Bơm bánh răng còn gọi là bơm nhông (Gear Pump). Đây là dòng bơm thể tích có khả năng bơm hiệu quả các chất lỏng có độ nhớt và độ đặc sệt cao. Do vậy bơm bánh răng được dùng phổ biến khi cần bơm các loại thực phẩm như: siro, tương ớt, tương cà, nước hoa quả,...
Bơm bánh răng thực phẩm hoạt động theo nguyên lý nén và dẫn chất lỏng liên tục bằng việc thay đổi dung tích dung dịch trong một thể tích kín. Các bánh răng ăn khớp quay không ngừng đảm bảo quá trình hút và đẩy hỗn hợp thực phẩm diễn ra đồng thời và liên tục.
2. Ứng dụng bơm bánh răng thực phẩm
Bơm bánh răng có thể bơm được nhiều loại hỗn hợp thực phẩm trong sản xuất, chế biến như:
Bơm nước trái cây các loại, kể cả siro có độ đặc cao
Bơm các loại rượu có nồng độ rượu khác nhau, yêu cầu độ sạch cao
Bơm các loại dung dịch dinh dưỡng có độ nhớt cao
Bơm các loại hỗn hợp bột nghiền, rỉ mật, socola, cao su,... có độ đặc cao, khó bơm
3. Cấu tạo của bơm bánh răng thực phẩm
Bơm bánh răng bơm thực phẩm có nhiều loại nhưng cấu tạo cơ bản là giống nhau gồm các bộ phận sau:
Bánh răng chủ động
Bánh răng bị động
Trục bơm
Cửa hút và cửa xả
Phớt bơm làm kín
Vỏ bơm
4. Ưu điểm bơm bánh răng thực phẩm
Bơm bánh răng có những ưu điểm vượt trội phù hợp để bơm các loại dung dịch thực phẩm đặc sệt và nhớt mà máy bơm khác không bơm được hoặc bơm hiệu suất kém, điển hình như:
Cấu tạo bơm đơn giản, có thể chịu tải tốt trong thời gian ngắn
Khả năng làm việc tốt, hiệu suất bơm cao nhờ khả năng bơm đều và liên tục
Thiết kế bơm kín, sạch, không gây bẩn chất bơm
Có thể bơm được nhiều loại hỗn hợp thực phẩm có đặc tính khác nhau nhờ thay đổi thiết kế bánh răng
Trên thị trường có nhiều loại máy bơm bánh răng thực phẩm cho người dùng lựa chọn
5. Phân loại máy bơm bánh răng thực phẩm
a. Các loại bơm bánh răng thực phẩm theo cấu tạo
Bơm bánh răng ăn khớp trong: Gồm các bánh răng lồng vào nhau, khả năng bơm tốt các hỗn hợp thực phẩm dạng đặc như Socola, rỉ mật,...
Bơm bánh răng ăn khớp ngoài: Gồm cặp bánh răng có cùng kích thước, ăn khớp ngoài với nhau, khả năng bơm được các chất lỏng dạng đặc và nhớt trung bình
b. Các loại bơm bánh răng thực phẩm theo vật liệu đầu bơm
Tùy vào đặc tính của chất bơm như các chất thành phần, tính ăn mòn,... mà lựa chọn bơm bánh răng thực phẩm được chế tạo bằng vật liệu phù hợp. Trên thị trường phổ biến các dòng sau:
Bơm bánh răng đầu inox 304/316: chống gỉ, dễ vệ sinh, đạt yêu cầu tiếp xúc thực phẩm – lựa chọn bắt buộc cho thực phẩm
Bơm bánh răng đầu gang: cứng, bền, giá thấp nhưng chỉ dùng cho dầu và chất lỏng công nghiệp, không dùng tiếp xúc trực tiếp thực phẩm
Bơm bánh răng đầu nhựa: thường dùng để bơm dược phẩm hoặc hỗn hợp có tính ăn mòn cao
c. Các loại bơm bánh răng thực phẩm theo công suất
c1) Máy bơm bánh răng thực phẩm 0.75KW 1.5KW
Công suất: 0.75kw/1.5kw
Lưu lượng: 2m3/h
Ống hút xả 25mm
Cột áp cao: 4-6m
Động cơ tiêu chuẩn Châu Âu
c2) Máy bơm bánh răng thực phẩm 0.15Kw
Model: INOXBCT-60-LK
Điện áp: 1 pha 220V
Công suất: 150W
Khả năng đẩy xa: 10 - 15 mét
Khả năng hút sâu: 3 - 9 mét
Lưu lượng bơm: 60 lít/phút
Đường kính ống bơm: 20mm
c3) Máy bơm bánh răng thực phẩm 0.18Kw
Model: INOXBCT-70-LK
Điện áp: DC 24- 12V
Công suất: 180W
Khả năng đẩy xa: 10 - 20 mét
Khả năng hút sâu: 3 - 9 mét
Lưu lượng bơm: 70 lít/phút
Đường kính ống bơm: 20mm
6. Các hãng sản xuất bơm bánh răng thực phẩm uy tín
Trên thị trường có nhiều hãng sản xuất bơm bánh răng thực phẩm, trong đó có một số hãng được khách hàng đánh giá cao bao gồm:
a. Bơm bánh răng thực phẩm Viking Pump
Viking Pump là một trong những nhà sản xuất hàng đầu trong lĩnh vực bơm bánh răng thực phẩm. Họ cung cấp nhiều dòng sản phẩm chất lượng cao dành cho ngành công nghiệp thực phẩm. Chế độ bảo hành của hãng cũng rất đáng tin cậy.
