Máy Bơm Dầu Truyền Nhiệt

Máy bơm dầu truyền nhiệt (bơm dầu nóng, bơm dầu tải nhiệt) dòng RY là bơm ly tâm đơn tầng cánh, chịu dầu nóng tới khoảng 350°C. Bơm đẩy dầu tuần hoàn từ lò dầu tải nhiệt qua máy ép, máy sấy, nồi nấu rồi quay về lò.

Bơm nước thường hỏng phớt và bạc đạn khi chất bơm vượt khoảng 100°C. Bơm RY có giá đỡ ổ bi tách xa buồng bơm, có tản nhiệt tự nhiên, nên ổ bi và motor không nhận nhiệt trực tiếp từ dầu 300°C. Các model trong bài từ 0.75kW 1.4 m³/h tới 11kW 40 m³/h, đều lắp motor 2 cực.

1. Thông số các model máy bơm dầu truyền nhiệt RY

• Ký hiệu RY a-b-c: a là cỡ cửa hút (mm), b là cỡ cửa xả (mm), c là đường kính danh nghĩa cánh (mm); chữ A, B là cánh đã gọt nhỏ khác nhau.
• Lưu lượng, cột áp đo với chất bơm tham chiếu; dầu tải nhiệt nguội có độ nhớt cao làm lưu lượng giảm và dòng motor tăng lúc khởi động.
• Chất bơm là dầu tải nhiệt trung tính, không có hạt rắn; hóa chất ăn mòn cần bơm vật liệu khác.

a) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 20-20-125 0.75kW 1HP

• Lưu lượng 1.4 m³/h, cột áp 22 m.
• Ống hút 20 mm, ống xả 20 mm.
• Motor 0.75kW 1HP 2 cực; dầu dưới 350°C.
• Hợp máy ép nhỏ, khuôn ép nhựa, nồi nấu 1 vòng nhiệt.

b) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 40-25-160 1.5kW 2HP

• Lưu lượng 10 m³/h, cột áp 23 m (khoảng 0.23 MPa).
• Ống hút 40 mm, ống xả 25 mm.
• Motor 1.5kW 2HP 2 cực; dầu dưới 350°C.

c) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 32-32-160 1.5kW 2HP

• Cửa hút 32 mm, cửa xả 32 mm theo ký hiệu model.
• Motor 1.5kW 2HP 2 cực; dầu dưới 350°C.
• Lưu lượng 6 m³/h (100 L/phút), cột áp 28 m.

d) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 50-32-200A 4kW 5HP

• Lưu lượng 16 m³/h, cột áp 32 m (khoảng 0.32 MPa).
• Ống hút 50 mm, ống xả 32 mm.
• Motor 4kW 5HP 2 cực; dầu trên 300°C.
• Đơn tầng cánh; nối motor qua khớp nối đàn hồi, đặt chung bệ đỡ.

e) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 65-50-160 5.5kW 7.5HP

• Lưu lượng 20 m³/h, cột áp 32 m.
• Ống hút 65 mm, ống xả 50 mm.
• Motor 5.5kW 7.5HP 2 cực; dầu khoảng 350°C.

f) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 80-50-200B 7.5kW 10HP

• Lưu lượng 40 m³/h, cột áp 32 m.
• Ống hút 80 mm, ống xả 50 mm.
• Motor 7.5kW 10HP 2 cực.

g) Máy bơm dầu truyền nhiệt RY 80-50-200A 11kW 15HP

• Lưu lượng 40 m³/h, cột áp 45 m.
• Ống hút 80 mm, ống xả 50 mm.
• Motor 11kW 15HP 2 cực; dầu khoảng 350°C.
• Cùng thân với 200B, cánh lớn hơn nên cột áp cao hơn 13 m.

2. Điện áp, dòng điện, aptomat, biến tần cho bơm dầu truyền nhiệt

• Motor 3 pha 220V/380V: đấu tam giác ở lưới 220V, đấu sao ở lưới 380V.
• Xưởng chỉ có điện 1 pha với motor 0.75–1.5kW: biến tần 1 pha vào – 3 pha 220V ra, motor đấu tam giác.
• Dầu nguội 20–30°C đặc hơn dầu nóng nhiều lần: dòng khởi động kéo dài hơn bơm nước; khởi động mềm hoặc biến tần giảm sụt áp.
• Bơm phải chạy trước khi đốt lò và chạy tiếp sau khi tắt lò tới khi dầu dưới khoảng 80–100°C.

