0981676163Miền Nam
0981645020Miền Bắc

Motor 12V 6W

6.877 reviews
Email: saigon@minhmotor.com
Facebook: Minhmotor
Youtube: Minhmotor

Motor 12V 6W mã 2DC6-12GN-18 là động cơ điện một chiều chổi than nam châm vĩnh cửu cỡ khung 60 mm, đầu trục bánh răng kiểu GN để ghép với hộp số 2GN. Đây là dạng motor DC 12V mini có công suất nhỏ nhất trong dòng 2DC, dòng tiêu thụ chỉ khoảng 1A khi chạy đủ tải, nên có thể nuôi bằng một bình ắc quy xe máy, một bình ắc quy UPS 12V 7Ah, một adapter 12V 2A hoặc một tấm pin mặt trời nhỏ có bộ sạc.

Khi gắn hộp số, motor giảm tốc 12V 6W cho trục ra quay từ 600 vòng/phút xuống tới 6 vòng/phút (bản tốc độ motor 1800 vòng/phút), mô-men trục ra tăng tương ứng theo tỉ số truyền. Nhờ dòng thấp và chạy êm, động cơ 12V 6W hợp với những cơ cấu quay chậm, tải nhẹ, cần chạy được cả khi mất điện lưới: khay đảo trứng máy ấp, bàn xoay trưng bày, cơ cấu cấp liệu nhỏ, mô hình chuyển động, thiết bị đặt ở rẫy, chuồng trại hay trên xe.

Nội dung dưới đây đi thẳng vào số liệu của chính model 2DC6-12GN-18: kích thước lắp đặt, thông số điện, bảng mô-men theo từng tỉ số, cách tính ắc quy, dây dẫn, cầu chì cho hệ 12V, cách đấu dây đảo chiều, điều tốc và những lưu ý khi lắp vào máy. Model này thuộc nhóm motor DC 12V.

1. Đặc điểm và cấu tạo motor 12V 6W

Motor 2DC6-12GN-18 gồm hai phần chính: motor DC trơn thân tròn Ø60 mm với mặt bích vuông 61 mm, và hộp số bánh răng trục song song 2GN lắp ở đầu trục. Tên mã cho biết khá đầy đủ cấu hình:

  • 2: cỡ khung 60 × 60 mm.
  • DC: motor điện một chiều chổi than.
  • 6: công suất ra định mức 6W.
  • 12: điện áp định mức 12VDC.
  • GN: đầu trục motor cắt răng xiên loại thường, chỉ ghép được với hộp số GN cùng cỡ.
  • 18: tốc độ có tải khoảng 1800 vòng/phút (catalog ghi thêm phiên bản 3600 vòng/phút).

Bên trong motor là rotor quấn dây có cổ góp, hai chổi than tì vào cổ góp và stator là nam châm vĩnh cửu. Vì từ trường do nam châm tạo ra, motor không cần cuộn kích từ, chỉ có hai dây ra: đỏ là cực dương, đen là cực âm. Cấp điện đúng chiều là trục quay theo một hướng; đổi hai dây cho nhau là trục đổi chiều. Không có tụ, không có mạch điện tử bên trong, nên motor 12V 6W chạy được ngay khi nối vào ắc quy mà không cần driver.

Hộp số 2GN là loại vỏ hợp kim, bánh răng trụ ăn khớp nhiều cấp, bôi trơn bằng mỡ kín. Tỉ số truyền càng lớn thì số cấp bánh răng càng nhiều, tốc độ ra càng thấp và mô-men ra càng cao. Với tỉ số rất lớn, giữa motor và hộp số có thể lắp thêm hộp trung gian 2GN10X (tỉ số 1:10) để giảm tốc thêm một bậc.

Motor 12V 6W giảm tốc 2DC6-12GN-18 khung 60 gắn hộp số 2GN, ảnh thực tế

  • Ảnh thực tế motor giảm tốc 12V 6W: motor DC thân tròn Ø60 mm, hộp số 2GN mặt vuông, hai dây ra đỏ và đen.

