Động cơ Toshiba 3kW 4HP IE3 sản xuất tại nhà máy TIPA Việt Nam. Bản 4 cực và 2 cực cùng khung 100L, trục 28 mm, nặng 28–30 kg, đổi tốc độ không phải đổi bệ.
Bản 4 cực chạy 1.445 vòng/phút, dòng 6,6 A ở 380V, hiệu suất 87,7% đầy tải và 88,7% ở nửa tải. Motor 4HP chạy máy nghiền, máy xay hay dao động tải, hiệu suất giữ phẳng ở cả 3 mức tải là lợi thế thật.
Biến tần phù hợp: biến tần 3 pha 380V loại 3 kW, dòng ra định mức từ 7,3 A trở lên cho bản 4 cực; tải nặng (băng tải dốc, máy nghiền) chọn biến tần lớn hơn 1 cấp.
Aptomat 3 pha chọn dòng cắt khoảng 10–14 A; rơ le nhiệt chỉnh đúng 6,6 A ở lưới 380V, 6,5 A ở lưới 400V.
Số liệu là dữ liệu thiết kế của nhà máy, sai số theo tiêu chuẩn áp dụng; khi thay thế đối chiếu nhãn motor.
2. Kích thước quan trọng nhất của động cơ Toshiba 3kW 4HP
Kích thước quan trọng nhất
Khung 100L (4 cực, 2 cực)
Khung 132S (6 cực)
Đường kính trục / Rãnh cavet - Then
28 mm / 8 mm
38 mm / 10 mm
Chiều dài đầu trục E
60 mm
80 mm
Tâm trục tới mặt đất H
100 mm
132 mm
Lỗ chân đế dọc trục B × ngang trục A
140 × 160 mm
140 × 216 mm
Đường kính lỗ chân đế K
12 mm
12 mm
Chiều dài tổng L
370 mm
450 mm
Mặt bích B5: vành định vị N / đường kính ngoài P
180 mm / 250 mm
230 mm / 300 mm
Mặt bích B5: tâm lỗ M / số lỗ × đường kính lỗ
215 mm / 4 × 14,5 mm
265 mm / 4 × 14,5 mm
Mặt bích B14 (vỏ nhôm): vành định vị N / tâm lỗ M
110 mm / 130 mm
130 mm / 165 mm
Mặt bích B14: số lỗ ren
4 × M8
4 × M10
3. Bản vẽ kỹ thuật, kích thước động cơ Toshiba 3kW 4HP chân đế và mặt bích
a) Bản vẽ động cơ Toshiba 3kW 4HP chân đế B3
Khung 100L (4 cực): khoảng cách 2 lỗ chân đế dọc trục 140 mm, ngang trục 160 mm.
Khoảng cách tâm trục tới mặt đất 100 mm; lỗ bắt chân 12 mm.
Trục 28 mm, then 8 mm, dài đầu trục 60 mm.
Bản 6 cực dùng khung 132S: lỗ chân 140 × 216 mm, tâm trục 132 mm.
b) Bản vẽ động cơ Toshiba 3kW 4HP mặt bích B5, B35
Mặt bích B5 khung 100L: đường kính vành định vị 180 mm, đường kính ngoài 250 mm.
4 lỗ bắt vít đường kính 14,5 mm, nằm trên vòng tâm 215 mm.
Mặt bích nhỏ B14 khung 100L: vành định vị 110 mm, 4 lỗ ren M8 trên vòng tâm 130 mm.
c) Tư thế lắp đặt động cơ Toshiba 3kW 4HP
Chân đế B3 nằm ngang, B6, B7, B8 gắn tường và trần; V5, V6 chân đế trục đứng.
Mặt bích B5 nằm ngang, V1 trục quay xuống, V3 trục quay lên; B35 vừa chân vừa bích.
Lắp trục đứng V1 ngoài trời: che mưa phía đầu quạt, không để nước đọng vào nắp quạt.
d) Bảng thông số catalog động cơ Toshiba 3kW 4HP
4. Tốc độ, mô men động cơ Toshiba 3kW 4HP theo số cực
Số cực
Tốc độ định mức
Mô men định mức
Mô men khởi động
Mô men cực đại
Khung – trục
4 cực
1.445 vòng/phút
19,8 Nm
58,7 Nm
67,8 Nm
100L, trục 28 mm
2 cực
2.875 vòng/phút
10,0 Nm
42,0 Nm
32,2 Nm
100L, trục 28 mm
6 cực
965 vòng/phút
29,7 Nm
126,5 Nm
124,1 Nm
132S, trục 38 mm
Mô men định mức = 9550 × công suất (kW) ÷ tốc độ (vòng/phút).
Mô men khởi động, cực đại tính từ % trong catalog, ở lưới 380V.
Bản 6 cực cho mô men lớn nhất, khung to và nặng hơn; 2 cực cho bơm, quạt tốc độ cao.
5. Ứng dụng động cơ Toshiba 3kW 4HP và ví dụ chế tạo máy cắt sắt GQ40
Motor Toshiba 3kW 4 cực chạy máy nghiền nhựa phế liệu cỡ nhỏ (chai PET, ống nhựa), dao quay truyền dây đai.
