Động cơ Toshiba 2.2kW 3HP IE3 do nhà máy TIPA Việt Nam sản xuất. Bản 4 cực khung 100L trục 28 mm chạy 1.460 vòng/phút, dòng 5,2 A ở 380V, hiệu suất 88,4% ở 75% tải.
Mô men khởi động bản 4 cực đạt 361% định mức, khoảng 52 Nm. Đây là con số cần nhìn khi chọn motor cho máy nén khí piston, máy phải khởi động lại nhiều lần mỗi giờ.
1. Thông số kỹ thuật động cơ Toshiba 2.2kW 3HP IE3
Thông số
4 cực (100L)
2 cực (90L)
6 cực (112M)
Công suất
2,2 kW (3 HP)
2,2 kW (3 HP)
2,2 kW (3 HP)
Khung (frame)
100L
90L
112M
Điện áp, tần số
3 pha 380V / 400V / 415V, 50Hz
3 pha 380V / 400V / 415V, 50Hz
3 pha 380V / 400V / 415V, 50Hz
Tốc độ định mức
1.460 vòng/phút (380V)
2.875 vòng/phút (380V)
965 vòng/phút (380V)
Dòng định mức ở 380V
5,2 A
4,4 A
5,2 A
Dòng định mức ở 400V
5,2 A
4,3 A
5,1 A
Dòng định mức ở 415V
5,1 A
4,2 A
5,0 A
Hiệu suất 100% / 75% / 50% tải
86,7 / 88,4 / 86,5 %
85,9 / 86,7 / 85,1 %
89,3 / 89,8 / 89,1 %
Hệ số công suất cosφ 100% / 75% / 50% tải
0,737 / 0,673 / 0,556
0,887 / 0,859 / 0,783
0,735 / 0,685 / 0,585
Dòng khởi động trực tiếp
925% (≈ 48 A)
817% (≈ 36 A)
899% (≈ 47 A)
Mô men khởi động
361% mô men định mức
282% mô men định mức
427% mô men định mức
Mô men cực đại
433% mô men định mức
275% mô men định mức
537% mô men định mức
Độ ồn cách 1 m
45 dB(A)
54 dB(A)
46 dB(A)
Mô men quán tính rotor GD²
0,01 kg.m²
0,0037 kg.m²
0,0292 kg.m²
Khối lượng
30 kg
22,8 kg
46 kg
Vòng bi đầu trục / đuôi
6206ZZC3 / 6205ZZC3
6205ZZC3 / 6205ZZC3
6207ZZC3 / 6206ZZC3
Cấp hiệu suất
IE3 theo IEC 60034-30-1
IE3 theo IEC 60034-30-1
IE3 theo IEC 60034-30-1
Vật liệu vỏ
Vỏ nhôm, chân đế tháo rời
Vỏ nhôm, chân đế tháo rời
Vỏ nhôm, chân đế tháo rời
Biến tần phù hợp: biến tần 3 pha 380V loại 2,2 kW, dòng ra định mức từ 5,8 A trở lên cho bản 4 cực; tải nặng (băng tải dốc, máy nghiền) chọn biến tần lớn hơn 1 cấp.
Aptomat 3 pha chọn dòng cắt khoảng 8–11 A; rơ le nhiệt chỉnh đúng 5,2 A ở lưới 380V, 5,2 A ở lưới 400V.
Số liệu là dữ liệu thiết kế của nhà máy, sai số theo tiêu chuẩn áp dụng; khi thay thế đối chiếu nhãn motor.
2. Kích thước quan trọng nhất của động cơ Toshiba 2.2kW 3HP
Kích thước quan trọng nhất
Khung 100L (4 cực)
Khung 90L (2 cực)
Khung 112M (6 cực)
Đường kính trục / Rãnh cavet - Then
28 mm / 8 mm
24 mm / 8 mm
28 mm / 8 mm
Chiều dài đầu trục E
60 mm
50 mm
60 mm
Tâm trục tới mặt đất H
100 mm
90 mm
112 mm
Lỗ chân đế dọc trục B × ngang trục A
140 × 160 mm
125 × 140 mm
140 × 190 mm
Đường kính lỗ chân đế K
12 mm
10 mm
12 mm
Chiều dài tổng L
370 mm
362 mm
385 mm
Mặt bích B5: vành định vị N / đường kính ngoài P
180 mm / 250 mm
130 mm / 200 mm
180 mm / 250 mm
Mặt bích B5: tâm lỗ M / số lỗ × đường kính lỗ
215 mm / 4 × 14,5 mm
165 mm / 4 × 12 mm
215 mm / 4 × 14,5 mm
Mặt bích B14 (vỏ nhôm): vành định vị N / tâm lỗ M
110 mm / 130 mm
95 mm / 115 mm
110 mm / 130 mm
Mặt bích B14: số lỗ ren
4 × M8
4 × M8
4 × M8
3. Bản vẽ kỹ thuật, kích thước động cơ Toshiba 2.2kW 3HP chân đế và mặt bích
a) Bản vẽ động cơ Toshiba 2.2kW 3HP chân đế B3
Khung 100L (4 cực): khoảng cách 2 lỗ chân đế dọc trục 140 mm, ngang trục 160 mm.
