Hộp Giảm Tốc Rossi: Cách Đọc Mã, Mã Tương Đương K, KA, R, F, NMRV Để Thay Thế
Hộp giảm tốc Rossi là dòng hộp số công nghiệp vỏ gang, gồm 3 nhóm chính: bánh răng trụ – côn trục song song và vuông góc (dòng G), đồng trục (dòng E) và trục vít (dòng A). Ưu điểm lớn nhất là mã hàng chia rất mịn theo size và tỉ số, vỏ cứng, chạy êm, chịu tải nặng liên tục. Bài này hướng dẫn đọc mã trên tem Rossi và tra mã tương đương R, K, F, S, NMRV, WP để thay thế nhanh khi hộp hỏng mà hàng chính hãng phải chờ lâu.
Nội dung
- 1) Các dòng hộp giảm tốc Rossi hay gặp trong nhà máy Việt Nam
- 2) Cách đọc mã hộp giảm tốc Rossi trên tem
- 3) Mã tương đương thay thế hộp giảm tốc Rossi
- 4) Thay hộp Rossi bằng hộp tương đương: đo gì, tính thế nào
- 5) Ứng dụng của hộp giảm tốc Rossi và hộp tương đương
- 6) Ưu điểm của hộp giảm tốc Rossi
- 7) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc Rossi
1) Các dòng hộp giảm tốc Rossi hay gặp trong nhà máy Việt Nam
Hộp Rossi vào Việt Nam chủ yếu theo dây chuyền nhập khẩu: xi măng, giấy, mía đường, thức ăn chăn nuôi, xử lý nước thải. Khi hỏng, việc đầu tiên là xác định hộp thuộc dòng nào.
| Dòng Rossi | Kiểu hộp | Ký hiệu cấp bánh răng | Size (khoảng cách tâm, mm) | Tỉ số danh định |
| G – trục song song | Bánh răng trụ nghiêng | I, 2I, 3I, 4I + chữ P | 40 … 360 | 2,5 … 160 (4I: 80 … 400) |
| G – trục vuông góc | Côn xoắn + trụ | CI, ICI, C2I, C3I + chữ O | 40 … 360 | 5 … 200 (C3I: 80 … 500) |
| E – đồng trục | Trục vào, trục ra thẳng hàng | 2I, 3I + chữ C | 32 … 180 | 6,3 … 6.300 |
| A – trục vít | Trục vít bánh vít, trục vít + trụ | V, IV, 2IV | 32 … 250 | Từ ~5 tới vài trăm |
- Size Rossi = khoảng cách tâm cặp bánh răng cuối (mm): size càng to, mô men càng lớn.
- Các cặp 63/64, 80/81, 320/321 cùng kích thước, số lớn là bản tăng cứng, mô men cao hơn.
- Size 140, 180, 225, 280, 360 là size trung gian, ít gặp hơn.
a) Dòng G: hộp bánh răng trụ, côn trục song song và vuông góc
Đây là dòng phổ biến nhất trên băng tải, gầu tải, máy khuấy, máy cán. Mã có chữ P là trục ra song song trục vào; chữ O là trục ra vuông góc, bên trong có 1 cặp bánh răng côn xoắn. Trục ra thường là trục âm (rỗng) có then, lắp thẳng vào trục máy hoặc dùng bản trục ra đặc.

- Rossi G vuông góc: mã có chữ O (UO2A, UO3A), cấp CI, ICI, C2I, C3I.
- Thay thế bằng KA, KAB, KAF, K cùng mô men tải.
| Size G | Mô men danh định ~ (Nm) | Lực hướng tâm trục ra ~ (kN) |
| 40 | ~ 100 | ~ 2,2 |
| 50 | ~ 206 | ~ 3,2 |
| 63 / 64 | ~ 387 / ~ 487 | ~ 5 |
| 80 / 81 | ~ 825 / ~ 975 | ~ 8 |
| 100 | ~ 1.700 | ~ 12,5 |
| 125 | ~ 3.450 | ~ 20 |
| 140 | ~ 5.150 | ~ 28 |
| 160 | ~ 7.750 | ~ 35,5 |
| 180 | ~ 10.900 | ~ 45 |
| 200 | ~ 15.500 | ~ 56 |
| 225 | ~ 21.800 | ~ 71 |
| 250 | ~ 31.500 | ~ 90 |
- Mô men ghi trên là mức danh định cao nhất của size; tỉ số thấp cho mô men thấp hơn.