3. Ứng dụng máy bơm dầu truyền nhiệt

• Lò dầu tải nhiệt xưởng ván ép, ép gỗ công nghiệp: cấp dầu nóng cho máy ép nóng nhiều tầng; RY 65-50-160, RY 80-50-200B.
• Nhà máy dệt nhuộm, định hình vải (stenter): dầu 220–260°C chạy qua buồng sấy; RY 50-32-200A trở lên.
• Khuôn ép nhựa, máy cán màng, máy tráng phủ: lưu lượng nhỏ 1–2 m³/h; RY 20-20-125.
• Chế biến thực phẩm: nồi nấu tương, siro, socola, chiên công nghiệp gia nhiệt gián tiếp bằng dầu.
• Sấy nông sản, chế biến hạt điều: lò dầu đốt củi, trấu cấp nhiệt cho máy sấy.
• Cao su, nhựa đường, hóa dầu: giữ nhiệt bồn, đường ống chứa chất đặc.
• Nhà máy dược phẩm: gia nhiệt nồi phản ứng, cô đặc, chưng cất.

4. Ưu điểm của máy bơm dầu truyền nhiệt RY

• Chịu dầu nóng tới khoảng 350°C: giá đỡ ổ bi tách xa buồng bơm, tản nhiệt tự nhiên, không cần nước làm mát.
• Khớp nối đàn hồi: tháo motor, thay phớt không phải tháo đường ống.
• Thân gang đúc liền khối: chịu áp suất và giãn nở nhiệt của đường dầu nóng.
• Dải model rộng: từ 1.4 m³/h tới 40 m³/h, chọn sát công suất lò.

5. Cấu tạo máy bơm dầu truyền nhiệt

• Bánh công tác: cánh kín, cánh hở hoặc nửa hở; gang, thép hoặc inox; lắp trên trục tạo phần quay (roto).
• Trục bơm: thép hợp kim hoặc inox.
• Thân bơm, cửa hút – xả: gang đúc.
• Phớt bơm: phớt chịu nhiệt, làm kín ở nhiệt độ cao.
• Ổ bi trước – sau, giá đỡ tản nhiệt: đỡ trục, tách nhiệt khỏi motor.

6. Tính lưu lượng bơm dầu truyền nhiệt theo công suất lò dầu

Chọn bơm dầu truyền nhiệt theo kW motor là cách hay sai. Bơm phải tải đủ nhiệt từ lò ra thiết bị, nên lưu lượng tính từ công suất lò và độ chênh nhiệt dầu đi – về.

Công thức: Q (m³/h) = P (kW) × 3600 / (ρ × c × ΔT). Dầu tải nhiệt ở khoảng 250°C lấy ρ ≈ 750 kg/m³, c ≈ 2.5 kJ/kg·°C; ΔT đi – về thường 20°C.

• Ví dụ 100 kW: 100 × 3600 / (750 × 2.5 × 20) = 9.6 m³/h.
• ΔT hạ từ 20°C xuống 15°C: lưu lượng cần tăng khoảng 33%.
• Đường ống dài, nhiều thiết bị nối tiếp: chọn RY 80-50-200A cột áp 45 m thay 200B 32 m.
• 1 kW ≈ 860 kcal/h.

Các dòng bơm dầu nguội, bơm dầu nhớt xem ở nhóm máy bơm dầu.