Khoảng cách tâm trục tới mặt đất 100 mm; lỗ bắt chân 12 mm.
Trục 28 mm, then 8 mm, dài đầu trục 60 mm.
Bản 2 cực dùng khung 90L: lỗ chân 125 × 140 mm, tâm trục 90 mm.
Bản 6 cực dùng khung 112M: lỗ chân 140 × 190 mm, tâm trục 112 mm.
b) Bản vẽ động cơ Toshiba 2.2kW 3HP mặt bích B5, B35
Mặt bích B5 khung 100L: đường kính vành định vị 180 mm, đường kính ngoài 250 mm.
4 lỗ bắt vít đường kính 14,5 mm, nằm trên vòng tâm 215 mm.
Mặt bích nhỏ B14 khung 100L: vành định vị 110 mm, 4 lỗ ren M8 trên vòng tâm 130 mm.
c) Tư thế lắp đặt động cơ Toshiba 2.2kW 3HP
Chân đế B3 nằm ngang, B6, B7, B8 gắn tường và trần; V5, V6 chân đế trục đứng.
Mặt bích B5 nằm ngang, V1 trục quay xuống, V3 trục quay lên; B35 vừa chân vừa bích.
Lắp trục đứng V1 ngoài trời: che mưa phía đầu quạt, không để nước đọng vào nắp quạt.
d) Bảng thông số catalog động cơ Toshiba 2.2kW 3HP
4. Tốc độ, mô men động cơ Toshiba 2.2kW 3HP theo số cực
Số cực
Tốc độ định mức
Mô men định mức
Mô men khởi động
Mô men cực đại
Khung – trục
4 cực
1.460 vòng/phút
14,4 Nm
51,9 Nm
62,3 Nm
100L, trục 28 mm
2 cực
2.875 vòng/phút
7,3 Nm
20,6 Nm
20,1 Nm
90L, trục 24 mm
6 cực
965 vòng/phút
21,8 Nm
93,0 Nm
116,9 Nm
112M, trục 28 mm
Mô men định mức = 9550 × công suất (kW) ÷ tốc độ (vòng/phút).
Mô men khởi động, cực đại tính từ % trong catalog, ở lưới 380V.
Bản 6 cực cho mô men lớn nhất, khung to và nặng hơn; 2 cực cho bơm, quạt tốc độ cao.
5. Ứng dụng động cơ Toshiba 2.2kW 3HP và ví dụ chế tạo máy uốn ống con lăn
Motor Toshiba 2.2kW 4 cực chạy đầu nén khí piston 3HP dây đai, bình 100–200 lít cho xưởng sơn, tiệm sửa xe.
Motor 3HP 2 cực 2.875 vòng/phút chạy bơm ly tâm cấp nước tưới, bơm tuần hoàn tháp giải nhiệt nhỏ.
Bản 6 cực khung 112M, mô men 21,8 Nm: máy trộn thức ăn gia súc, máy khuấy bồn 1–2 m³.
Motor Toshiba 2.2kW 4 cực ghép hộp giảm tốc: băng tải lúa gạo, gầu tải nhỏ, máy cán tôn mini.
Motor 2.2kW mặt bích B5 gắn bơm thủy lực bánh răng cho máy ép, máy chấn mini.
a) Thiết kế máy uốn ống con lăn dùng động cơ Toshiba 2.2kW 4 cực
Máy uốn ống con lăn uốn ống thép Ø21–Ø60 thành cung tròn cho mái vòm nhà kính, khung nhà xe, cổng sắt, lan can. 2 con lăn dưới dẫn động, con lăn trên hạ xuống để đổi bán kính uốn. Động cơ Toshiba 2.2kW 4 cực 1.460 vòng/phút kéo 2 con lăn dưới qua hộp giảm tốc 2 cấp, tổng tỉ số 1:180.
b) Cách máy uốn ống con lăn vận hành
Ống đặt giữa 2 con lăn dưới và con lăn trên.
Hạ con lăn trên 1 ít, bật máy chạy tới.
Con lăn dưới quay khoảng 8 vòng/phút, kéo ống qua lại.
