Động cơ điện 3 pha 250kW 340HP 4 cực (motor 250kW 4 pole) quay ~ 1490 vòng/phút, mô men ~ 1.600 Nm. Khung 355M, trục 95 mm, dòng 443 A ở 380V. Cỡ motor này hay gặp ở máy băm gỗ nguyên cây, máy nghiền lốp, máy đùn ống HDPE.
Máy ép viên sinh khối công nghiệp: hộp i=10, ~ 149 vòng/phút.
Băng tải mỏ công suất lớn: hộp giảm tốc.
a) Lắp đặt, chế tạo, thiết kế động cơ điện 3 pha 340HP 250kW 4 cực cho máy băm gỗ nguyên cây
Ảnh minh hoạ thiết kế; số liệu tính toán dưới đây mang tính tham khảo, cần điều chỉnh theo tải thực tế.
Cách máy vận hành:
Gỗ keo, bạch đàn nguyên cây Ø tới 450 mm lên băng xích, con lăn ép đẩy gỗ vào trống dao.
Trống 4 dao Ø1.000 cắt dăm 20–35 mm cho nhà máy giấy, viên nén.
Tính tốc độ, mô men:
Tốc độ trống: 1490 : 2,5 = ~ 596 vòng/phút; mép dao ~ 31 m/s.
Mô men trống: 1.602 × 2,5 × 0,95 = ~ 3,8 kNm.
Năng suất dăm: ~ 30–35 tấn/giờ (~ 7–8 kWh/tấn).
4 dao × 596 v/p = ~ 2.384 nhát/phút; 250kW cấp trung bình ~ 6,3 kJ/nhát; nhát cắt gỗ Ø450 lớn hơn do trống Ø1.000 làm bánh đà bù (tham khảo).
Vì sao chọn motor 250kW 4 cực:
Gỗ Ø450 làm motor 200kW tụt tốc, dăm dài ngắn không đều.
Trống Ø1.000 nặng làm bánh đà, motor 4 cực khởi động sao – tam giác trong ~ 20 giây.
4) Ưu điểm motor 250kW 340HP 4 cực 380V
Mô men ~ 1.600 Nm ở ~ 1490 vòng/phút: qua hộp giảm tốc i=20 ra ~ 74 vòng/phút, ~ 30.100 Nm.
Dòng 443 A ở 380V: MCCB 630 A, cáp đồng 2 x 185 mm² cho đường dây dưới 50 m.
IP55 chặn bụi và tia nước; cách điện cấp F chịu tới 155°C ở cuộn dây — hợp xưởng nóng ẩm, xưởng bụi thì vệ sinh gân tản nhiệt định kỳ.
Ổ bi NU322 C3 / 6322 C3 có vú mỡ: bơm mỡ bổ sung không phải tháo motor.
Đấu Δ ở 380V, ra đủ 6 đầu dây: khởi động sao – tam giác được, dòng khởi động giảm còn ~ 1/3.
Đủ kiểu lắp: chân đế B3, mặt bích B5, B35.
5) Vận hành, đấu điện, bảo trì động cơ 3 pha 250kW 4 cực
a) Thông số điện cần nhớ
Điện áp: 380V đấu Δ / 660V đấu Y, 50Hz.
Dòng định mức: 443 A ở 380V; 256 A ở 660V.
Mô men định mức: ~ 1.600 Nm.
Dòng khởi động trực tiếp: ~ 2658–3101 A.
b) Đấu điện, thiết bị đóng cắt
Lưới 380V: đấu tam giác (Δ).
Aptomat: MCCB 630 A, chỉnh nhiệt ~ 466 A.
Contactor: 630 A (AC3).
Rơ le nhiệt: chỉnh 443 A.
Cáp đồng: 2 x 185 mm², sụt áp ~ 0,7% ở 50 m khi chạy định mức.
Khởi động sao – tam giác: rơ le nhiệt đặt ở nhánh tam giác chỉnh ~ 257 A.
Từ 75kW: ưu tiên khởi động mềm hoặc biến tần để dòng khởi động không vượt ~ 3 lần định mức.
c) Chạy biến tần
Tải nhẹ, tải đều: biến tần 250kW loại thường.
Tải nặng, khởi động có tải: biến tần 250kW loại tải nặng (HD, quá tải 150%) hoặc 280kW loại thường.
Dòng ra định mức của biến tần ≥ 443 A.
Chạy lâu dưới 25Hz: gắn thêm quạt làm mát.
d) Bảo trì
Ổ bi NU322 C3 / 6322 C3: bơm mỡ lithium chịu nhiệt ~ 60 g mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy.
