Động cơ điện 3 pha 160kW 220HP 4 cực (motor 160kW 4 pole) quay ~ 1480 vòng/phút, mô men ~ 1.000 Nm. Khung 315L1, trục 80 mm, dòng 288 A ở 380V. Cỡ motor này hay gặp ở máy đùn gạch đất sét, máy băm gỗ khúc, máy cán thép thanh.
Máy đùn gạch đất sét chân không: hộp i=45, ~ 33 vòng/phút.
Máy băm gỗ nguyên khúc cỡ trung: truyền đai 1:1.
Máy cán thép thanh liên tục: hộp i=20, ~ 74 vòng/phút.
Máy nghiền đá côn cỡ nhỏ: truyền đai.
Máy nghiền bi xi măng nhỏ: hộp giảm tốc.
a) Lắp đặt, chế tạo, thiết kế động cơ điện 3 pha 220HP 160kW 4 cực cho máy ép đùn gạch đất sét
Ảnh minh hoạ thiết kế; số liệu tính toán dưới đây mang tính tham khảo, cần điều chỉnh theo tải thực tế.
Cách máy vận hành:
Đất sét đã nhào vào buồng chân không để hút khí, rồi trục vít Ø550 ép đất qua khuôn.
Thỏi đất ra khỏi khuôn được máy cắt dây cắt thành viên gạch mộc.
Tính tốc độ, mô men:
Tốc độ trục vít: 1480 : 45 = ~ 33 vòng/phút.
Mô men trục vít: 1.032 × 45 × 0,92 = ~ 43 kNm.
Năng suất: ~ 15.000–18.000 viên gạch 2 lỗ/giờ.
Áp suất đùn ở khuôn ~ 2–3 MPa.
Vì sao chọn motor 160kW 4 cực:
Đất sét dẻo cho tải nặng đều: máy JKY60 thường đi motor 160kW.
Motor 4 cực kéo đai + hộp i=45 chạy bền 2–3 ca trong lò tuynel.
4) Ưu điểm motor 160kW 220HP 4 cực 380V
Mô men ~ 1.000 Nm ở ~ 1480 vòng/phút: qua hộp giảm tốc i=20 ra ~ 74 vòng/phút, ~ 19.400 Nm.
Dòng 288 A ở 380V: MCCB 500 A, cáp đồng 240 mm² cho đường dây dưới 50 m.
IP55 chặn bụi và tia nước; cách điện cấp F chịu tới 155°C ở cuộn dây — hợp xưởng nóng ẩm, xưởng bụi thì vệ sinh gân tản nhiệt định kỳ.
Ổ bi NU319 C3 / 6319 C3 có vú mỡ: bơm mỡ bổ sung không phải tháo motor.
Đấu Δ ở 380V, ra đủ 6 đầu dây: khởi động sao – tam giác được, dòng khởi động giảm còn ~ 1/3.
Đủ kiểu lắp: chân đế B3, mặt bích B5, B35.
5) Vận hành, đấu điện, bảo trì động cơ 3 pha 160kW 4 cực
a) Thông số điện cần nhớ
Điện áp: 380V đấu Δ / 660V đấu Y, 50Hz.
Dòng định mức: 288 A ở 380V; 166 A ở 660V.
Mô men định mức: ~ 1.000 Nm.
Dòng khởi động trực tiếp: ~ 1728–2016 A.
b) Đấu điện, thiết bị đóng cắt
Lưới 380V: đấu tam giác (Δ).
Aptomat: MCCB 500 A, chỉnh nhiệt ~ 303 A.
Contactor: 400 A (AC3).
Rơ le nhiệt: chỉnh 288 A.
Cáp đồng: 240 mm², sụt áp ~ 0,8% ở 50 m khi chạy định mức.
Khởi động sao – tam giác: rơ le nhiệt đặt ở nhánh tam giác chỉnh ~ 167 A.
Từ 75kW: ưu tiên khởi động mềm hoặc biến tần để dòng khởi động không vượt ~ 3 lần định mức.
c) Chạy biến tần
Tải nhẹ, tải đều: biến tần 160kW loại thường.
Tải nặng, khởi động có tải: biến tần 160kW loại tải nặng (HD, quá tải 150%) hoặc 185kW loại thường.
Dòng ra định mức của biến tần ≥ 288 A.
Chạy lâu dưới 25Hz: gắn thêm quạt làm mát.
d) Bảo trì
Ổ bi NU319 C3 / 6319 C3: bơm mỡ lithium chịu nhiệt ~ 45 g mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy.
Cách điện: đo bằng megohm 1000V, đạt từ 5 MΩ; motor để lâu phải sấy trước khi chạy.