b. Bơm bánh răng thực phẩm Waukesha Cherry-Burrell (SPX Flow)
Waukesha Cherry-Burrell, một phần của SPX Flow, cung cấp các giải pháp bơm bánh răng chất lượng cao cho ngành công nghiệp thực phẩm. Sản phẩm của họ chất lượng ổn định, được ưa chuộng và được sử dụng rộng rãi trong các quy trình sản xuất thực phẩm.
c. Bơm bánh răng thực phẩm HSP
HSP là một thương hiệu nổi tiếng trong sản xuất bơm, trong đó có bơm thực phẩm. Sản phẩm của hãng có giá thành rẻ nhưng chất lượng tốt, đồng đều, bảo hành dài. Với thực phẩm cần chọn bản thân inox (KCB, 2CY inox); bản gang chỉ dùng cho dầu.
d. Bơm bánh răng thực phẩm Wrightflow Technologies
Wrightflow Technologies cung cấp các loại bơm bánh răng thực phẩm với chất lượng tốt. Họ chuyên sản xuất các loại bơm bánh răng bằng vật liệu an toàn cho thực phẩm và độ bền cao. Ngoài ra các máy bơm của hãng tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh cao.
e. Bơm bánh răng thực phẩm Johnson Pump (SPX Flow):
Johnson Pump, một thương hiệu thuộc SPX Flow, cung cấp các giải pháp bơm bánh răng chất lượng cao cho ngành công nghiệp thực phẩm. Họ được biết đến với hiệu suất ổn định và độ tin cậy cao.
f. Bơm bánh răng thực phẩm Alfa Laval
Alfa Laval là một trong những nhà sản xuất hàng đầu trong lĩnh vực bơm bánh răng thực phẩm. Máy móc của họ tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh cao và đảm bảo an toàn cho ứng dụng thực phẩm.
7. Cách chọn bơm bánh răng thực phẩm phù hợp
Khi chọn bơm bánh răng thực phẩm, có một số yếu tố quan trọng mà bạn nên xem xét để đảm bảo lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của bạn. Dưới đây là một số yếu tố cần lưu ý:
Tuân thủ tiêu chuẩn vệ sinh: Đảm bảo rằng bơm bánh răng được thiết kế và chế tạo tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh cao như FDA (Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ), EHEDG (Hiệp hội Châu Âu về Thiết bị Vệ sinh), hay các tiêu chuẩn tương tự khác. Điều này đảm bảo rằng bơm phù hợp với quy trình sản xuất thực phẩm và đáng tin cậy trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.
Vật liệu an toàn cho thực phẩm: Chọn bơm bánh răng được làm từ các vật liệu an toàn cho thực phẩm như thép không gỉ (stainless steel) hoặc các hợp kim không gỉ khác. Điều này đảm bảo rằng không có tác động có hại từ vật liệu vào sản phẩm thực phẩm.
Hiệu suất và áp lực làm việc: Xem xét yêu cầu hiệu suất và áp lực làm việc của quy trình sản xuất của bạn để chọn bơm có khả năng đáp ứng. Điều này bao gồm cân nhắc về lưu lượng bơm (flow rate), áp suất làm việc (working pressure), và hiệu suất tổng thể của bơm.
Độ tin cậy và bảo trì: Xem xét độ tin cậy của nhà sản xuất và bơm, bao gồm đánh giá các yếu tố như tuổi thọ, độ ổn định trong quá trình vận hành, khả năng chịu tải cao, và sẵn có của các phụ tùng thay thế. Đồng thời, hãy tìm hiểu về các yêu cầu bảo trì và vệ sinh của bơm để đảm bảo sự tiện lợi và hiệu quả trong việc bảo dưỡng.