- Lực hướng tâm quyết định có treo được nhông xích, puly lên trục ra hay không.
- Size 280 – 360 dùng cho máy nghiền, lò quay, tải cực nặng.

- Rossi G trục song song: mã có chữ P (UP2A, UP3A), cấp I, 2I, 3I, 4I.
- Thay thế bằng F, FA, FAF cùng mô men tải.
b) Dòng E: hộp giảm tốc đồng trục
Dòng E có trục ra thẳng hàng trục vào, kiểu hộp R/RF quen thuộc. Size 32 … 41 có bản chân đế (P) và mặt bích (F) riêng; size 50 … 180 là vỏ đa năng (U), lắp được cả chân và bích. Trục ra là trục đặc có then, không phải trục âm.

- Motor giảm tốc Rossi MR 3I 81 UC2A, motor phanh HBZ 112 – 5,5kW.
- Trục ra đặc thẳng hàng trục motor; thay thế bằng R, RF.
c) Dòng A: hộp giảm tốc trục vít
Hộp trục vít Rossi gồm loại 1 cấp trục vít (V), loại có thêm 1 cặp bánh răng trụ phía trước trục vít (IV, 2IV) để đạt tỉ số lớn với hiệu suất cao hơn. Vỏ vuông, trục ra âm, lắp chân hoặc bích theo nhiều mặt.

- Hộp trục vít Rossi MR V 40 UO2A: trục ra âm, bích motor IEC 71.
- MR V thay bằng NMRV, WP cùng khoảng cách tâm; MR IV thay bằng SA, SAF.

- Tem Rossi ghi mã đầy đủ: kiểu máy, cấp bánh răng, size, kiểu lắp, bích motor, tỉ số, tư thế lắp.
- Chụp rõ tem trước khi tháo hộp: tem bong sơn, mất chữ là khó tra tương đương nhất.
2) Cách đọc mã hộp giảm tốc Rossi trên tem
Mã Rossi đọc từ trái sang phải. Ví dụ đầy đủ: MR C2I 200 UO2V – 48 × 350 – 35,3 V5 HB2 180L4 400-50 B5.

- Tem thật Rossi MR IV 40 UO3A, B3, tỉ số 50,7, 0,375kW ở 1.400 vòng/phút.
- Tốc độ ra ~1.400 ÷ 50,7 ≈ 28 vòng/phút.
| Thành phần | Ví dụ | Ý nghĩa |
| Kiểu máy | MR | MR = motor giảm tốc (có motor); R = hộp giảm tốc rời |
| Cấp bánh răng | C2I | 1 cặp côn + 2 cặp trụ, trục ra vuông góc |
| Size | 200 | Khoảng cách tâm cặp cuối 200mm |
| Kiểu lắp | U | Vỏ đa năng (U); P = chân đế, F = mặt bích (dòng E size nhỏ) |
| Kiểu bánh răng | O | O = có cặp côn (vuông góc); P = trụ song song; C = đồng trục |
| Vị trí trục | 2 | 2, 3 = tiêu chuẩn; 4 = bản dài |
| Thiết kế | V / A | A = tiêu chuẩn; chữ khác là bản thiết kế riêng |
| Bích motor | 48 × 350 | Lỗ trục motor Ø48, bích Ø350 (motor IEC 180) |
| Tỉ số truyền | 35,3 | Tỉ số thật, có dấu phẩy thập phân |
| Tư thế lắp | V5 | B3 = chân dưới; V5, V6 = trục đứng; B6, B7, B8 = treo tường, trần |
| Motor | HB2 180L4 | Motor 4 cực khung 180L; HBZ = motor có phanh |
| Điện áp | 400-50 B5 | 400V 50Hz, motor mặt bích B5 |
a) Bảng ký hiệu cấp bánh răng Rossi
| Ký hiệu | Cấu tạo bên trong | Trục ra so với trục vào |
| I | 1 cặp bánh răng trụ | Song song |
