Biến Tần Là Gì? Cách Chọn Biến Tần Cho Motor Điện, Động Cơ Điện
Biến tần (inverter, VFD – Variable Frequency Drive) là thiết bị điện tử thay đổi tần số và điện áp cấp cho motor xoay chiều để điều chỉnh tốc độ quay vô cấp. Motor 4 cực chạy 50 Hz quay khoảng 1440 vòng/phút; qua biến tần chỉnh xuống 25 Hz motor quay khoảng 720 vòng/phút, chỉnh lên 60 Hz quay khoảng 1730 vòng/phút. Biến tần còn giúp khởi động mềm (dòng khởi động chỉ khoảng 1–1.5 lần định mức thay vì 5–7 lần) và tiết kiệm 20–50% điện năng cho bơm, quạt.
Nội dung dưới đây trình bày cấu tạo, nguyên lý hoạt động của máy biến tần, các loại biến tần theo điện áp vào – ra, bảng chọn biến tần theo công suất và dòng điện motor, sơ đồ đấu dây, các thông số cài đặt cơ bản và mã lỗi thường gặp.
Nội dung
- 1. Biến tần là gì?
- 2. Cấu tạo biến tần
- 3. Nguyên lý hoạt động của máy biến tần
- 4. Phân loại biến tần theo điện áp vào – ra
- a) Biến tần motor 1.5kW 2HP vào 1 pha 220V, ra 3 pha 220V
- b) Biến tần motor 1.5kW 2HP vào 3 pha 220V, ra 3 pha 220V
- c) Biến tần motor 2.2kW 3HP vào 1 pha 220V, ra 3 pha 220V
- d) Biến tần motor 2.2kW 3HP vào 3 pha 220V, ra 3 pha 220V
- e) Biến tần motor 11kW – 15kW vào, ra 3 pha 380V
- f) Biến tần motor 15kW – 18.5kW vào, ra 3 pha 380V
- 5. Cách chọn biến tần cho motor
- 6. Sơ đồ đấu dây biến tần
- 7. Cách cài đặt và sử dụng biến tần
- 8. So sánh biến tần với các phương pháp điều khiển tốc độ khác
- 9. Ứng dụng và lợi ích tiết kiệm điện của biến tần
- 10. Lỗi thường gặp khi dùng biến tần và cách khắc phục
- 11. Câu hỏi thường gặp về biến tần
- 12. Kết luận
1. Biến tần là gì?
Biến tần là bộ biến đổi tần số, còn gọi là bộ điều chỉnh tốc độ động cơ (VSD – Variable Speed Drive). Vì điện áp ra thay đổi đồng thời với tần số, biến tần còn được gọi là bộ biến đổi điện áp – tần số (VVVF – Variable Voltage Variable Frequency).

Tốc độ motor không đồng bộ được tính theo công thức: n = 60 × f × (1 − s) / p, trong đó f là tần số nguồn (Hz), p là số đôi cực, s là hệ số trượt (thường 0.02–0.06). Có 3 cách đổi tốc độ: đổi số cực p (chỉ được vài cấp cố định), đổi hệ số trượt s (gây tổn hao lớn) và đổi tần số f. Thay đổi tần số bằng biến tần cho phép chỉnh tốc độ liên tục mà hiệu suất vẫn cao, nên là phương pháp phổ biến nhất hiện nay.
Dải tần số ra của biến tần thông dụng là 0–400 Hz (một số dòng cao hơn), nhưng motor tiêu chuẩn thường chạy trong khoảng 5–60 Hz; vượt 50 Hz, momen motor giảm theo tỷ lệ 50/f.
2. Cấu tạo biến tần
Biến tần của mọi hãng có cấu trúc cơ bản giống nhau, gồm 4 khối chính:
- Bộ chỉnh lưu: cầu diode (6 diode với nguồn 3 pha, 4 diode với nguồn 1 pha) đổi điện xoay chiều thành một chiều.
- Mạch DC bus (bộ lọc): tụ điện dung lượng lớn san phẳng điện áp một chiều. Với nguồn 380V, điện áp DC bus khoảng 540V; nguồn 220V khoảng 310V.