Mỗi lượt hạ thêm con lăn trên, ống cong dần tới bán kính cần.
Đảo chiều động cơ để kéo ống chạy ngược.
c) Vì sao chọn động cơ 4 cực 1.460 vòng/phút cho máy uốn ống
Con lăn cần chậm, khoảng 6–10 vòng/phút, để thợ kịp canh độ cong.
Động cơ 4 cực dùng hộp 2 cấp tổng 1:180, ra khoảng 8 vòng/phút.
Đảo chiều liên tục bằng 2 contactor: khung 100L chịu đóng cắt tốt.
Trục 28 mm, gắn hộp giảm tốc mặt bích gọn trong thân máy.
d) Tính mô men con lăn để chọn đúng động cơ 2.2kW
Mô men động cơ: 9550 × 2,2 ÷ 1.460 ≈ 14,4 Nm.
Mô men 2 con lăn: 14,4 × 180 × 0,8 ≈ 2.070 Nm.
Ống Ø60 × 3 mm, mỗi lượt ép thêm ít: đủ lực uốn.
Hạ con lăn trên quá sâu 1 lượt: động cơ ì, dòng vượt 5,2 A, rơ le nhiệt cắt.
Dòng 5,2 A ở 380V: cáp 4 × 2,5 mm², CB 3 pha 10 A.
6. Ưu điểm động cơ Toshiba 2.2kW 3HP
Mô men khởi động 361% (4 cực): khởi động đầu nén piston còn áp dư trong xi lanh không bị kẹt.
Hiệu suất 88,4% ở 75% tải, 86,5% ở 50% tải: máy nén chạy ngắt quãng vẫn ít hao điện.
Bản 2 cực chỉ nặng 22,8 kg, khung 90L, gọn khi đặt trên bệ bơm.
Bản 6 cực hiệu suất 89,3%, cao nhất trong 3 bản cùng công suất, hợp máy chạy chậm liên tục.
Độ ồn bản 4 cực 45 dB(A), đặt trong tiệm không gây ồn hơn đầu nén.
7. Ví dụ thực tế: motor Toshiba 2.2kW kéo đầu nén khí piston 3HP
Đầu nén piston 2 xi lanh 3HP, nhà sản xuất đầu nén thường cho tốc độ khoảng 850–950 vòng/phút, lưu lượng khoảng 250–300 lít/phút, áp làm việc 8 bar. Puly đầu nén có bánh đà đường kính 350 mm.
Tốc độ đầu nén mục tiêu 900 vòng/phút → tỉ số đai 1.460 ÷ 900 ≈ 1,62.
Puly motor: 350 ÷ 1,62 ≈ 216 mm → chọn puly 2 rãnh A, đường kính 215 mm, lỗ 28 mm then 8 mm.
Mô men định mức motor 14,4 Nm; mô men khởi động khoảng 52 Nm.
Dòng khởi động trực tiếp khoảng 48 A (925% định mức) trong dưới 1 giây; aptomat chọn loại 10–16 A đặc tính D hoặc motor CB.
Kết quả: motor 2.2kW 4 cực chạy đầu nén 3HP đúng tốc độ thiết kế, dòng làm việc khi nén đầy bình khoảng 4,5–5,2 A. Tăng puly motor lên 250 mm để có thêm hơi thì đầu nén quay khoảng 1.040 vòng/phút, motor quá tải và đầu nén nóng nhanh.
a) Máy nén khí khởi động lại liên tục: vì sao motor hay cháy
Máy nén piston đóng ngắt theo rơ le áp suất, có thể 10–20 lần mỗi giờ. Mỗi lần khởi động cuộn dây nhận dòng gần 9 lần định mức, nhiệt dồn nhanh hơn chạy liên tục.
Van xả tải (van một chiều có xả) phải xả hết khí trong ống đẩy khi máy dừng; van kẹt thì motor khởi động có tải, dòng kéo dài.
Kéo dài khoảng chênh áp đóng ngắt (vd 6–8 bar) để giảm số lần khởi động.
Đai căng vừa đủ, trượt đai làm motor non tải nhưng đầu nén nóng và hơi yếu.
Đặt máy nơi thoáng, gió quạt motor không thổi ngược khí nóng từ đầu nén.
8. Chứng chỉ, chứng nhận động cơ Toshiba IE3
Nhà máy Toshiba Industrial Products Asia (TIPA) tại Việt Nam: chứng nhận ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018.
Phòng thử nghiệm hiệu suất motor đạt chuẩn NVLAP (Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Hoa Kỳ NIST công nhận).
Danh hiệu sản phẩm tiết kiệm năng lượng hiệu suất cao nhất các năm 2021, 2022, 2023 cho hơn 60 model.