| 2I / 3I / 4I | 2 / 3 / 4 cặp bánh răng trụ | Song song hoặc đồng trục |
| CI | 1 cặp côn + 1 cặp trụ | Vuông góc |
| ICI | 1 trụ + 1 côn + 1 trụ | Vuông góc |
| C2I | 1 côn + 2 trụ | Vuông góc |
| C3I | 1 côn + 3 trụ (tỉ số tới ~500) | Vuông góc |
| V | 1 cặp trục vít – bánh vít | Vuông góc |
| IV / 2IV | 1 / 2 cặp trụ + trục vít | Vuông góc |
b) Ví dụ đọc 3 mã Rossi hay gặp
- R 2I 320 UP2D – 10,3 B3: hộp rời, 2 cấp trụ, size 320, trục song song, tỉ số 10,3, chân đế nằm ngang. Đây là hộp tải rất nặng, mô men cỡ hàng chục nghìn Nm.
- MR 3I 50 UC2A – 19 × 200 – 22,7 V5 HB3 80B4: motor giảm tốc đồng trục 3 cấp, size 50, bích motor IEC 80 (trục 19, bích 200), tỉ số 22,7, trục đứng V5, motor 80B 4 cực (~0,75kW). Tốc độ ra ~1.400 ÷ 22,7 ≈ 62 vòng/phút.
- MR V 63 UO3A: motor giảm tốc trục vít 1 cấp, size 63 (khoảng cách tâm trục vít 63mm), vỏ đa năng. Tương đương gần nhất về kích thước là trục vít cỡ 63.
c) Đọc tỉ số và tốc độ khi tem bị mờ
Tem mất chữ thì đếm vòng: đánh dấu trục vào và trục ra, quay tay trục vào đủ 1 vòng trục ra, số vòng trục vào chính là tỉ số. Tỉ số Rossi lẻ (22,7; 31,5; 35,3), lệch 2–3% so với hộp tương đương là chạy bình thường.
3) Mã tương đương thay thế hộp giảm tốc Rossi
Không có bảng quy đổi 1–1 giữa các hãng. Cách đúng: giữ nguyên kiểu hộp (song song, vuông góc, đồng trục, trục vít), rồi chọn size theo mô men tải thật, sau đó mới so kích thước lắp.
| Hộp Rossi | Kiểu tương đương | Mã thay thế thông dụng |
| G trục song song (… UP …) | Hộp trục song song kiểu SEW | F, FA, FAF (trục âm, mặt bích ra) |
| G vuông góc (CI, ICI, C2I, C3I – … UO …) | Hộp bánh răng côn kiểu SEW | KA, KAB, KAF, K |
| E đồng trục (2I, 3I – … UC …) | Hộp đồng trục kiểu SEW | R, RF |
| A trục vít 1 cấp (V) | Hộp trục vít | NMRV, WP |
| A trục vít có cấp trụ (IV, 2IV) | Hộp trục vít – bánh răng nghiêng | SA, SAF, S |
a) Tra size hộp côn K, KA tương đương hộp Rossi vuông góc
| Rossi size (G vuông góc) | Mô men ~ (Nm) | K / KA tương đương | Mô men K/KA ~ (Nm) |
| 50 | ~ 206 | KA37 / K37 | ~ 200 |
| 63 | ~ 387 | KA47 / K47 | ~ 400 |
| 64 | ~ 487 | KA57 / K57 | ~ 600 |
| 80 / 81 | ~ 825 / ~ 975 | KA67 / KA77 | ~ 820 / ~ 1.550 |
| 100 | ~ 1.700 | KA87 / K87 | ~ 2.700 |
| 125 | ~ 3.450 | KA97 / K97 | ~ 4.300 |
| 140 / 160 | ~ 5.150 / ~ 7.750 | KA107 / K107 | ~ 8.000 |
| 180 | ~ 10.900 | KA127 / K127 | ~ 13.000 |
| 200 | ~ 15.500 | KA157 / K157 | ~ 18.000 |
- Bảng so theo mô men danh định cao nhất của size, chọn mã K bằng hoặc lớn hơn.