Cách điện: đo bằng megohm 1000V, đạt từ 5 MΩ; motor để lâu phải sấy trước khi chạy.
Vệ sinh gân tản nhiệt, lưới quạt đuôi 1–2 tháng/lần ở xưởng bụi.
6) Câu hỏi thường gặp về động cơ điện 3 pha 250kW 340HP 4 cực
a) Với người sắp mua, khảo giá động cơ điện 3 pha 250kW 340HP 4 cực
Motor 250kW 4 cực khởi động bằng gì? Khởi động mềm 250kW hoặc biến tần. Dòng khởi động trực tiếp ~ 2700–3100 A, trạm dưới 1600 kVA không chịu được.
Motor 250kW cần cáp bao nhiêu? Dòng 443 A: cáp đồng 2 x 185 mm² cho đường dây dưới 50 m. MCCB 630 A chỉnh ~ 470 A.
Motor 250kW 4 cực chạy biến tần dưới 25Hz lâu được không? Được, khi gắn quạt làm mát cưỡng bức ở đuôi. Không có quạt riêng thì dưới 25Hz chỉ nên tải ~ 70–80% định mức vì quạt đuôi quay chậm.
Gắn hộp giảm tốc i=20, motor 250kW cho ra bao nhiêu mô men? Hộp bánh răng: trục ra ~ 74 vòng/phút, ~ 30.100 Nm (1.600 × 20 × 0,94).
b) Với người vừa mua động cơ 250kW 4 cực, cần vận hành đúng
Motor mới về, kiểm tra gì trước khi cấp điện? Đo cách điện từng pha với vỏ bằng megohm (tháo biến tần ra trước khi đo): từ 5 MΩ trở lên mới cấp điện; dưới mức này sấy motor 80–100°C rồi đo lại. Kiểm tra cầu nối trong hộp cực: đấu Δ cho lưới 380V.
Chạy thử không tải, dòng bao nhiêu là đạt? ~ 97–142 A mỗi pha ở 380V. Ba pha lệch nhau không quá 5%.
Motor quay ngược chiều máy, đảo lại được không? Được. Ngắt điện, đổi chéo 2 trong 3 dây pha ở đầu vào hộp cực. Không đổi cầu nối trong hộp cực.
Căn đồng tâm khớp nối thế nào? Lệch tâm và lệch góc dưới 0,05 mm đo bằng đồng hồ so. Siết lại bulông chân đế sau 8–24 giờ chạy đầu tiên.
c) Với người cần bảo trì motor 250kW 4 cực sau 6–12 tháng
Vòng bi NU322 C3 có cần bơm mỡ không? Có. Bơm ~ 60 g mỡ lithium chịu nhiệt mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy, mở nút xả mỡ cũ khi bơm. Bơm quá nhiều làm ổ bi nóng.
Định kỳ cần đo những gì? Đo cách điện (từ 5 MΩ), siết lại đầu cos hộp cực, đo dòng 3 pha khi có tải. Điện áp lệch pha 1% làm dòng lệch 6–10%.
Vỏ motor nóng không để tay lâu được, có phải sắp cháy không? Không. Chạy đủ tải ở xưởng 35°C, vỏ 60–75°C là bình thường với cách điện cấp F. Vỏ trên 85°C hoặc có mùi khét: đo dòng 3 pha, kiểm tra gân tản nhiệt bám bụi.
d) Lỗi của người dùng động cơ 250kW 4 cực, cách khắc phục
Chỉnh rơ le nhiệt cao hơn dòng định mức cho đỡ nhảy được không? Không được. Motor chạy kéo dài ở ~ 1,2–1,3 lần dòng định mức sẽ cháy cuộn dây trước khi rơ le cắt. Rơ le giữ 443 A; nhảy liên tục thì đo dòng từng pha tìm nguyên nhân.
Đấu nhầm sao trên lưới 380V thì sao? Motor vẫn quay không tải, nhưng mô men cực đại và mô men khởi động tụt còn ~ 1/3: từ ~ 3.520 Nm xuống ~ 1.173 Nm, thấp hơn mô men định mức ~ 1.600 Nm. Đóng tải là tụt tốc, dòng vọt, nóng và cháy. Đổi cầu nối sang Δ.
Bật máy motor kêu ù, không quay là lỗi gì? Thường là mất 1 pha hoặc trục bị kẹt. Ngắt điện ngay, không chờ. Kiểm tra cầu chì, tiếp điểm contactor, đầu cos, rồi quay tay trục xem có kẹt không.