Ở công suất 6W, motor có mô-men định mức 0,03 N.m tại 1800 vòng/phút. Con số này kiểm tra lại được bằng công thức T = 9,55 × P / n = 9,55 × 6 / 1800 ≈ 0,032 N.m. Mô-men này rất nhỏ nếu dùng trực tiếp ở trục motor, nhưng khi qua hộp số tỉ số 1:100, trục ra đạt tới khoảng 3,18 N.m theo catalog, đủ để quay một khay hàng nhẹ hoặc một trục cuốn nhỏ.

Các thông số chung của dòng motor này: cấp cách điện B (130 °C), độ tăng nhiệt cuộn dây dưới 80 °C khi chạy định mức, điện trở cách điện từ 20 MΩ trở lên khi đo bằng megger 500 VDC, chịu điện áp thử 1,5 kV trong một phút giữa cuộn dây và vỏ. Motor làm việc trong khoảng −10 đến +40 °C, độ ẩm tối đa 85 %, không để đọng sương. Dây ra loại UL1015 AWG20, dài khoảng 300 mm.

2. Thông số kỹ thuật motor 12V 6W

a. Kích thước lắp đặt motor 12V 6W

Bản vẽ dưới đây là motor trơn khung 60. Kích thước mặt bích motor dùng khi lắp motor không hộp số, hoặc khi cần biết vùng chiếm chỗ của thân motor sau hộp số.

Bản vẽ kích thước motor 12V 6W trơn khung 60, mặt bích 61 mm, trục Ø8

  • Mặt bích motor vuông 61 mm, khoảng cách tâm lỗ 49,5 mm.
  • 4 lỗ Ø5,5 mm bắt xuyên, phân bố trên vòng tròn Ø70 mm.
  • Gờ định vị Ø56 mm, thân motor Ø60 mm.
  • Chiều dài motor trơn 104 mm (thân 77,5 mm).
  • Trục motor Ø8 mm phay dẹt còn 7 mm, chiều dài trục 24 mm, gờ 1,5 mm.

Khi motor đã gắn hộp số, kích thước lắp vào máy là mặt hộp số. Bản vẽ thứ hai thể hiện cả hai cấu hình: motor gắn trực tiếp hộp số và motor gắn thêm hộp trung gian.

Bản vẽ motor giảm tốc 12V 6W gắn hộp số 2GN và hộp trung gian 10X

  • Mặt hộp số vuông 70 mm, khoảng cách tâm lỗ 58 mm.
  • 4 lỗ Ø6 mm bắt xuyên hoặc 4 lỗ ren M5 sâu 10 mm, phân bố trên vòng tròn Ø82 mm.
  • Trục ra Ø8 mm phay dẹt còn 7 mm, chiều dài trục 25 mm.
  • Chiều dài hộp số 70 mm; tổng chiều dài motor 12V 6W gắn hộp số 150 mm.
  • Có hộp trung gian 10X: thêm 55 mm, tổng chiều dài 196 mm.

Trục ra phay dẹt nên khi gắn nhông, puly hoặc khớp nối phải chọn lỗ Ø8 có vít chặn tì đúng vào mặt phẳng. Vít chặn tì vào phần trục tròn sẽ tuột sau một thời gian chạy đảo chiều.

b. Thông số điện motor 12V 6W

Thông sốGiá trị
Mã motor2DC6-12GN-18
Công suất định mức6 W
Điện áp định mức12 VDC
Tốc độ không tải2200 / 4400 vòng/phút
Dòng không tải≤ 1 A
Tốc độ có tải định mức1800 / 3600 vòng/phút
Dòng có tải định mức1 A
Mô-men định mức0,03 N.m
Mô-men khởi động0,04 N.m
Cấp cách điệnB (130 °C)
Dây raUL1015 AWG20, đỏ (+), đen (−), dài 300 mm
  • Hai giá trị tốc độ ứng với hai phiên bản 1800 và 3600 vòng/phút; khi đặt hàng cần ghi rõ bản nào.
  • Dòng 1A là khi chạy đúng mô-men định mức; tải nhẹ hơn thì dòng thấp hơn, tải nặng hơn thì dòng tăng và motor nóng lên.
  • Công suất điện vào khoảng 12 V × 1 A = 12 W, gấp đôi công suất cơ ra; phần chênh tỏa thành nhiệt ở cuộn dây, chổi than, ổ bi.