- Hộp Rossi size 100 ~1.700Nm: KA77 (~1.550Nm) thiếu ~9%, nên lên KA87.
- Tải thật nhỏ hơn nhiều so với size Rossi thì được hạ size, xem ví dụ mục 4.
b) Tra size hộp trục song song F, FA tương đương Rossi G (UP)
Hộp F, FA có cùng dải mô men với K cùng số size: F37 ~200Nm, F47 ~400Nm, F67 ~820Nm, F77 ~1.550Nm, F87 ~2.700Nm, F97 ~4.300Nm. Dò size theo cột mô men bảng trên, đổi chữ KA thành FA. Hộp trục song song ngắn hơn hộp côn, nhưng trục ra lệch tâm khỏi trục motor, phải xem lại khoảng trống bên hông máy.
c) Tra hộp R, RF tương đương Rossi E đồng trục
Rossi E và R kiểu SEW cùng kiểu đồng trục, trục ra đặc có then. Chọn theo mô men tải và đường kính trục ra; chiều cao tâm trục thường lệch vài mm đến vài chục mm, cần kê lại chân đế hoặc làm bát chuyển.
d) Tra hộp NMRV, WP tương đương Rossi trục vít
| Rossi trục vít | Khoảng cách tâm | NMRV gần nhất | WP gần nhất |
| V 32 | 32mm | NMRV030 | — |
| V 40 | 40mm | NMRV040 | WP 40 |
| V 50 | 50mm | NMRV050 | WP 50 |
| V 63 / 64 | 63mm | NMRV063 | WP 60 / 70 |
| V 80 / 81 | 80mm | NMRV075 / 090 | WP 80 |
| V 100 | 100mm | NMRV110 | WP 100 |
| V 125 / 126 | 125mm | NMRV130 | WP 120 / 135 |
| V 160 / 161 | 160mm | NMRV150 | WP 155 / 175 |
| V 200 | 200mm | — | WP 200 |
| V 250 | 250mm | — | WP 250 |
- Cùng khoảng cách tâm chưa chắc cùng mô men: so mô men tại đúng tỉ số đang chạy.
- Lỗ trục âm, mặt bích, lỗ chân đế khác nhau giữa các hãng, phải đo lại.
- Hộp IV, 2IV tỉ số lớn hiệu suất cao hơn V cùng tỉ số: thay bằng SA/SAF cho đỡ nóng.
4) Thay hộp Rossi bằng hộp tương đương: đo gì, tính thế nào
Hộp Rossi trên dây chuyền cũ thường chọn dư size. Thay đúng size Rossi là an toàn nhưng tốn tiền; tính theo motor thật thường hạ được 1 size.

- Đo trục ra, tâm trục, lỗ chân đế, bích motor trước khi đặt hàng.
- Khác lỗ chân đế: làm bát chuyển thép 10–20mm, không phải sửa máy.
a) Bảng đo kích thước trước khi đặt hộp thay Rossi
| Cần đo | Vì sao | Lệch thì xử lý |
| Đường kính trục ra (hoặc lỗ trục âm) + then | Lắp vừa nhông, khớp nối, trục máy | Làm bạc chuyển, đổi khớp nối |
| Chiều cao tâm trục ra so mặt chân | Thẳng hàng với máy | Kê đế, làm bát chuyển |
| Khoảng cách lỗ chân đế dọc, ngang | Bắt bulông vào bệ cũ | Khoan bệ mới hoặc bát chuyển |
| Bích motor (lỗ trục × đường kính bích) | Giữ lại motor cũ | Chọn bích AM đúng khung IEC |
| Tư thế lắp (B3, V5, V6…) | Mức dầu, nút thở đúng chỗ | Đặt hàng ghi rõ tư thế |
| Chiều quay trục ra | Băng tải, gầu tải không chạy ngược | Đảo 2 pha motor |
b) Ví dụ tính hạ size khi thay Rossi MR CI 100
- Hộp cũ: MR CI 100 UO2A – 24 × 200 – 31,5, motor 1,5kW 4 cực (khung IEC 90) → tốc độ ra ~1.400 ÷ 31,5 ≈ 44 vòng/phút.