- Bộ nghịch lưu IGBT: 6 transistor IGBT đóng cắt ở tần số sóng mang 2–16 kHz, tạo điện áp xoay chiều 3 pha theo phương pháp điều chế độ rộng xung PWM.
- Mạch điều khiển: vi xử lý tính toán tần số, điện áp, bảo vệ quá dòng, quá áp, quá nhiệt; kèm bàn phím, màn hình, cổng truyền thông RS485/Modbus.
Các phụ kiện thường lắp thêm: cuộn kháng xoay chiều đầu vào (giảm sóng hài, bảo vệ chỉnh lưu), cuộn kháng một chiều, điện trở hãm và bộ hãm (cho tải quán tính lớn, dừng nhanh), bộ lọc nhiễu EMC, cuộn kháng đầu ra khi cáp tới motor dài trên khoảng 50–100 m.
3. Nguyên lý hoạt động của máy biến tần
- Bước 1 – Chỉnh lưu: nguồn 1 pha 220V hoặc 3 pha 380V, 50 Hz cố định đi qua cầu diode thành điện một chiều.
- Bước 2 – Lọc: tụ DC bus tích trữ và san phẳng điện áp một chiều.
- Bước 3 – Nghịch lưu: các IGBT đóng ngắt rất nhanh theo tín hiệu PWM, tạo chuỗi xung có độ rộng thay đổi; dòng điện qua cuộn dây motor (có tính cảm) có dạng gần hình sin với tần số mong muốn.
- Bước 4 – Điều khiển U/f: biến tần giữ tỷ lệ điện áp trên tần số không đổi (ví dụ 380V/50 Hz = 7.6 V/Hz), nên ở 25 Hz điện áp ra khoảng 190V, giữ từ thông và momen motor gần như không đổi.
Ngoài chế độ U/f, biến tần đời mới có chế độ điều khiển vector không cảm biến (sensorless vector) cho momen khởi động khoảng 150% ở 0.5–1 Hz, và vector có encoder cho độ chính xác tốc độ cao, dùng cho cẩu trục, máy cuốn, thang máy.
- Video giải thích inverter là gì và cách biến tần hoạt động.
4. Phân loại biến tần theo điện áp vào – ra
| Loại biến tần | Điện áp vào | Điện áp ra | Motor phù hợp | Dải công suất thông dụng |
|---|---|---|---|---|
| Biến tần 1 pha ra 3 pha 220V | 1 pha 220V | 3 pha 220V | Motor 3 pha 220/380V đấu tam giác | 0.4–2.2 kW (một số dòng đến 4 kW) |
| Biến tần 3 pha 220V | 3 pha 220V | 3 pha 220V | Motor 3 pha 220/380V đấu tam giác | 0.4–15 kW |
| Biến tần 3 pha 380V | 3 pha 380V | 3 pha 380V | Motor 3 pha 220/380V đấu sao, hoặc 380/660V đấu tam giác | 0.75–630 kW |
| Biến tần 1 pha ra 1 pha | 1 pha 220V | 1 pha 220V | Motor 1 pha chuyên dụng (bơm, quạt) | Công suất nhỏ |
- Biến tần 3 pha xuất điện 3 pha, dùng cho motor 3 pha không đồng bộ.
- Motor 1 pha có tụ thường điều tốc bằng bộ điều khiển tốc độ motor 220V.
- Biến tần tải nặng (G) có khả năng quá tải 150% trong 60 giây; tải nhẹ (P) khoảng 120% trong 60 giây.
a) Biến tần motor 1.5kW 2HP vào 1 pha 220V, ra 3 pha 220V
- Mã M3-0-1.5G-1; điện áp vào 1 pha 220V, điện áp ra 3 pha 220V; dòng ra định mức tham khảo khoảng 7 A.

b) Biến tần motor 1.5kW 2HP vào 3 pha 220V, ra 3 pha 220V
- Mã M3-0-1.5G-3; điện áp vào 3 pha 220V, điện áp ra 3 pha 220V.