Vệ sinh gân tản nhiệt, lưới quạt đuôi 1–2 tháng/lần ở xưởng bụi.
6) Câu hỏi thường gặp về động cơ điện 3 pha 160kW 220HP 4 cực
a) Với người sắp mua, khảo giá động cơ điện 3 pha 160kW 220HP 4 cực
Motor 160kW 4 cực điện áp 220V hay 380V? 380V. Motor đấu tam giác ở 380V, đấu sao ở 660V. Không có bản 220V cho công suất này. Dòng 288 A ở 380V.
Máy đùn gạch dùng motor 160kW có cần khởi động mềm không? Không đủ. Khởi động mềm giới hạn ~ 3,5 lần dòng thì mô men khởi động chỉ ~ 0,5 lần định mức (~ 520 Nm), không hơn sao – tam giác (~ 0,7 lần). Máy đùn đầy đất sét cần biến tần 160kW HD (quá tải 150%, ~ 1.550 Nm) hoặc ly hợp đóng tải sau khi motor đạt tốc.
Motor 160kW 4 cực chạy biến tần dưới 25Hz lâu được không? Được, khi gắn quạt làm mát cưỡng bức ở đuôi. Không có quạt riêng thì dưới 25Hz chỉ nên tải ~ 70–80% định mức vì quạt đuôi quay chậm.
Gắn hộp giảm tốc i=20, motor 160kW cho ra bao nhiêu mô men? Hộp bánh răng: trục ra ~ 74 vòng/phút, ~ 19.400 Nm (1.032 × 20 × 0,94).
b) Với người vừa mua động cơ 160kW 4 cực, cần vận hành đúng
Motor mới về, kiểm tra gì trước khi cấp điện? Đo cách điện từng pha với vỏ bằng megohm (tháo biến tần ra trước khi đo): từ 5 MΩ trở lên mới cấp điện; dưới mức này sấy motor 80–100°C rồi đo lại. Kiểm tra cầu nối trong hộp cực: đấu Δ cho lưới 380V.
Chạy thử không tải, dòng bao nhiêu là đạt? ~ 63–92 A mỗi pha ở 380V. Ba pha lệch nhau không quá 5%.
Motor quay ngược chiều máy, đảo lại được không? Được. Ngắt điện, đổi chéo 2 trong 3 dây pha ở đầu vào hộp cực. Không đổi cầu nối trong hộp cực.
Căn đồng tâm khớp nối thế nào? Lệch tâm và lệch góc dưới 0,05 mm đo bằng đồng hồ so. Siết lại bulông chân đế sau 8–24 giờ chạy đầu tiên.
c) Với người cần bảo trì motor 160kW 4 cực sau 6–12 tháng
Vòng bi NU319 C3 có cần bơm mỡ không? Có. Bơm ~ 45 g mỡ lithium chịu nhiệt mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy, mở nút xả mỡ cũ khi bơm. Bơm quá nhiều làm ổ bi nóng.
Định kỳ cần đo những gì? Đo cách điện (từ 5 MΩ), siết lại đầu cos hộp cực, đo dòng 3 pha khi có tải. Điện áp lệch pha 1% làm dòng lệch 6–10%.
Vỏ motor nóng không để tay lâu được, có phải sắp cháy không? Không. Chạy đủ tải ở xưởng 35°C, vỏ 60–75°C là bình thường với cách điện cấp F. Vỏ trên 85°C hoặc có mùi khét: đo dòng 3 pha, kiểm tra gân tản nhiệt bám bụi.
d) Lỗi của người dùng động cơ 160kW 4 cực, cách khắc phục
Chỉnh rơ le nhiệt cao hơn dòng định mức cho đỡ nhảy được không? Không được. Motor chạy kéo dài ở ~ 1,2–1,3 lần dòng định mức sẽ cháy cuộn dây trước khi rơ le cắt. Rơ le giữ 288 A; nhảy liên tục thì đo dòng từng pha tìm nguyên nhân.
Đấu nhầm sao trên lưới 380V thì sao? Motor vẫn quay không tải, nhưng mô men cực đại và mô men khởi động tụt còn ~ 1/3: từ ~ 2.270 Nm xuống ~ 757 Nm, thấp hơn mô men định mức ~ 1.032 Nm. Đóng tải là tụt tốc, dòng vọt, nóng và cháy. Đổi cầu nối sang Δ.
Bật máy motor kêu ù, không quay là lỗi gì? Thường là mất 1 pha hoặc trục bị kẹt. Ngắt điện ngay, không chờ. Kiểm tra cầu chì, tiếp điểm contactor, đầu cos, rồi quay tay trục xem có kẹt không.
