen trục ra khi đó bị giới hạn bởi hộp số cuối, thường khoảng vài chục Nm với cỡ mini.

Các loại động cơ giảm tốc khác:

• Motor SPG
• Hộp Số Động Cơ Servo
• Motor Nissei
• Motor Motovario
• Motor Giảm Tốc Chân Đế
• Motor Giảm Tốc Cốt Ngang
• Motor Giảm Tốc Nhật
• Bộ Giảm Tốc Motor
• Motor Giảm Tốc Hitachi
• Motor Giảm Tốc Mitsubishi
• Motor Giảm Tốc 3 Pha
• Motor Giảm Tốc 1 Pha
• Motor Giảm Tốc 12v
• Motor Giảm Tốc Mặt Bích
• Motor Giảm Tốc Cốt Âm
• Motor Giảm Tốc Tải Nặng
• Motor Giảm Tốc Teco
• Motor Giảm Tốc Toshiba
• Motor Sumitomo
• Motor Giảm Tốc Có Thắng Phanh