c) Biến tần motor 2.2kW 3HP vào 1 pha 220V, ra 3 pha 220V
- Mã M3-0-2.2G-1; điện áp vào 1 pha 220V, điện áp ra 3 pha 220V; dòng ra định mức tham khảo khoảng 10 A.

d) Biến tần motor 2.2kW 3HP vào 3 pha 220V, ra 3 pha 220V
- Mã M3-0-2.2G-3; điện áp vào 3 pha 220V, điện áp ra 3 pha 220V.

e) Biến tần motor 11kW – 15kW vào, ra 3 pha 380V
- Mã S18-0-11G15P-3: tải nặng (G) 11 kW, tải nhẹ (P) 15 kW; điện áp vào và ra 3 pha 380V.

f) Biến tần motor 15kW – 18.5kW vào, ra 3 pha 380V
- Mã S18-0-15G18.5P-3: tải nặng (G) 15 kW, tải nhẹ (P) 18.5 kW; điện áp vào và ra 3 pha 380V.

5. Cách chọn biến tần cho motor
a) Chọn theo dòng điện và điện áp motor
Thông số quan trọng nhất là dòng điện định mức: dòng ra định mức của biến tần lớn hơn hoặc bằng dòng In trên tem motor. Chọn theo kW chỉ đúng khi motor là loại 4 cực tiêu chuẩn; motor 6 cực, 8 cực có dòng cao hơn cùng công suất nên đôi khi cần biến tần lớn hơn 1 cấp.
Điện áp: motor tem 220/380V (Δ/Y) dùng biến tần 380V khi đấu sao, hoặc biến tần 220V khi đấu tam giác; motor tem 380/660V dùng biến tần 380V đấu tam giác.
| Công suất motor 3 pha 4 cực (kW) | Dòng motor 380V (A, tham khảo) | Dòng ra biến tần 380V (A, tham khảo) | Aptomat đầu vào biến tần 380V (A, tham khảo) | Dây cấp nguồn đồng (mm², tham khảo) |
|---|---|---|---|---|
| 0.75 | khoảng 2 | 2.5 | 6–10 | 1.5 |
| 1.5 | khoảng 3.5 | 3.7–4 | 10 | 1.5 |
| 2.2 | khoảng 5 | 5–5.5 | 16 | 1.5–2.5 |
| 4 | khoảng 8.8 | 9 | 20 | 2.5 |
| 5.5 | khoảng 11.5 | 13 | 25–32 | 4 |
| 7.5 | khoảng 15.5 | 17 | 32 | 4–6 |
| 11 | khoảng 22 | 25 | 50 | 6–10 |
| 15 | khoảng 30 | 32 | 63 | 10 |
| 18.5 | khoảng 36 | 38 | 63–80 | 16 |
| 22 | khoảng 43 | 45 | 80–100 | 16–25 |
| 30 | khoảng 57 | 60 | 100–125 | 25 |
- Số ampe, aptomat, cỡ dây là giá trị tham khảo; đọc theo dòng In trên tem motor và catalog biến tần.
- Biến tần 1 pha vào 220V có dòng đầu vào khoảng 2.5–3 lần dòng ra (1.5 kW khoảng 14–16 A, 2.2 kW khoảng 20–23 A).
- Không lắp contactor hay tụ bù giữa đầu ra biến tần và motor khi biến tần đang chạy.
- Cỡ dây chi tiết theo chiều dài xem bảng tra tiết diện dây dẫn.
b) Chọn theo loại tải
- Tải nhẹ (bơm ly tâm, quạt): momen tăng theo bình phương tốc độ, dùng biến tần dòng tải nhẹ hoặc chuyên bơm quạt, có chức năng PID giữ áp suất, lưu lượng.
- Tải trung bình (băng tải, máy trộn nhẹ): momen không đổi, dùng biến tần đa năng chế độ U/f hoặc vector.
