Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3 (model KCB-33.3, tương đương 2CY-2/1.45) là bơm bánh răng ăn khớp ngoài thuộc dòng máy bơm bánh răng KCB, dùng để chuyển dầu và chất lỏng có độ nhớt, không lẫn hạt rắn. Bơm cho lưu lượng khoảng 33.3 lít/phút (2 m³/h), áp suất xả 1.45 MPa, đi kèm motor 2.2kw 4 cực.
KCB-33.3 là bơm bánh răng áp cao (1,45 MPa) với lưu lượng khoảng 33,3 lít/phút, gần gấp đôi KCB-18.3 nhưng vẫn dùng cổng ren G3/4. Đây là lựa chọn phổ biến khi cần cấp dầu đốt, dầu bôi trơn cho thiết bị cỡ trung, hoặc bơm dầu qua đường ống dài và lọc tinh.
Con số 33.3 trong tên bơm là lưu lượng lý thuyết tính bằng lít/phút ở tốc độ định mức khoảng 1420 vòng/phút. Vì là bơm thể tích, lưu lượng gần như tỷ lệ thuận với tốc độ quay và ít bị ảnh hưởng bởi áp suất đường ống trong giới hạn cho phép.
Kích thước có thể chênh vài milimét giữa các lô sản xuất và theo motor đi kèm; nên đo lại thực tế trước khi gia công móng hoặc đường ống.
4. Ứng dụng của Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3
Bơm cấp dầu FO, DO cho lò hơi, lò đốt cỡ trung.
Hệ thống bôi trơn tuần hoàn cho máy nén, tuabin nhỏ, hộp số công nghiệp.
Bơm dầu qua máy lọc dầu, bộ lọc nhiều cấp.
Chuyển dầu nhớt, dầu thủy lực khi đường ống dài, có nhiều co cút hoặc phải đẩy lên cao.
Bản đầu inox dùng cho dầu ăn, chất lỏng thực phẩm cần áp cao.
Không dùng bơm cho chất lỏng chứa cát, mạt kim loại, sợi, hạt cứng hoặc axit, kiềm mạnh; không dùng thay bơm nước thông thường.
5. Tính toán thực tế khi chọn Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3
a) Thời gian bơm
Khối lượng cần bơm
Thời gian ước tính với KCB-33.3
Phuy 200 lít
khoảng 6 phút
Bồn IBC 1.000 lít
khoảng 30 phút
10 m³
khoảng 5 giờ
Thời gian tính với dầu loãng, đường hút ngắn. Với dầu đặc hoặc đường ống dài, cộng thêm 10 – 30%.
b) Kiểm tra công suất motor
Công suất trục ở áp suất định mức: P = Q × p ÷ (3,6 × η) = 2 × 1.45 ÷ (3,6 × 0.44) ≈ 1.83 kW. Motor 2.2kw đủ dư cho chạy liên tục với dầu loãng; khi độ nhớt trên 500 cSt, công suất có thể tăng thêm 20 – 50% nên không nên giảm cỡ motor.
c) Độ nhớt và tốc độ
Độ nhớt (cSt)
Khuyến nghị
Dưới 500
Chạy tốc độ định mức
500 – 1.000
Giảm còn khoảng 70 – 75% tốc độ hoặc gia nhiệt chất lỏng
1.000 – 1.500
Giảm còn khoảng 50 – 60% tốc độ, ống hút tăng một cỡ, đặt bơm thấp hơn bồn
Trên 1.500
Không phù hợp, nên dùng bơm bánh răng ăn khớp trong tốc độ thấp
6. Lắp đặt Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3 đúng kỹ thuật
Đặt bơm trên móng phẳng, cứng, càng gần bồn hút càng tốt; với chất lỏng đặc nên đặt bơm thấp hơn đáy bồn để hút ngập.
Ống hút bằng hoặc lớn hơn cổng hút, kín tuyệt đối, ít co cút; lắp lọc thô 40 – 60 mesh ở đầu hút, có van khóa để vệ sinh lọc.
Đường xả lắp đồng hồ áp suất, van khóa và nếu tuyến ống có thể bị khóa hoặc tắc, lắp thêm van an toàn ngoài hồi về bồn chứa.
Không để đường ống đè lên cổng bơm; đỡ ống bằng giá riêng.
Sau khi siết bulông chân đế, kiểm tra lại độ đồng tâm khớp nối bằng thước thẳng ở hai phương; sai lệch nên dưới 0,1 mm.
Mồi đầy chất lỏng vào đầu bơm trước lần chạy đầu tiên; quay tay khớp nối vài vòng để chắc bơm không bị kẹt.
Khi bơm dầu nhiên liệu, nối đẳng thế và tiếp địa bệ bơm, đường ống, bồn chứa để chống tĩnh điện.
7. Đấu điện và chạy thử Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3
Motor 2.2kw 3 pha thường có điện áp 220/380V: với lưới 380V đấu sao (Y), với lưới 3 pha 220V đấu tam giác (Δ). Luôn đối chiếu sơ đồ trên nắp hộp cực trước khi đấu.
Dòng định mức tham khảo ở 380V khoảng 5 A. Rơ le nhiệt chỉnh bằng 1,0 – 1,1 lần dòng định mức ghi trên nhãn motor.