- Mô men ra tối đa motor tạo được: 9.550 × 1,5 ÷ 44 × 0,95 ≈ 309 Nm.
- KA57 (~600 Nm): hệ số SF = 600 ÷ 309 ≈ 1,9 – dư cho băng tải chạy 16 giờ/ngày.
- KA47 (~400 Nm): SF ≈ 1,3 – vẫn đủ cho tải đều, rẻ hơn KA57. Bích AM90 gắn lại motor 1,5kW cũ.
- Rossi size 100 (~1.700 Nm) là dư so với motor 1,5kW; chọn theo size Rossi sẽ phải mua KA87, giá cao hơn nhiều.
Cách tính này chỉ đúng khi motor giữ nguyên. Máy có quán tính lớn, khởi động đầy tải, đảo chiều liên tục thì giữ SF ≥ 1,5.
c) Giữ motor cũ hay thay cả bộ motor giảm tốc
- Motor Rossi là motor IEC, gắn được vào hộp mới qua bích AM cùng khung (IEC 80 → AM80, IEC 90 → AM90, IEC 100/112 → AM100/112).
- Motor đã chạy trên 10 năm, vòng bi kêu: thay luôn cả bộ, tránh dừng máy 2 lần.
- Motor phanh HBZ: giữ lại được nếu phanh còn tốt, chỉ cần đúng bích.
5) Ứng dụng của hộp giảm tốc Rossi và hộp tương đương
- Băng tải clinker, băng tải than, gầu tải xi măng: Rossi G vuông góc C2I, C3I; thay bằng KA, KAB tải nặng.
- Máy khuấy bể xử lý nước thải, bể sinh học: Rossi G trục ra đứng V5/V6; thay bằng KAF, FAF mặt bích.
- Cầu gạt bùn bể lắng, cầu gạt tròn: tỉ số cực lớn C3I, 4I; thay bằng hộp 2 cấp ghép hộp giảm tốc 2 cấp.
- Băng tải bã mía, băng tải mía cây trong nhà máy đường: Rossi G size 160–250; thay bằng K107–K157.
- Lô sấy, trục cuốn nhà máy giấy: Rossi E đồng trục; thay bằng R, RF.
- Vít tải thức ăn chăn nuôi, máy đóng bao: Rossi trục vít V, IV; thay bằng NMRV, WP hoặc SA.
- Cửa xả liệu, van gạt silo: Rossi trục vít size nhỏ 40–63; thay bằng hộp giảm tốc trục vít cùng tâm.
6) Ưu điểm của hộp giảm tốc Rossi
- Mã chia mịn: mỗi size có bản thường và bản tăng cứng (63/64, 80/81), chọn sát tải hơn.
- Tỉ số rộng: dòng G vuông góc tới ~500, dòng E đồng trục tới ~6.300 trong 1 hộp.
- Vỏ đa năng U: 1 hộp lắp được chân, bích, trục đứng, trục ngang.
- Chịu lực hướng tâm lớn: size 100 ~12,5kN, treo nhông xích trực tiếp không cần gối đỡ phụ.
- Chạy êm, ít nóng: bánh răng côn xoắn và trụ nghiêng mài, hợp chạy 24/24 trong nhà máy nóng ẩm.
7) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc Rossi
a) Dành cho người đang khảo giá, tìm mã thay thế
- Hộp giảm tốc Rossi có thay bằng hộp SEW kiểu K, R, F được không? Được. Rossi G vuông góc thay bằng K/KA, Rossi G song song thay bằng F/FA, Rossi E thay bằng R/RF. Chọn theo mô men tải, rồi xử lý chênh lệch trục ra, tâm trục, lỗ chân bằng bạc chuyển hoặc bát chuyển.