- Tải nặng (cẩu trục, máy nghiền, máy ép, băng tải đầy tải): cần biến tần tải nặng (G) quá tải 150%/60 giây, chế độ vector, kèm điện trở hãm. Biến tần tải nặng dùng được cho tải nhẹ cùng công suất; biến tần tải nhẹ dùng cho tải nặng cần chọn lớn hơn 1–2 cấp công suất.
c) Chọn theo chế độ vận hành và motor
- Khởi động, dừng, đảo chiều liên tục hoặc dừng nhanh tải quán tính lớn: biến tần cần bộ hãm và điện trở hãm để xả năng lượng tái sinh, tránh lỗi quá áp.
- Chạy dài hạn ổn định (quạt, bơm, băng tải): ưu tiên biến tần có chế độ tiết kiệm năng lượng.
- Chạy lâu ở tần số thấp dưới khoảng 20 Hz với tải momen không đổi: motor tự làm mát giảm hiệu quả; động cơ biến tần ký hiệu YVP, YVF, Y2VP, Y3VP có quạt làm mát cưỡng bức độc lập và cách điện chịu xung PWM, chạy được dải 5–100 Hz (tham khảo dòng motor biến tần YVP YVF 50Hz – 100Hz).
6. Sơ đồ đấu dây biến tần
Ký hiệu chân của các hãng có khác nhau nhưng sơ đồ mạch biến tần về cơ bản giống nhau:
| Nhóm chân | Ký hiệu thường gặp | Chức năng |
|---|---|---|
| Nguồn vào | R, S, T (L1, L2, L3) hoặc L, N | Cấp nguồn 3 pha 380V/220V hoặc 1 pha 220V qua aptomat |
| Ngõ ra motor | U, V, W | Nối trực tiếp 3 đầu dây motor; đảo 2 dây để đổi chiều mặc định |
| Tiếp địa | PE, E | Nối đất vỏ biến tần và vỏ motor |
| Hãm | P+, PB hoặc +, − | Nối điện trở hãm hoặc bộ hãm ngoài |
| Ngõ vào số | FWD, REV, X1–X6 (S1–S6), COM | Lệnh chạy thuận, chạy ngược, dừng, chọn cấp tốc độ thay cho bàn phím |
| Ngõ vào analog | +10V, AVI (VI), ACI (AI), AGND | Chỉnh tần số bằng biến trở 0–10V hoặc tín hiệu 4–20 mA từ cảm biến, PLC |
| Ngõ ra relay | RA, RB, RC (TA, TB, TC) | Báo lỗi, báo đang chạy cho đèn, còi, PLC |
| Ngõ ra analog | AO, AGND | Tín hiệu 0–10V báo tần số, dòng điện ra đồng hồ hiển thị |
| Truyền thông | RS485 (A+, B−) | Kết nối PLC, HMI, máy tính qua Modbus để điều khiển và cài đặt từ xa |
Hướng dẫn đấu dây motor sao – tam giác trước khi nối vào biến tần có tại bài cách đấu dây motor 3 pha.
7. Cách cài đặt và sử dụng biến tần
a) Các thông số cài đặt cơ bản
- Thông số motor: điện áp, dòng định mức, công suất, tần số 50 Hz, tốc độ định mức (đọc trên tem motor), sau đó chạy dò thông số tự động (auto tuning) nếu dùng chế độ vector.
- Nguồn lệnh chạy: bàn phím, chân ngõ vào số hoặc truyền thông.
- Nguồn tần số: núm vặn, biến trở ngoài, tín hiệu 0–10V/4–20 mA, cấp tốc độ cài sẵn.
- Tần số lớn nhất, nhỏ nhất; thời gian tăng tốc, giảm tốc (thường 5–20 giây với motor 1.5–22 kW, tải quán tính lớn đặt dài hơn).
- Bảo vệ quá tải điện tử: đặt theo dòng In của motor.
b) Điều kiện lắp đặt
- Nơi khô ráo, ít bụi, không có khí ăn mòn; nhiệt độ môi trường thông thường −10 đến 40°C (trên 40°C phải giảm tải theo catalog).
- Lắp đứng, cách các thiết bị khác tối thiểu khoảng 100 mm phía trên và dưới; tủ điện có quạt hút thông gió.