Tính linh hoạt: chọn bơm có thể đổi tốc độ (biến tần, motor giảm tốc), có áo gia nhiệt khi bơm socola, mật rỉ, và có cổng vệ sinh CIP nếu dây chuyền cần rửa tại chỗ.
8. Bảng giá bơm bánh răng thực phẩm
Giá trung bình thị trường Việt Nam (tham khảo):
Bảng giá máy bơm bánh răng thực phẩm nhiều người dùng nhất như sau:
Giá bơm bánh răng thực phẩm thùy (lobe) Donjoy TUR/TUL 1.5 - 15kW: từ 52.000.000 - 250.000.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm Inoxmen 1.5kW: khoảng 4.500.000 - 8.700.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm Pomac PLP-G: khoảng 8.240.000 - 17.000.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm SLR - Inoxpa: khoảng 5.440.000 - 12.240.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm 2CY 4kW: khoảng 4.500.000 - 5.900.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm NYP 7.0MS: khoảng 9.560.000 - 21.450.000 đồng
Giá bơm bánh răng thực phẩm Saintfon CBQL: khoảng 7.800.000 - 10.500.000 đồng
9. Câu hỏi thường gặp về bơm bánh răng thực phẩm
Bơm bánh răng thực phẩm phải làm bằng vật liệu gì? Thân, bánh răng và trục phần tiếp xúc nên là inox 304, với chất có muối, axit (tương ớt, nước mắm, nước trái cây chua) nên dùng inox 316. Phớt và gioăng dùng vật liệu đạt chuẩn thực phẩm như EPDM, PTFE, Viton.
Bơm bánh răng gang có dùng cho dầu ăn được không? Không nên. Gang có thể gỉ, khó vệ sinh và không đạt yêu cầu tiếp xúc thực phẩm. Dầu ăn, dầu thực vật dùng bơm thân inox.
Bơm bánh răng thực phẩm bơm được socola, mật rỉ không? Được. Chất rất đặc nên chọn bơm chạy chậm (motor 4 cực kèm giảm tốc hoặc biến tần), ống hút to, và có áo gia nhiệt để socola không đông trong bơm.
Bơm bánh răng có bơm được chất có hạt, xơ như tương ớt có hạt không? Hạn chế. Hạt cứng làm mòn và kẹt bánh răng. Chất có hạt, miếng trái cây nên dùng bơm thùy (lobe) hoặc bơm trục vít.
Bơm bánh răng thực phẩm khác bơm thùy (lobe) thế nào? Bơm bánh răng khe hở nhỏ, áp cao, hợp chất lỏng sệt đồng nhất. Bơm thùy khe hở lớn, cắt ít, giữ nguyên cấu trúc sản phẩm, hợp chất có hạt và vệ sinh CIP tốt hơn nhưng giá cao hơn.
Vệ sinh bơm bánh răng thực phẩm thế nào? Chạy nước ấm hoặc dung dịch vệ sinh qua bơm sau mỗi ca; định kỳ tháo nắp bơm vệ sinh bánh răng và phớt. Dây chuyền lớn nên chọn bơm có thể vệ sinh CIP.
Bơm bánh răng thực phẩm có chạy khô được không? Không. Chất bơm cũng là chất bôi trơn bánh răng và bạc; chạy khô sẽ mòn bánh răng, cháy phớt và có thể làm mạt kim loại lẫn vào sản phẩm.
Bơm thực phẩm 150W, 60 lít/phút dùng cho việc gì? Hợp chiết rót, chuyển siro, rượu, dầu ăn lượng nhỏ trong cơ sở sản xuất, cửa hàng. Chất càng đặc thì lưu lượng thực tế càng giảm so với thông số.
Bơm bánh răng thực phẩm chạy điện 12V/24V được không? Có model DC 12V/24V như INOXBCT-70-LK, dùng trên xe, nơi không có điện lưới; công suất nhỏ, hợp chất lỏng loãng đến trung bình.
Chọn tốc độ bơm cho siro, mật ong thế nào? Độ nhớt càng cao càng phải giảm tốc độ: chất lỏng như nước dùng 1.400 vòng/phút; mật ong, siro đặc thường chỉ 300 – 600 vòng/phút để bơm hút kịp, không xâm thực.
Có cần van an toàn cho bơm bánh răng thực phẩm không? Cần. Bơm bánh răng là bơm thể tích, khóa van xả khi bơm chạy sẽ gây quá áp, vỡ ống, hỏng phớt. Lắp van an toàn hoặc van bypass trên đường đẩy.
Bơm bánh răng thực phẩm bơm rượu được không? Được với bơm inox, phớt chịu cồn. Rượu loãng có thể dùng bơm ly tâm inox cho lưu lượng lớn và rẻ hơn.