c. Tỉ số truyền, tốc độ và mô-men trục ra motor 12V 6W

Tốc độ trục ra bằng tốc độ có tải của motor chia cho tỉ số truyền. Bản 1800 vòng/phút với hộp 1:30 cho trục ra 60 vòng/phút; bản 3600 vòng/phút với cùng hộp số cho 120 vòng/phút. Mô-men trong bảng là mô-men cho phép tối đa ở trục ra theo catalog, đã tính cả hiệu suất hộp số.

Bảng moment motor giảm tốc 12V 6W (tốc độ motor 1800 và 3600 vòng/phút)

Tỉ số truyềnTốc độ ra (motor 1800) vòng/phútMô-men cho phép (motor 1800) N.mTốc độ ra (motor 3600) vòng/phútMô-men cho phép (motor 3600) N.m
1:36000,0912000,05
1:3,65000,1110000,06
1:53600,167200,08
1:63000,19600
1:7,52400,244800,12
1:92000,294000,14
1:101800,323600,16
1:12,51440,4288
1:151200,482400,24
1:181000,572000,29
1:20900,641800,32
1:25720,81440,4
1:30600,961200,48
1:36501,151000,58
1:40451,27900,64
1:50361,59720,8
1:60301,91600,96
1:75242,38481,19
1:90202,87401,44
1:100183,18361,59
1:120153,82301,91
1:150124,78242,39
1:180105,73202,87
1:20096,37183,19
1:2507,57,64153,82
1:30069,55124,78
  • Mô-men trong bảng là giới hạn tối đa; nên chọn tỉ số sao cho tải thực tế chỉ khoảng 60–70 % giá trị này.
  • Ô để trống là tỉ số chưa có số liệu rõ ràng ở bản 3600 vòng/phút; không tự suy ra để dùng.
  • Tỉ số càng lớn, tải sốc (kẹt, va đập, đảo chiều đột ngột) càng dễ làm mẻ răng cấp cuối.
  • Tốc độ thực tế giảm khi điện áp ắc quy xuống thấp và khi tải tăng.

Ví dụ đọc bảng: cần một trục quay khoảng 10 vòng/phút để đảo khay trứng nặng, chọn bản 1800 vòng/phút với hộp 1:180, trục ra 10 vòng/phút, mô-men cho phép 5,73 N.m. Nếu khay có cánh tay đòn 0,15 m, lực tối đa tại mép khay khoảng 5,73 / 0,15 ≈ 38 N, tương đương treo vật gần 3,9 kg ở mép. Tải thực nên giữ dưới mức này.

3. Hộp số 2GN đi kèm motor 12V 6W

Motor 2DC6-12GN-18 dùng hộp số 2GN, ký hiệu dạng 2GN30K: số 2 là cỡ 60 mm, GN là kiểu răng, 30 là tỉ số 1:30, chữ K cho biết hộp dùng ổ bi. Hộp trung gian ký hiệu 2GN10X, lắp giữa motor và hộp số chính khi cần tỉ số rất lớn.

Lắp ghép motor với hộp số

Đầu trục motor là bánh răng xiên, ăn khớp trực tiếp với bánh răng cấp đầu trong hộp. Khi lắp, đưa trục motor vào lỗ hộp số, xoay nhẹ thân motor qua lại để răng ăn khớp, đẩy thẳng cho mặt bích áp sát rồi mới siết vít. Không dùng vít kéo motor vào khi răng chưa khớp, vì răng đầu trục sẽ bị ép mẻ. Motor GN không lắp được vào hộp GU và ngược lại, dù cùng cỡ khung.