- Nối đất biến tần và motor; cáp động lực tách riêng cáp tín hiệu, cáp tín hiệu dùng loại có chống nhiễu.
- Sau khi ngắt nguồn, chờ ít nhất 5–10 phút cho tụ DC bus xả hết điện trước khi chạm vào cầu đấu.
- Vệ sinh bụi, kiểm tra quạt tản nhiệt 6–12 tháng một lần; tụ DC bus và quạt là linh kiện hao mòn theo thời gian sử dụng.
8. So sánh biến tần với các phương pháp điều khiển tốc độ khác
| Phương pháp | Dải điều chỉnh tốc độ | Hiệu suất ở tốc độ thấp | Dòng khởi động | Ứng dụng phù hợp |
|---|---|---|---|---|
| Biến tần | Vô cấp, khoảng 5–100% hoặc hơn | Cao | Khoảng 1–1.5 lần In | Hầu hết tải motor 3 pha |
| Hộp giảm tốc cố định | Một tốc độ theo tỷ số truyền | Cao (bánh răng 0.90–0.96) | 5–7 lần In nếu khởi động trực tiếp | Tốc độ cố định, momen lớn |
| Motor đổi số cực | 2–3 cấp cố định | Cao | 5–7 lần In | Quạt, máy công cụ 2 cấp tốc độ |
| Giảm điện áp (dimmer, điều tốc triac) | Hẹp | Thấp, motor nóng | Giảm được | Quạt, motor 1 pha công suất nhỏ |
| Van tiết lưu, cánh hướng gió | Điều chỉnh lưu lượng, motor vẫn chạy đủ tốc độ | Thấp | 5–7 lần In | Bơm, quạt đời cũ |
Biến tần và hộp giảm tốc thường được dùng kết hợp: hộp số giảm tốc độ và tăng momen, biến tần chỉnh tinh tốc độ quanh điểm làm việc (xem thêm momen xoắn và motor giảm tốc). Các cách điều tốc khác có tại bài điều khiển tốc độ motor 3 pha và bộ điều khiển tốc độ motor 1 pha.
9. Ứng dụng và lợi ích tiết kiệm điện của biến tần
a) Ứng dụng
- Biến tần cho máy bơm nước tăng áp, bơm cấp nước giữ áp suất không đổi bằng PID.
- Biến tần cho quạt hút, quạt đẩy, máy thổi khí, hệ thống HVAC.
- Biến tần cho băng tải, máy trộn, máy khuấy, máy ép phun, máy cán kéo, máy cuốn – nhả.
- Biến tần cho thiết bị nâng hạ, cẩu trục, thang máy (dòng chuyên dụng có điều khiển phanh).
- Biến tần cho máy nén khí trục vít, máy ly tâm, máy CNC.
b) Tiết kiệm điện năng
Với bơm ly tâm, quạt, công suất trục tỷ lệ lập phương tốc độ: giảm tốc độ còn 80% thì công suất còn khoảng 51%, giảm còn 70% thì công suất còn khoảng 34%. Mức tiết kiệm thực tế thường 20–50% tùy thời gian chạy non tải. Với tải momen không đổi như băng tải, mức tiết kiệm thấp hơn, lợi ích chính là khởi động mềm, giảm va đập cơ khí và chỉnh được năng suất.
Mỗi kWh điện tiết kiệm được tương đương giảm khoảng 0.5–0.7 kg CO2 phát thải từ khâu sản xuất điện.