- Rossi MR V 63 thay bằng NMRV063 được không? Được về khoảng cách tâm và kiểu hộp. Cần đo lỗ trục âm, mặt bích ra, lỗ chân; khác thì đổi bích hoặc làm bạc trục.
- Tem Rossi ghi size 100, mua KA77 có đủ không? Không, nếu chọn theo size: Rossi 100 ~1.700Nm, KA77 ~1.550Nm. Được, nếu tính theo motor thật: motor 1,5kW tỉ số 31,5 chỉ tạo ~309Nm, KA57 hay KA47 đã đủ.
- Mã Rossi có chữ HB2, HB3 là gì? Là motor đi kèm hộp; số sau là khung motor IEC và số cực, ví dụ 80B4 = khung 80, 4 cực (~0,75kW), 180L4 = khung 180L, 4 cực (~22kW).
- Tỉ số Rossi 35,3, hộp thay chỉ có 35 hoặc 36 được không? Được. Lệch dưới 3% thì tốc độ băng tải, máy khuấy thay đổi không đáng kể.
- Hộp Rossi có mua lẻ ruột bánh răng được không? Được với size thông dụng nhưng thời gian chờ dài. Dây chuyền không được dừng lâu thì thay hộp tương đương nhanh hơn, ruột Rossi đặt về sau làm dự phòng.
- Hộp trục vít Rossi tỉ số lớn bị nóng, thay loại nào? SA, SAF (trục vít – bánh răng nghiêng): cùng tỉ số, hiệu suất cao hơn trục vít 1 cấp, hộp mát hơn.
b) Dành cho người vừa thay hộp, cần lắp và chạy đúng
- Hộp thay Rossi có cần đổ dầu trước khi chạy không? Có. Kiểm tra mức dầu theo đúng tư thế lắp; hộp đặt trục đứng V5/V6 cần lượng dầu khác nằm ngang B3.
- Lắp nhông xích lên trục ra thế nào cho đúng? Đặt nhông sát vai trục, càng xa vai lực hướng tâm càng lớn, vòng bi nhanh hỏng.
- Chạy thử bao lâu mới đóng tải? 15–30 phút không tải, nghe tiếng và sờ nhiệt; vỏ dưới ~70°C sau 1 giờ tải là bình thường.
c) Dành cho người đã dùng 6–12 tháng, cần bảo trì
- Bao lâu thay dầu hộp giảm tốc Rossi và hộp tương đương? Dầu khoáng: lần đầu sau ~500 giờ, sau đó ~3.000–4.000 giờ. Dầu tổng hợp: lâu gấp 2–3 lần. Môi trường bụi xi măng, nóng trên 40°C thì rút ngắn.
- Phớt trục ra rỉ dầu sau 1 năm? Thay phớt cùng cỡ, kiểm tra trục có bị mòn rãnh không; nút thở bị tắc cũng làm áp trong hộp tăng, đẩy dầu ra phớt.
- Kiểm tra gì định kỳ? Siết lại bulông chân, đo nhiệt vỏ, nghe tiếng vòng bi, xem độ rơ trục ra.
d) Dành cho người gặp lỗi, cần cách khắc phục
- Hộp Rossi kêu rú, nóng sau khi thay dầu? Đổ sai độ nhớt hoặc quá mức dầu. Xả bớt về đúng vạch, dùng đúng cấp nhớt (thường VG 220 cho hộp bánh răng, VG 320–460 cho trục vít).
- Hộp thay xong băng tải chạy ngược? Đảo 2 trong 3 pha motor. Hộp côn K thay Rossi CI có thể ngược chiều do lắp trục âm từ phía đối diện.
- Gãy then, trượt trục âm sau vài tuần? Trục máy và lỗ trục âm hở quá, bôi chống kẹt và siết bulông chặn trục; lỗ đã mòn ô van thì làm bạc mới.