Dây cấp nguồn đồng tối thiểu 1.5 mm² cho quãng ngắn dưới 30 m; quãng dài cần tăng tiết diện để hạn chế sụt áp.
Vỏ motor và bệ bơm phải nối đất bảo vệ.
Chạy thử: mở hết van hút và van xả, bật nhấp 1 – 2 giây để kiểm tra chiều quay theo mũi tên trên đầu bơm; nếu ngược chiều, đổi 2 trong 3 pha.
Chạy chính thức và theo dõi đồng hồ áp suất, dòng điện; trong 30 giây đầu nếu không lên dầu thì dừng, kiểm tra mồi và đường hút.
8. Bảo trì Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3
Hằng ngày: kiểm tra tiếng ồn, rò rỉ ở trục, áp suất xả và nhiệt độ đầu bơm, motor.
Hằng tuần hoặc khi áp hút giảm: vệ sinh lưới lọc đầu hút.
Phớt tết: cho phép rỉ vài giọt mỗi phút; khi rỉ nhiều, siết đều nắp tết từng chút, không siết chết làm cháy trục; thay tết khi đã siết hết hành trình.
Khoảng 2.000 – 3.000 giờ chạy: kiểm tra khe hở bánh răng, bạc trục, cao su khớp nối; bổ sung mỡ ổ bi motor theo nhãn của nhà sản xuất.
Dừng dài ngày: với đầu gang bơm nước hoặc chất lỏng gốc nước, xả sạch và bơm một ít dầu bảo quản để chống gỉ; với chất lỏng dễ đông đặc như mật rỉ, sáp, xả sạch hoặc giữ ấm đầu bơm.
Không vặn chặt hết vít chỉnh van an toàn để lấy thêm áp; việc này loại bỏ lớp bảo vệ cuối cùng của bơm và motor.
9. Sự cố thường gặp ở Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3 và cách xử lý
Hiện tượng
Nguyên nhân thường gặp
Cách xử lý
Bơm chạy nhưng không lên dầu
Chưa mồi dầu; đường hút hở khí; quay sai chiều; van đầu hút đang khóa
Mồi đầy dầu, siết lại mối ren, kiểm tra gioăng; đảo 2 pha; mở van hút
Lưu lượng thấp hơn định mức
Lọc hút bẩn; ống hút nhỏ, dài; dầu quá loãng hoặc quá đặc; van an toàn mở một phần; bánh răng mòn
Vệ sinh lọc; tăng cỡ ống hút; gia nhiệt dầu đặc; kiểm tra áp xả; thay bánh răng, bạc
Bơm kêu lạch cạch, rung
Xâm thực do hút không đầy; lệch tâm khớp nối; bulông chân lỏng; có dị vật
Giảm tốc độ, tăng ống hút; căn lại khớp nối; siết bulông; tháo kiểm tra
Motor nóng, aptomat nhảy
Áp xả quá cao; dầu đặc; điện áp thấp, mất pha; van xả bị khóa
Mở van xả, giảm trở lực; gia nhiệt dầu; đo điện áp từng pha
Rò rỉ ở trục
Phớt tết lỏng hoặc mòn; phớt cơ khí hỏng do chạy khô, hạt cứng
Siết đều nắp tết hoặc thay tết; thay phớt cơ khí, lắp lọc hút
Đầu bơm nóng bất thường
Van an toàn mở liên tục, dầu hồi về khoang hút; khe hở mòn
Giảm áp đường xả, lắp hồi lưu về bồn; kiểm tra khe hở
10. Câu hỏi thường gặp về Máy Bơm Bánh Răng KCB33.3
KCB-33.3 và KCB-55 nên chọn loại nào để chuyển dầu? Chuyển dầu quãng ngắn, chênh cao thấp thì KCB-55 cho lưu lượng lớn hơn và dùng motor nhỏ hơn. KCB-33.3 chỉ đáng chọn khi cần áp suất cao: đường ống dài, phải đẩy lên cao, qua lọc tinh hoặc cấp vào béc phun.
Dùng motor 1.5kw cho KCB-33.3 được không? Được nếu áp suất làm việc thực tế dưới khoảng 1 MPa và chất lỏng loãng. Ở áp định mức 1,45 MPa, công suất trục khoảng 1,8 kW nên motor 2.2kw là cấu hình an toàn để chạy lâu dài.
Rút một phuy 200 lít bằng KCB-33.3 mất bao lâu? Khoảng 6 phút với dầu loãng. Với dầu đặc trên 500 cSt, thời gian dài hơn do phải giảm tốc độ hoặc do bơm hút không đầy.
Bơm có tự hút được không? Có, khi đầu bơm đã được mồi đầy chất lỏng. Lần chạy đầu tiên hoặc sau khi xả cạn, phải đổ dầu vào đầu bơm qua cổng hút trước khi bật.
Có chạy khô được không? Không. Bánh răng và bạc trục được bôi trơn bởi chính chất lỏng đang bơm; chạy khô vài chục giây đã có thể làm xước bánh răng, cháy phớt.
Có đảo chiều quay để bơm ngược được không? Không nên. Đảo chiều làm cổng hút thành cổng xả và van an toàn mất tác dụng bảo vệ. Nếu cần bơm hai chiều, dùng hai bơm hoặc cụm van chuyển hướng.