7. Bảng giá máy bơm dầu truyền nhiệt – giá trung bình thị trường Việt Nam

8. Câu hỏi thường gặp về máy bơm dầu truyền nhiệt

• Bơm dầu truyền nhiệt có bơm được dầu 300°C không? Có. Dòng RY chịu dầu tải nhiệt tới khoảng 350°C nhờ giá đỡ ổ bi tản nhiệt tách xa buồng bơm.
• Dùng bơm nước ly tâm thường thay bơm dầu nóng được không? Không. Phớt và ổ bi bơm nước thường giới hạn khoảng 80–100°C, dầu 250°C làm cháy phớt trong vài giờ.
• Lò dầu 100 kW chọn model nào? RY 40-25-160: cần khoảng 9.6 m³/h ở ΔT 20°C, model cho 10 m³/h.
• Lò dầu 400 kW chọn 200A hay 200B? Chọn 200A nếu đường ống dài, cần cột áp 45 m; chọn 200B nếu tổng tổn thất dưới khoảng 30 m, tiết kiệm 3.5kW điện.
• Bơm dầu truyền nhiệt có cần nước làm mát không? Không với dòng RY làm mát tự nhiên bằng giá đỡ tản nhiệt.
• Xưởng điện 1 pha chạy được không? Được với motor 0.75–1.5kW qua biến tần 1 pha vào – 3 pha 220V ra. Từ 4kW cần điện 3 pha.
• Bơm có bơm được hóa chất ăn mòn không? Không. Thân gang dùng cho dầu tải nhiệt trung tính, không hạt rắn.
• Có cần lắp 2 bơm (1 chạy, 1 dự phòng) không? Có, với lò dầu chạy liên tục. Bơm dừng khi lò còn lửa làm dầu trong lò quá nhiệt, cốc hóa ống lò.
• Có nên chọn motor 4 cực cho êm không? Không. Bơm RY thiết kế cho motor 2 cực khoảng 2.900 vòng/phút; 4 cực chỉ đạt khoảng 1/4 cột áp.
• Giá bơm dầu truyền nhiệt RY khoảng bao nhiêu? RY 20-20-125 khoảng 6.400.000 – 8.500.000 đồng, RY 32-32-160 khoảng 8.500.000 – 10.300.000 đồng theo giá trung bình thị trường Việt Nam.
• Có dùng biến tần chỉnh lưu lượng được không? Được. Giảm tần số làm lưu lượng giảm tỷ lệ thuận, cột áp giảm theo bình phương; ΔT dầu đi – về sẽ tăng.
• Khởi động bơm khi dầu còn nguội có sao không? Có thể quá dòng. Dầu nguội đặc, dòng khởi động kéo dài; khởi động mềm hoặc biến tần giảm sốc.
• Thứ tự bật tắt lò và bơm thế nào? Bật bơm trước khi đốt lò; tắt lò trước, bơm chạy tiếp tới khi dầu dưới khoảng 80–100°C.
• Có cần xả khí đường dầu sau khi châm dầu mới không? Có. Bọt khí và hơi nước trong dầu mới làm bơm kêu, áp dao động; xả khí qua bình giãn nở ở 100–120°C.
• Mùa nóng xưởng 40°C có ảnh hưởng bơm không? Có. Ổ bi và motor nóng thêm; giữ khoảng thông gió quanh giá đỡ tản nhiệt.
• Kiểm tra gì mỗi ca? Áp đồng hồ đầu đẩy, tiếng ổ bi, rỉ dầu ở phớt, nhiệt độ giá đỡ ổ bi dưới khoảng 80°C.
• Rỉ dầu ở phớt sau vài ngày chạy? Nguyên nhân: chạy khô lúc châm dầu, có khí trong buồng bơm hoặc phớt chưa rà. Khắc phục: xả khí, siết đều; rỉ thành dòng trong tuần đầu khi lắp đúng là lỗi phớt, mang bảo hành.
• Áp đầu đẩy dao động, bơm kêu lạo xạo? Nguyên nhân: dầu có nước hoặc khí, cột dầu hút thấp gây xâm thực. Khắc phục: xả khí, nâng mức dầu bình giãn nở; lỗi vận hành.
• Ổ bi nóng trên 90°C, kêu rít? Nguyên nhân: lệch tâm khớp nối hoặc thiếu mỡ chịu nhiệt. Khắc phục: căn lại đồng tâm, bơm mỡ chịu nhiệt; ổ bi hỏng khi đồng tâm đúng, mỡ đủ là lỗi nhà sản xuất, mang bảo hành.
• Motor nhảy aptomat lúc khởi động sáng sớm? Nguyên nhân: dầu nguội đặc, aptomat sát dòng định mức. Khắc phục: dùng khởi động mềm hoặc biến tần, chỉnh rơ le nhiệt đúng dòng; lỗi lựa chọn thiết bị điện.
• Lưu lượng giảm, ΔT đi – về tăng dần? Nguyên nhân: lọc Y tắc cặn cốc dầu, cánh mòn. Khắc phục: vệ sinh lọc, kiểm tra chất lượng dầu; đây là bảo dưỡng.
• Thân bơm nứt sau lần dừng khẩn? Nguyên nhân: sốc nhiệt khi dầu nóng gặp dầu lạnh đột ngột. Khắc phục: thay thân, thay đổi quy trình châm dầu; nứt khi vận hành đúng quy trình là lỗi đúc, mang bảo hành.