10. Lỗi thường gặp khi dùng biến tần và cách khắc phục
| Mã lỗi thường gặp | Hiện tượng | Nguyên nhân phổ biến | Cách xử lý |
|---|---|---|---|
| OC (quá dòng) | Nhảy lỗi khi tăng tốc hoặc đang chạy | Thời gian tăng tốc quá ngắn, tải kẹt, chạm chập dây ra motor | Tăng thời gian tăng tốc, kiểm tra cơ khí, đo cách điện dây và motor |
| OV (quá áp) | Nhảy lỗi khi giảm tốc, dừng | Tải quán tính lớn trả năng lượng về DC bus | Tăng thời gian giảm tốc, lắp điện trở hãm |
| UV, LU (thấp áp) | Nhảy lỗi khi nguồn yếu | Điện áp lưới thấp, mất pha đầu vào, tụ DC bus suy giảm | Kiểm tra điện áp 3 pha, dây và aptomat đầu vào |
| OL (quá tải) | Nhảy sau một thời gian chạy | Tải vượt dòng định mức motor hoặc biến tần | Đo dòng, giảm tải hoặc chọn biến tần, motor lớn hơn |
| OH (quá nhiệt) | Nhảy khi trời nóng, chạy lâu | Quạt hỏng, tản nhiệt bám bụi, tủ kín | Vệ sinh, thay quạt, thông gió tủ |
| GF, SC (chạm đất, ngắn mạch) | Nhảy ngay khi chạy | Dây motor chạm vỏ, motor ẩm, cháy cuộn dây | Đo cách điện bằng megomet, sấy hoặc quấn lại motor |
| PHL, SPO (mất pha) | Báo mất pha vào hoặc ra | Lỏng cầu đấu, đứt dây, cháy cầu chì | Siết lại cầu đấu, kiểm tra từng pha |
- Mã lỗi khác nhau theo từng hãng; tra đúng sách hướng dẫn của biến tần đang dùng.
- Motor rung, kêu rít ở tần số nhất định: chỉnh tần số sóng mang hoặc cài tần số nhảy (skip frequency).
- Cáp từ biến tần tới motor dài: xung điện áp tăng ở đầu motor, cần cuộn kháng đầu ra.
- Biến tần hoạt động theo tiêu chuẩn hệ truyền động điện IEC 61800; nhãn CE, UL thể hiện sản phẩm đã đạt chứng nhận an toàn tương ứng.
11. Câu hỏi thường gặp về biến tần
a) Dành cho người đang khảo giá, sắp mua biến tần
- Motor 3 pha 2.2kW dùng biến tần bao nhiêu kW? Motor 2.2kW 4 cực 380V có dòng khoảng 5 A (tham khảo, đọc theo tem motor), dùng biến tần 2.2kW 380V có dòng ra khoảng 5–5.5 A. Nếu chỉ có điện 1 pha, motor tem 220/380V đấu tam giác và dùng biến tần 1 pha vào 220V ra 3 pha 220V loại 2.2kW.
- Nhà chỉ có điện 1 pha có chạy được motor 3 pha không? Được, với biến tần 1 pha vào 220V ra 3 pha 220V, công suất thông dụng đến 2.2 kW; motor phải có tem 220/380V và đấu tam giác. Motor tem 380/660V cần nguồn ra 380V nên không dùng loại biến tần này.
- Biến tần tải nặng G và tải nhẹ P khác nhau thế nào? Loại G chịu quá tải khoảng 150% trong 60 giây, dùng cho băng tải, cẩu, máy ép; loại P chịu khoảng 120%, dùng cho bơm, quạt. Mã như 11G15P nghĩa là 11 kW tải nặng hoặc 15 kW tải nhẹ.
- Motor thường có chạy biến tần được không? Motor 3 pha tiêu chuẩn chạy tốt trong dải khoảng 20–50 Hz với tải bơm, quạt, băng tải. Chạy lâu dưới 20 Hz tải momen không đổi hoặc trên 60 Hz thì motor biến tần YVP, YVF có quạt cưỡng bức và cách điện tăng cường làm việc ổn định hơn.
- Có cần mua thêm điện trở hãm không? Cần khi tải quán tính lớn, dừng nhanh hoặc tải kéo ngược (cẩu, tời hạ hàng, quạt cỡ lớn). Bơm, băng tải nhẹ với thời gian giảm tốc 10–20 giây thường không cần.
b) Dành cho người đã mua, cần hướng dẫn lắp đặt, đấu điện, sử dụng
- Đấu biến tần với motor như thế nào? Nguồn vào R, S, T (hoặc L, N với loại 1 pha), 3 dây motor vào U, V, W, nối đất PE cho cả biến tần và motor. Không đấu nhầm nguồn vào chân U, V, W vì sẽ hỏng tầng IGBT ngay khi đóng điện.