Chiều quay trục ra

Với hộp số trục song song, chiều quay trục ra phụ thuộc số cấp bánh răng: có tỉ số trục ra quay cùng chiều motor, có tỉ số quay ngược chiều. Với motor DC, việc này không gây khó khăn vì chỉ cần đổi hai dây đỏ đen là đổi chiều. Nên chạy thử không tải để xác nhận chiều trước khi gắn vào máy.

Không tự hãm

Hộp số 2GN không tự giữ tải khi mất điện. Nếu motor 12V 6W kéo một cửa nhỏ treo đứng hoặc nâng một vật lên cao, khi ngắt điện tải có thể kéo ngược trục quay về. Những ứng dụng này cần cơ cấu khóa cơ khí, chốt chặn hoặc lò xo cân bằng.

4. Nguồn điện, ắc quy, dây dẫn và cầu chì cho motor 12V 6W

Ưu điểm lớn nhất của motor DC 12V mini là dùng được ngay với nguồn 12V có sẵn quanh ta. Tuy vậy, mỗi loại nguồn có đặc điểm riêng cần biết để motor chạy ổn định và bền.

Adapter và bộ nguồn 12V

Dòng định mức 1A, nhưng lúc khởi động dòng tăng vọt trong tích tắc vì trục đang đứng yên chưa sinh sức phản điện động. Adapter có mạch bảo vệ quá dòng nhạy sẽ tự ngắt, motor giật một cái rồi dừng. Vì vậy chọn adapter 12V tối thiểu 2A cho một motor 12V 6W; nếu có thêm bộ điều tốc hay thiết bị khác cùng nguồn thì cộng dồn dòng của tất cả. Adapter loại tốt cho điện áp ra phẳng, motor êm hơn và chổi than bền hơn so với nguồn biến thế hạ áp chỉnh lưu không lọc.

Ắc quy 12V

Thời gian chạy ước tính bằng dung lượng dùng được chia cho dòng tiêu thụ. Với ắc quy chì, chỉ nên dùng khoảng 50 % dung lượng để bình bền; với ắc quy lithium sắt phốt phát (LiFePO4) có thể dùng khoảng 80 %. Bảng dưới đây tính ở dòng 1A, tức motor chạy đủ tải liên tục:

Loại ắc quy 12VDung lượngDung lượng dùng đượcThời gian chạy ước tính
Ắc quy xe máy (chì kín)5 Ahkhoảng 2,5 Ahkhoảng 2,5 giờ
Ắc quy UPS, cửa cuốn7 Ahkhoảng 3,5 Ahkhoảng 3,5 giờ
Ắc quy xả sâu20 Ahkhoảng 10 Ahkhoảng 10 giờ
LiFePO412 Ahkhoảng 9,6 Ahkhoảng 9,5 giờ
Ắc quy ô tô45 Ahkhoảng 22 Ahkhoảng 22 giờ
  • Tải nhẹ hơn định mức thì dòng thấp hơn 1A và thời gian chạy dài hơn bảng.
  • Ắc quy khởi động ô tô, xe máy không bền khi bị xả sâu thường xuyên; chạy hằng ngày nên dùng bình xả sâu, AGM, gel hoặc LiFePO4.
  • Khi điện áp ắc quy tụt từ 12,6V xuống khoảng 11,5V, motor quay chậm đi gần 10 %.

Pin mặt trời

Motor 12V 6W ăn khoảng 12W điện vào khi đủ tải. Nếu cần chạy 8 giờ mỗi ngày, năng lượng tiêu thụ khoảng 12 W × 8 h = 96 Wh. Với khoảng 4 giờ nắng đỉnh mỗi ngày và hiệu suất hệ thống sạc khoảng 70 %, công suất tấm pin cần khoảng 96 / 4 / 0,7 ≈ 35W, thực tế nên dùng tấm 40–50W kèm bộ sạc PWM hoặc MPPT và một ắc quy 12V làm đệm. Không nên nối thẳng tấm pin vào motor: điện áp hở mạch của tấm pin "12V" thường trên 20V, lúc nắng gắt mà motor chạy nhẹ tải sẽ bị quá áp, còn lúc mây che thì motor không đủ dòng để khởi động.