Máy xay giò chả, máy xay thịt công nghiệp, máy nghiền bột gạo trong cơ sở thực phẩm.
Motor 4HP 2 cực chạy bơm ly tâm tưới vườn cây ăn trái, bơm nước nuôi tôm.
Bản 6 cực 965 vòng/phút, mô men 29,7 Nm: máy trộn vữa, máy khuấy bể pha hóa chất 2–3 m³.
Motor 3kW 4 cực gắn hộp giảm tốc cho băng tải nghiêng, máy ép viên nhỏ.
a) Thiết kế máy cắt sắt GQ40 dùng động cơ Toshiba 3kW 4 cực
Máy cắt sắt GQ40 cắt thép xây dựng Ø6–Ø40 ở công trường, xưởng gia công cốt thép. Bánh đà nặng tích năng lượng, trục khuỷu đẩy dao cắt tới lui. Động cơ Toshiba 3kW 4 cực 1.445 vòng/phút kéo bánh đà qua đai thang 1:4,5, sau đó qua cặp bánh răng 1:10.
b) Cách máy cắt sắt GQ40 vận hành
Động cơ chạy liên tục, bánh đà quay khoảng 320 vòng/phút.
Đạp bàn đạp, ly hợp đóng, trục khuỷu quay.
Dao động đẩy tới, cắt thanh thép tựa trên dao tĩnh.
c) Vì sao chọn động cơ 4 cực 1.445 vòng/phút cho máy cắt sắt
Bánh đà cần khoảng 300–350 vòng/phút để tích đủ năng lượng cho nhát cắt Ø40.
Động cơ 4 cực chỉ cần đai 1:4,5 tới bánh đà.
Nhát cắt chỉ khoảng 0,3 giây: bánh đà gánh phần lớn tải đỉnh.
Động cơ 3kW chỉ cần đủ sức kéo bánh đà về tốc độ giữa 2 nhát cắt.
d) Tính mô men trục khuỷu để chọn đúng động cơ 3kW
Mô men động cơ: 9550 × 3 ÷ 1.445 ≈ 19,8 Nm.
Mô men trục khuỷu: 19,8 × 45 × 0,85 ≈ 757 Nm (chưa tính bánh đà).
Lúc cắt Ø40, tải đỉnh vượt xa 757 Nm: phần thiếu do bánh đà bù.
Cắt liên tục không nghỉ, bánh đà tụt tốc dần: dòng vượt 6,6 A.
Dòng 6,6 A ở 380V: cáp 4 × 2,5 mm², CB 3 pha 16 A.
6. Ưu điểm động cơ Toshiba 3kW 4HP
Hiệu suất bản 4 cực 87,7% / 88,9% / 88,7% ở 100% / 75% / 50% tải: máy nghiền lúc nặng lúc nhẹ vẫn ít hao điện.
Bản 2 cực mô men khởi động 421% định mức, khởi động bơm cánh lớn, quạt nặng nhanh.
Bản 2 cực và 4 cực cùng khung 100L trục 28 mm.
Bản 6 cực mô men khởi động 426%, khoảng 127 Nm, cho máy trộn đầy vữa khởi động lại được.
Vỏ nhôm, chân đế tháo rời, 30 kg: chuyển sang lắp mặt bích không phải mua motor khác.
7. Ví dụ thực tế: motor Toshiba 3kW chạy máy nghiền nhựa phế liệu
Máy nghiền nhựa buồng nghiền 200 mm, rotor dao quay khoảng 600 vòng/phút, nghiền chai PET, can nhựa mỏng khoảng 80–120 kg/giờ. Motor 4 cực truyền dây đai, puly rotor 300 mm.
Tỉ số đai: 1.445 ÷ 600 ≈ 2,4 → puly motor 125 mm, lỗ 28 mm then 8 mm.
Mô men định mức motor 19,8 Nm; tại rotor dao: 19,8 × 2,4 × 0,95 ≈ 45 Nm.
Mô men cực đại 342% (≈ 68 Nm tại trục motor) chịu được cú chặt khi dao gặp miếng nhựa dày.
Dòng nghiền đều tay khoảng 4,5–6 A; nạp dồn cả bao vượt 6,6 A thì rơ le nhiệt cắt.
Kết quả: 3kW 4 cực hợp máy nghiền 200 mm nạp liệu đều tay. Cơ sở hay nghiền ống nhựa dày trên 4 mm nên lên motor 4kW hoặc giảm tốc độ nạp; motor dư mô men cực đại không thay được cho việc chạy quá tải liên tục.
a) Đọc dòng điện để biết máy nghiền đang nạp quá tải
Máy nghiền có tải thay đổi từng giây. Gắn đồng hồ ampe lên tủ điện, công nhân nhìn kim để nạp liệu là cách rẻ và hiệu quả nhất để motor không cháy.
Dòng không tải (dao quay rỗng): khoảng 3–3,5 A với motor 3kW 4 cực.