- Cài đặt những thông số nào trước khi chạy lần đầu? Nhập điện áp, dòng, công suất, tần số, tốc độ motor theo tem; chọn nguồn lệnh và nguồn tần số; đặt thời gian tăng tốc, giảm tốc khoảng 5–20 giây; sau đó chạy thử ở 10–20 Hz để kiểm tra chiều quay.
- Muốn đảo chiều motor qua biến tần? Đổi bằng lệnh REV trên bàn phím hoặc chân REV, hoặc đổi chỗ 2 dây U, V ở đầu ra khi đã ngắt điện. Tham khảo thêm bài đảo chiều motor 3 pha.
- Dùng biến trở ngoài chỉnh tốc độ đấu ra sao? Biến trở 5–10 kΩ: hai đầu nối +10V và AGND, chân giữa nối AVI (VI); cài nguồn tần số là ngõ vào analog điện áp.
- Cáp từ biến tần tới motor dài bao nhiêu thì cần lưu ý? Với biến tần công suất nhỏ, cáp ra trên khoảng 50 m bắt đầu có dòng rò và xung điện áp lớn; trên khoảng 100 m thường lắp cuộn kháng đầu ra và giảm tần số sóng mang.
c) Dành cho người gặp lỗi do dùng sai cách, cần cách khắc phục hoặc giải pháp tiết kiệm chi phí
- Biến tần báo OV mỗi lần dừng máy? Năng lượng quán tính của tải trả ngược về làm điện áp DC bus vượt khoảng 750–800V (biến tần 380V). Tăng thời gian giảm tốc, chọn chế độ dừng tự do nếu không cần dừng nhanh, hoặc lắp điện trở hãm.
- Báo OC ngay khi bấm chạy? Kiểm tra dây ra motor có chạm nhau, chạm vỏ không bằng megomet (ngắt dây khỏi biến tần trước khi đo), kiểm tra tải bị kẹt; nếu tháo motor ra vẫn báo lỗi thì tầng IGBT có thể đã hỏng.
- Motor chạy biến tần nóng hơn chạy trực tiếp? Chạy lâu ở tần số thấp làm quạt làm mát quay chậm; sóng hài PWM cũng làm tăng tổn hao khoảng vài phần trăm. Lắp quạt làm mát độc lập cho motor hoặc giữ tần số làm việc trên khoảng 25–30 Hz với tải momen không đổi.
- Đặt dòng bảo vệ sai có hậu quả gì? Đặt dòng bảo vệ quá tải lớn hơn In của motor thì motor quá tải kéo dài mà biến tần không cắt, cuộn dây có thể cháy; đặt quá thấp thì biến tần nhảy lỗi OL dù motor chạy bình thường.
- Bơm, quạt chạy van tiết lưu tốn điện, lắp biến tần có lợi không? Với bơm 15 kW chạy 16 giờ/ngày, giảm tốc độ còn 80% làm công suất giảm khoảng 49%, tương đương tiết kiệm khoảng 7 kWh mỗi giờ; thời gian hoàn vốn thường tính được từ số giờ chạy và giá điện thực tế.
12. Kết luận
Biến tần điều chỉnh tốc độ motor bằng cách đổi tần số và điện áp qua ba khâu chỉnh lưu, lọc DC và nghịch lưu IGBT. Khi chọn biến tần, căn cứ trước hết vào dòng điện định mức và điện áp đấu nối của motor, sau đó là loại tải (nhẹ hoặc nặng), chế độ vận hành và nhu cầu hãm. Cài đúng thông số motor, thời gian tăng giảm tốc và lắp đặt thông thoáng giúp biến tần và motor làm việc ổn định. Thông tin thêm về motor có tại động cơ điện, cấu tạo motor điện 3 pha, động cơ điện 1 pha, thông số kỹ thuật motor, các phương pháp khởi động motor 3 pha và giá động cơ điện 3 pha.