Dây dẫn và sụt áp ở hệ 12V

Hệ 12V rất nhạy với sụt áp: mất 1V trên dây đã là hơn 8 % điện áp. Dòng 1A tuy nhỏ, nhưng motor thường đặt xa ắc quy (khay ấp trứng cách bình vài mét, cơ cấu ở cuối chuồng trại, cuối xe). Bảng dưới đây tính sụt áp ở dòng 1A cho dây đồng mềm, chiều dài tính một chiều, đã nhân đôi cho cả dây đi và về:

Chiều dài dây (một chiều)Tiết diện dây đồng mềmSụt áp (V)Tỉ lệ sụt áp
5 m0,5 mm²0,393,2 %
5 m0,75 mm²0,262,2 %
5 m1,0 mm²0,201,6 %
10 m0,5 mm²0,786,5 %
10 m0,75 mm²0,524,3 %
10 m1,0 mm²0,393,2 %
20 m0,5 mm²1,5613,0 %
20 m0,75 mm²1,048,7 %
20 m1,0 mm²0,786,5 %
  • Nên giữ sụt áp dưới 3–5 %: dây 0,5 mm² chỉ hợp khoảng cách vài mét, xa 10–20 m nên dùng 1,0 mm² trở lên.
  • Dây ra AWG20 của motor dài 300 mm, chỉ dùng để đấu tới cầu đấu gần motor, không kéo dài bằng chính loại dây này.
  • Mối nối xoắn tay, băng keo dễ oxy hóa ở môi trường ẩm; dùng đầu cos bấm, co nhiệt hoặc cầu đấu có vít.

Cầu chì

Đặt một cầu chì DC loại chậm (time-delay) 2A ở dây dương, càng gần cọc ắc quy càng tốt. Cầu chì chủ yếu bảo vệ dây dẫn: khi dây chạm mass hoặc motor kẹt cứng, cầu chì đứt trước khi dây nóng chảy vỏ. Cầu chì loại nhanh 1A sẽ dễ đứt oan lúc khởi động, còn cầu chì quá lớn thì không bảo vệ được dây nhỏ.

5. Đấu dây, đảo chiều và điều tốc motor 12V 6W

Motor chỉ có hai dây. Quy ước của nhà sản xuất: đỏ nối cực dương, đen nối cực âm thì trục motor quay theo một chiều chuẩn; đảo đỏ sang âm, đen sang dương thì trục quay ngược lại. Đấu ngược không làm hỏng motor chổi than, nhưng nếu giữa nguồn và motor có bộ điều tốc thì phải đấu đúng cực của bộ điều tốc.

Sơ đồ đấu dây đỏ đen đảo chiều motor 12V 6W

  • Dây đỏ (+), dây đen (−): trục quay theo một chiều.
  • Đổi cực hai dây: trục quay theo chiều ngược lại.

Đảo chiều bằng công tắc

Cách đơn giản nhất là dùng công tắc gạt 6 chân hai tầng (DPDT) có vị trí giữa tắt (ON-OFF-ON), đấu chéo hai cặp chân để mỗi bên gạt cấp cực ngược nhau. Với dòng 1A, công tắc nhỏ loại 3A là đủ, miễn là có ghi định mức cho điện một chiều. Vị trí giữa tắt giúp người dùng phải dừng motor trước khi đảo, tránh cú sốc lên hộp số.

Đảo chiều tự động bằng relay

Khay đảo trứng, cơ cấu lắc qua lại thường cần đảo chiều tự động theo thời gian hoặc theo công tắc hành trình. Có thể dùng hai relay 12V cuộn hút, tiếp điểm đấu thành cầu H, hoặc một relay hai tầng tiếp điểm. Luôn chèn khoảng dừng 0,5–1 giây giữa hai lần đảo: đảo chiều khi trục đang quay làm dòng điện vọt lên rất cao vì điện áp nguồn cộng thêm sức phản điện động của motor, gây cháy tiếp điểm và va đập răng hộp số.