Nạp đều: 5–6 A, motor chạy 70–90% tải, vùng hiệu suất 88–89%.
Vượt 6,6 A quá 1 phút: ngừng nạp, chờ dòng hạ.
Dao cùn làm dòng tăng 15–20% với cùng lượng nhựa; mài dao đúng hạn tiết kiệm điện hơn đổi motor lớn.
8. Chứng chỉ, chứng nhận động cơ Toshiba IE3
Nhà máy Toshiba Industrial Products Asia (TIPA) tại Việt Nam: chứng nhận ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018.
Phòng thử nghiệm hiệu suất motor đạt chuẩn NVLAP (Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Hoa Kỳ NIST công nhận).
Danh hiệu sản phẩm tiết kiệm năng lượng hiệu suất cao nhất các năm 2021, 2022, 2023 cho hơn 60 model.
Hiệu suất đạt mức IE3 theo IEC 60034-30-1; thiết kế theo IEC 60034.
9. Câu hỏi thường gặp về động cơ Toshiba 3kW 4HP
Motor Toshiba Dalian 3kW đã ngưng sản xuất, thay mã nào? Thay bằng Toshiba IE3 3kW do TIPA Việt Nam sản xuất. Nhà máy Toshiba Dalian (Trung Quốc) đã đóng cửa, các mã cũ dạng IK-FBKAW21-4P-3KW không còn hàng. Bản 4 cực khung 100L, trục 28 mm, lỗ chân 140 × 160 mm theo IEC, lắp vào bệ motor cũ cùng khung 100L.
Động cơ Toshiba 3kW 4HP dòng bao nhiêu ampe? Bản 4 cực 6,6 A ở 380V, 6,5 A ở 400V; bản 2 cực 6,0 A ở 380V, 5,9 A ở 400V; bản 6 cực 6,8 A ở 380V.
Motor Toshiba 3kW chạy máy nghiền nhựa được không? Được với máy nghiền buồng khoảng 200 mm, nạp đều 80–120 kg/giờ nhựa mỏng. Nghiền nhựa dày, ống cứng thì chọn 4kW trở lên.
Motor 3kW 4 cực hay 2 cực cho máy xay thực phẩm? 4 cực. Máy xay thịt, xay giò thường dao quay 1.400–1.500 vòng/phút hoặc qua đai giảm tốc; 2 cực chỉ dùng khi máy thiết kế dao 2.800–2.900 vòng/phút.
Motor Toshiba 3kW 6 cực khác khung, có nặng không? Có. Bản 6 cực dùng khung 132S trục 38 mm, nặng 55 kg, gần gấp đôi bản 4 cực 30 kg.
Motor Toshiba 3kW có khởi động sao – tam giác không? Không cần. Dòng khởi động trực tiếp bản 4 cực khoảng 50 A trong thời gian ngắn, lưới xưởng thông thường chịu được; muốn giảm dòng khởi động thì dùng biến tần hoặc khởi động mềm.
Chọn biến tần cho motor Toshiba 3kW bao nhiêu? Biến tần 3 pha 380V loại 3kW, dòng ra từ 7,3 A; máy nghiền tải va đập chọn biến tần 4kW.
Motor 4HP gắn hộp số trục vít được không? Được. Trục 28 mm, mặt bích B5 vành định vị 180 mm hoặc B14 vành 110 mm khớp hộp NMRV size 75, 90 bản gắn motor khung 100.
Lắp máy nghiền mới, motor rung mạnh, xử lý thế nào? Kiểm tra bulông chân đế đủ 4 con siết đều, puly thẳng hàng, rotor dao cân bằng. Chạy motor tháo đai: êm thì lỗi nằm ở máy nghiền.
Bảo vệ motor 3kW trong tủ điện cần những gì? Aptomat 3 pha khoảng 10–16 A, contactor 12 A, rơ le nhiệt dải 5,5–8 A chỉnh 6,6 A; thêm rơ le mất pha nếu lưới hay chập chờn.
Motor xay thực phẩm hay bị nước rửa bắn vào có sao không? Có ảnh hưởng nếu nước xịt thẳng vào hộp cực và nắp quạt. Che chắn motor khi rửa máy, không xịt vòi áp lực vào thân motor.
Chạy 3–6 tháng, motor nghiền nhựa nóng bất thường, nguyên nhân thường gặp? Bụi nhựa bám kín cánh tản nhiệt, dao cùn làm dòng tăng, đai trượt. Vệ sinh motor và mài dao trước khi nghĩ tới đổi motor.
Vòng bi motor Toshiba 3kW là loại gì, bao lâu thay? Đầu trục 6206ZZC3, đuôi 6205ZZC3, kín mỡ sẵn. Máy nghiền rung mạnh thường 2–3 năm thay một lần.
Motor nghiền dừng lâu ngày trong kho ẩm, chạy lại cần gì? Đo cách điện từ 1 MΩ trở lên mới cấp điện; quay tay trục kiểm tra vòng bi không kẹt, không có tiếng lạo xạo.