Hiệu suất đạt mức IE3 theo IEC 60034-30-1; thiết kế theo IEC 60034.
9. Câu hỏi thường gặp về động cơ Toshiba 2.2kW 3HP
Motor Toshiba Dalian IK-FBKAW21-4P-2.2KW hỏng, thay Toshiba IE3 Việt Nam được không? Được. Toshiba Dalian (Trung Quốc) đã đóng cửa nên mã IK-FBKAW21-4P-2.2KW không còn hàng mới. Toshiba IE3 TIPA 2.2kW 4 cực dùng khung 100L, trục 28 mm, lỗ chân 140 × 160 mm, tâm trục 100 mm; nhãn motor cũ ghi khung 100L thì bắt vào bệ cũ được.
Động cơ Toshiba 2.2kW 3HP dòng bao nhiêu? Bản 4 cực 5,2 A ở 380V và 400V; bản 2 cực 4,4 A ở 380V, 4,3 A ở 400V; bản 6 cực 5,2 A ở 380V, 5,1 A ở 400V.
Motor Toshiba 2.2kW chạy máy nén khí piston 3HP được không? Được, chọn bản 4 cực 1.460 vòng/phút. Mô men khởi động 361% định mức đủ cho đầu nén khởi động lại khi bình còn áp, miễn van xả tải hoạt động.
Motor 3HP 4 cực và 2 cực khác khung, chọn sai có lắp được không? Không lắp thẳng được. Bản 4 cực khung 100L trục 28 mm, tâm trục 100 mm; bản 2 cực khung 90L trục 24 mm, tâm trục 90 mm. Lỗ chân đế, puly, khớp nối đều khác.
Motor Toshiba 2.2kW 6 cực có đáng mua không? Đáng, khi máy cần tốc độ chậm khoảng 1.000 vòng/phút và mô men lớn 21,8 Nm, như máy trộn, máy khuấy truyền động trực tiếp. Bản 6 cực khung 112M nặng 46 kg, gần gấp đôi bản 4 cực.
Motor 2.2kW chạy biến tần nên chọn biến tần bao nhiêu? Biến tần 3 pha 380V loại 2.2kW, dòng ra từ 5,8 A cho bản 4 cực. Máy nén piston, băng tải tải nặng chọn biến tần 3.7kW để đủ dòng khởi động.
Motor Toshiba 2.2kW có mặt bích B14 gắn hộp số nhỏ không? Có. Khung 100L có B14 vành định vị 110 mm, 4 lỗ ren M8 trên vòng tâm 130 mm; khung 90L của bản 2 cực có B14 vành 95 mm.
Lưới 380V yếu chỉ còn 350V, motor 2.2kW chạy được không? Chạy được nhưng dòng tăng khoảng 8–10% và motor nóng hơn. Đo điện áp lúc máy chạy; dưới 342V (giảm 10%) thì không nên chạy đầy tải.
Motor mới lắp máy nén, mỗi lần khởi động aptomat nhảy là do đâu? Thường do aptomat đặc tính B hoặc dòng cắt quá sát. Dòng khởi động trực tiếp khoảng 48 A; dùng aptomat đặc tính D 10–16 A hoặc CB bảo vệ motor chỉnh 5,2 A.
Căng dây đai motor 2.2kW với đầu nén thế nào cho đúng? Ấn giữa đoạn đai, võng khoảng 10–15 mm là vừa. Căng quá làm vòng bi 6206ZZ đầu trục motor nóng và hỏng sớm.
Đấu dây motor Toshiba 2.2kW vào lưới 380V thế nào? Theo nhãn motor: lưới 380V đấu theo ký hiệu ghi cạnh 380V (sao hoặc tam giác). Đấu sai làm motor không đủ lực hoặc dòng tăng gấp 3.
Máy nén chạy 3–6 tháng, motor nóng hơn trước, kiểm tra gì? Kiểm tra van xả tải còn xả khí khi dừng, lưới nắp quạt motor bám dầu bụi, đai trượt. Dòng làm việc vượt 5,2 A thì đầu nén đang nặng bất thường.
Motor chạy máy nén bị bám dầu, có hại không? Có hại. Dầu bám bụi thành lớp cách nhiệt trên cánh tản nhiệt, motor nóng thêm; lau sạch định kỳ 1–2 tháng một lần.
Bao lâu thay vòng bi motor Toshiba 2.2kW chạy máy nén? Thường 2–4 năm vì lực căng đai đè lên vòng bi 6206ZZC3 đầu trục. Có tiếng rít hoặc rung tăng thì thay cả 2 vòng bi cùng lúc.