Điều chỉnh tốc độ

Tốc độ motor DC nam châm vĩnh cửu tỉ lệ gần thuận với điện áp, nên muốn chạy chậm hơn mà không đổi hộp số chỉ cần giảm điện áp trung bình cấp cho motor. Cách đúng là dùng bộ điều tốc PWM 12V (băm xung): điện áp đỉnh vẫn là 12V, chỉ độ rộng xung thay đổi, nhờ vậy mô-men ở tốc độ thấp tốt hơn hẳn so với dùng điện trở. Các loại bộ điều chỉnh tốc độ motor DC có núm vặn, công tắc đảo chiều tích hợp, định mức vài ampe là thừa cho motor 6W.

  • Bộ điều tốc tần số PWM thấp có thể làm motor kêu rít; loại tần số khoảng 16–20 kHz chạy êm hơn.
  • Giảm tốc bằng PWM không làm tăng mô-men; nếu tải nặng mà vặn quá chậm, motor dễ đứng và nóng.
  • Không dùng dimmer đèn 220V hay bộ điều tốc quạt AC cho motor DC.

6. Lắp đặt và vận hành motor 12V 6W

Gá lắp

Bắt mặt hộp số vào tấm gá phẳng, dày tối thiểu 2–3 mm, bằng 4 vít M5 hoặc bắt xuyên qua lỗ Ø6. Mặt gá cong vênh làm vỏ hộp bị xoắn, bánh răng ăn khớp lệch và kêu to. Lỗ khoét trên tấm gá phải đủ rộng cho phần vấu quanh trục ra để mặt hộp tì phẳng.

Gắn nhông, puly, khớp nối

Không dùng búa đóng nhông vào trục ra: lực va đập truyền thẳng vào bánh răng và ổ bi trong hộp. Lỗ chi tiết nên vừa khít trục Ø8, siết vít chặn tì lên mặt phẳng của trục. Nhông, puly đặt càng sát mặt hộp càng tốt để giảm tải hướng kính lên ổ bi. Khi nối với một trục khác, dùng khớp nối mềm để bù sai lệch đồng tâm.

Mỡ bôi trơn hộp số

Hộp số 2GN được bơm mỡ bánh răng sẵn và làm kín, không cần châm thêm trong điều kiện làm việc bình thường. Không mở hộp để đổ nhớt lỏng vào: nhớt sẽ rỉ theo trục ra và khe ghép mặt bích. Hộp có thể lắp nằm ngang hay thẳng đứng; khi lắp trục quay xuống dưới, tránh để nước, hơi ẩm chảy dọc trục vào hộp.

Chạy rà

Sau khi lắp, chạy không tải vài phút theo cả hai chiều, nghe tiếng bánh răng đều, không có tiếng lục cục. Tiếp đó cho tải tăng dần đến mức làm việc, đo dòng bằng ampe kìm DC hoặc đồng hồ vạn năng: dòng ổn định dưới 1A ở tải làm việc là motor đang chạy trong giới hạn định mức.

Nhiệt độ và chu kỳ làm việc

Cuộn dây được phép tăng nhiệt dưới 80 °C so với môi trường, nên vỏ motor ấm đến nóng tay khi chạy lâu là bình thường. Nếu vỏ nóng tới mức không giữ tay được vài giây, có mùi khét, hoặc dòng vượt 1A kéo dài, motor đang quá tải: kiểm tra lại tỉ số, độ căng xích, ổ đỡ trục máy. Motor đặt trong hộp kín (ví dụ trong máy ấp trứng nóng 37–38 °C) cần chừa khe thoáng, vì nhiệt độ môi trường cao làm giảm khả năng tản nhiệt.

Vận hành an toàn

  • Không để motor kẹt trục khi đang cấp điện; dòng kẹt cao gấp nhiều lần dòng định mức và làm cuộn dây quá nhiệt nhanh.
  • Chổi than đánh tia lửa nhỏ ở cổ góp, không dùng motor ở nơi có hơi xăng, gas hay bụi dễ cháy.
  • Che chắn nhông xích, puly ở cơ cấu có tay người tiếp cận.
  • Ngoài trời phải có mái che; motor không chịu được nước tạt trực tiếp hay ngâm nước.

Chổi than là chi tiết mòn theo thời gian chạy. Với motor DC chổi than cỡ nhỏ, tuổi thọ thường ở mức vài nghìn giờ, phụ thuộc nhiều vào tải, nhiệt độ, số lần khởi động và độ phẳng của nguồn. Khi motor chạy yếu, lúc chạy lúc không, tia lửa ở cổ góp tăng rõ, đó là dấu hiệu chổi đã gần hết.

7. Ứng dụng thực tế của motor 12V 6W

Ở công suất 6W, motor phù hợp tải nhẹ, quay chậm, ưu tiên chạy êm và tiết kiệm điện. Một số ứng dụng tiêu biểu khi dùng nguồn 12V:

Đảo trứng máy ấp

Khay trứng cần nghiêng qua lại vài lần mỗi ngày, mỗi lần chỉ vài chục giây. Motor 12V 6W với tỉ số lớn (1:180 đến 1:300, trục ra 10 đến 6 vòng/phút ở bản 1800) kéo cơ cấu tay quay hoặc trục khay, kết hợp công tắc hành trình và timer. Lợi thế của điện 12V là khi lưới điện mất, cả bộ sưởi phụ và motor đảo vẫn có thể chạy từ ắc quy dự phòng.

Bàn xoay trưng bày, biển quảng cáo xoay

Tốc độ 6–12 vòng/phút cho chuyển động chậm, dễ nhìn. Mô-men cho phép ở tỉ số 1:150 đến 1:300 đủ quay một mâm nhẹ nếu mâm được đỡ bằng vòng bi riêng, motor chỉ làm nhiệm vụ quay chứ không gánh trọng lượng.

Cơ cấu cấp liệu, cho ăn tự động

Máy cho cá, cho gà ăn tự động ở ao, chuồng xa nhà thường chạy bằng ắc quy và pin mặt trời. Motor quay một vít tải nhỏ hoặc đĩa văng trong vài phút mỗi lần; với dòng 1A, một bình 20Ah đủ cho nhiều ngày nếu thời gian chạy mỗi lần ngắn.

Mô hình, đồ án, thiết bị thí nghiệm

Sinh viên, người làm mô hình chuyển động, cơ cấu quay mẫu thử nghiệm thường dùng motor DC 12V mini vì an toàn điện áp thấp, dễ điều khiển bằng relay, module cầu H hoặc vi điều khiển qua mạch công suất.

Thiết bị trên xe

Cơ cấu quay nhỏ trên xe hơi, xe tải nhẹ dùng điện 12V của xe. Khi máy nổ, máy phát sạc nâng điện áp lên khoảng 13,8–14,4V, motor quay nhanh hơn định mức khoảng 15–20 %, mức này vẫn chấp nhận được. Nên lấy điện qua cầu chì riêng, dây âm kéo về cọc âm hoặc điểm mass chắc chắn.

Ứng dụng nào cũng nên tính trước mô-men cần ở trục ra rồi đối chiếu bảng ở mục 2. Những tải nặng, tải treo, tải có sốc lớn hay xe chở người nằm ngoài khả năng của motor 6W. Các mức công suất và điện áp khác trong cùng nhóm motor DC có bảng thông số riêng để tra.

8. Câu hỏi thường gặp về motor 12V 6W

  • Motor 12V 6W ăn bao nhiêu ampe? Theo catalog, dòng có tải định mức là 1A ở 12V; khi chạy không tải dòng không vượt 1A và thực tế thấp hơn nhiều. Dòng khởi động trong khoảnh khắc đầu cao hơn định mức, vì vậy nguồn nên chịu được tối thiểu 2A.

  • Motor giảm tốc 12V 6W có mạnh không? Ở trục motor, mô-men chỉ 0,03 N.m. Sức kéo thực sự nằm ở hộp số: tỉ số 1:50 cho 1,59 N.m, tỉ số 1:300 cho 9,55 N.m (bản 1800). Muốn biết đủ kéo hay không, cần tính mô-men tải rồi so với bảng, đừng chỉ nhìn số watt.

  • Bản 1800 và 3600 vòng/phút khác nhau thế nào khi dùng? Cùng tỉ số, bản 3600 cho trục ra nhanh gấp đôi nhưng mô-men cho phép chỉ khoảng một nửa. Bản 1800 hợp tải cần lực, bản 3600 hợp chỗ cần tốc độ cao hơn mà tải nhẹ.

  • Cấp 24V cho motor 12V 6W để quay nhanh hơn được không? Không nên. Tốc độ tăng gần gấp đôi, dòng và nhiệt tăng mạnh, chổi than đánh lửa nhiều và mòn nhanh, hộp số chạy quá tốc. Muốn trục ra nhanh hơn thì đổi tỉ số hoặc chọn bản 3600 vòng/phút.

  • Cắm thẳng vào điện 220V được không? Không. Motor chỉ chạy điện một chiều 12V; cắm 220V sẽ cháy ngay. Muốn dùng điện lưới phải qua adapter hoặc bộ nguồn 12V.

  • Motor có tự giữ trục khi tắt điện không? Không. Hộp số 2GN là hộp bánh răng trục song song, không tự hãm; tải có xu hướng rơi hay trôi sẽ kéo trục quay ngược khi mất điện.

  • Chạy liên tục cả ngày được không? Được nếu tải thực tế không vượt định mức, motor được thông thoáng và nhiệt độ môi trường không quá 40 °C. Cần nhớ chổi than là chi tiết mòn: chạy 24/24 thì thời gian sử dụng tính theo giờ chạy sẽ hết nhanh hơn chạy ngắt quãng.

  • Dùng pin 18650 hay pin lithium 3S thay ắc quy được không? Được, bộ pin 3S có điện áp khoảng 11,1V danh định, 12,6V khi sạc đầy, nằm trong vùng làm việc của motor 12V. Bộ pin phải có mạch bảo vệ (BMS) chịu được dòng khởi động, và cần sạc đúng loại.

  • Motor 12V 6W có dùng ngoài trời được không? Được nếu có mái che hoặc hộp che mưa, đầu dây được bịt kín và hướng xuống dưới. Hơi ẩm lâu ngày làm cổ góp và chổi than bị oxy hóa, motor chạy yếu dần.

  • Vì sao tốc độ trục ra thực tế thấp hơn số trong bảng? Bảng tính theo tốc độ có tải 1800 hoặc 3600 vòng/phút ở đúng 12V. Ắc quy yếu, dây nhỏ và dài làm sụt áp, hoặc tải nặng hơn định mức đều làm motor quay chậm đi.

  • Có cần gắn tụ chống nhiễu cho motor không? Khi motor dùng chung nguồn với mạch vi điều khiển, cảm biến hay radio, nên hàn một tụ gốm khoảng 0,1 µF giữa hai cực motor, xoắn đôi dây nguồn và đi dây motor tách khỏi dây tín hiệu để giảm nhiễu do tia lửa cổ góp.

  • Motor có làm máy phát điện nhỏ được không? Motor nam châm vĩnh cửu quay bằng tay sẽ phát ra điện một chiều, điện áp tỉ lệ với tốc độ trục motor. Tuy nhiên quay từ trục ra hộp số tỉ số lớn để tăng tốc ngược là bắt hộp số làm việc trái chiều thiết kế, bánh răng dễ hỏng, nên không phải cách dùng phù hợp.

Motor 12V 6W là một trong các model thuộc nhóm động cơ điện chạy nguồn một chiều; thông số điện, kích thước và bảng mô-men ở trên là căn cứ chính để tính toán khi thiết kế cơ cấu.