Động cơ điện 3 pha 3kW 4HP 4 cực (motor 3kW 4 pole) quay ~ 1420 vòng/phút, mô men ~ 20 Nm. Khung 100L2, trục 28 mm, dòng 6,78 A ở 380V. Cỡ motor này hay gặp ở máy cắt sắt, máy uốn sắt, máy nâng vít me.
a) Lắp đặt, chế tạo, thiết kế động cơ điện 3 pha 4HP 3kW 4 cực cho máy nâng hàng bằng vít me
Ảnh minh hoạ thiết kế; số liệu tính toán dưới đây mang tính tham khảo, cần điều chỉnh theo tải thực tế.
Cách máy vận hành:
Sàn nâng treo trên đai ốc đồng; vít me Tr60 x 12 quay thì sàn lên hoặc xuống.
Motor 3kW quay vít qua hộp NMRV90 i=30; công tắc hành trình dừng ở 2 đầu; motor có phanh giữ sàn khi mất điện. Vít Tr60x12 góc xoắn ~ 4°, chỉ tự hãm tĩnh, rung động vẫn có thể trôi.
Motor 4 cực trục 28 mm vừa bích hộp NMRV90, tốc độ sàn ~ 0,6 m/phút an toàn khi chất hàng.
4) Ưu điểm motor 3kW 4HP 4 cực 380V
Mô men ~ 20 Nm ở ~ 1420 vòng/phút: qua hộp giảm tốc i=20 ra ~ 71 vòng/phút, ~ 380 Nm.
Dòng 6,78 A ở 380V: MCB đường cong D 16 A (chịu dòng khởi động động cơ), cáp đồng 2,5 mm² cho đường dây dưới 50 m.
IP55 chặn bụi và tia nước; cách điện cấp F chịu tới 155°C ở cuộn dây — hợp xưởng nóng ẩm, xưởng bụi thì vệ sinh gân tản nhiệt định kỳ.
Vòng bi 6206-2RZ che kín: không phải bơm mỡ.
Đấu tam giác 220V / sao 380V: chạy được điện 1 pha 220V qua biến tần 1 pha vào – 3 pha 220V ra.
Đủ kiểu lắp: chân đế B3, mặt bích B5, B35; vỏ nhôm có B14.
5) Motor 3kW 4HP 4 cực 3 pha: giấy chứng nhận chất lượng, hiệu suất năng lượng
Giấy chứng nhận chất lượng motor 3kW 4HP thương hiệu Parma do Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cấp:
6) Vận hành, đấu điện, bảo trì động cơ 3 pha 3kW 4 cực
a) Thông số điện cần nhớ
Điện áp: 220V đấu Δ / 380V đấu Y, 50Hz.
Dòng định mức: 11,7 A ở 220V; 6,78 A ở 380V.
Mô men định mức: ~ 20 Nm.
Dòng khởi động trực tiếp: ~ 40,7–47,5 A.
b) Đấu điện, thiết bị đóng cắt
Lưới 3 pha 380V: đấu sao (Y). Lưới 3 pha 220V hoặc biến tần ra 220V: đấu tam giác (Δ).
Aptomat: MCB đường cong D 16 A (chịu dòng khởi động động cơ).
Contactor: 9 A (AC3) ở lưới 380V; 12 A (AC3) ở lưới 3 pha 220V.
Rơ le nhiệt: chỉnh 6,78 A (lưới 380V, đấu Y); 11,7 A (lưới 3 pha 220V, đấu Δ).
Cáp đồng: 2,5 mm², sụt áp ~ 1,2% ở 50 m khi chạy định mức.
c) Chạy biến tần
Tải nhẹ, tải đều: biến tần 3kW loại thường.
Tải nặng, khởi động có tải: biến tần 3kW loại tải nặng (HD, quá tải 150%) hoặc 4kW loại thường.
Dòng ra định mức của biến tần: ≥ 11,7 A khi ra 3 pha 220V (motor đấu Δ); ≥ 6,78 A khi ra 3 pha 380V (motor đấu Y).
Chạy lâu dưới 25Hz: gắn thêm quạt làm mát.
d) Bảo trì
Vòng bi 6206-2RZ: không bơm mỡ; kêu rít hoặc rung tăng thì thay cả cặp.
Cách điện: đo bằng megohm 500V, đạt từ 5 MΩ.
Vệ sinh gân tản nhiệt, lưới quạt đuôi 1–2 tháng/lần ở xưởng bụi.
7) Câu hỏi thường gặp về động cơ điện 3 pha 3kW 4HP 4 cực
a) Với người sắp mua, khảo giá động cơ điện 3 pha 3kW 4HP 4 cực
Máy cắt sắt GQ40 dùng motor 3kW 4 cực được không? Được. GQ40 cắt thép đến Ø40 thường lắp motor 3kW 4 cực, qua bánh đà và hộp bánh răng. Không dùng motor 2 cực vì bánh đà quay quá nhanh.
Motor 3kW và 2.2kW 4 cực có cùng kích thước không? Có. Cùng khung 100L, trục 28 mm, lỗ chân đế 140 x 160 mm, mặt bích B5 Ø250 mm. Dòng 3kW là 6,78 A ở 380V.
Xưởng chỉ có điện 1 pha 220V, chạy motor 3kW 4 cực được không? Được. Dùng biến tần 1 pha 220V vào – 3 pha 220V ra loại 4kW, đấu motor tam giác. Dòng motor ở 220V ~ 11,7 A.
Chạy biến tần lên 60Hz cho máy nhanh hơn, motor 3kW có yếu đi không? Có. Trên 50Hz motor chỉ giữ công suất 3kW. Ở 60Hz quay ~ 1704 vòng/phút, mô men còn ~ 16,8 Nm.
Gắn hộp giảm tốc i=20, motor 3kW cho ra bao nhiêu mô men? Hộp bánh răng: trục ra ~ 71 vòng/phút, ~ 380 Nm (20 × 20 × 0,94). Hộp trục vít cùng i=20 chỉ còn ~ 303 Nm vì hiệu suất ~ 75%.
b) Với người vừa mua động cơ 3kW 4 cực, cần vận hành đúng
Motor mới về, kiểm tra gì trước khi cấp điện? Đo cách điện từng pha với vỏ bằng megohm (tháo biến tần ra trước khi đo): từ 5 MΩ trở lên mới cấp điện; dưới mức này sấy motor 80–100°C rồi đo lại. Kiểm tra cầu nối trong hộp cực: đấu sao cho lưới 380V.
Chạy thử không tải, dòng bao nhiêu là đạt? ~ 2,37–3,05 A mỗi pha ở 380V. Ba pha lệch nhau không quá 5%.
Motor quay ngược chiều máy, đảo lại được không? Được. Ngắt điện, đổi chéo 2 trong 3 dây pha ở đầu vào hộp cực. Không đổi cầu nối trong hộp cực.
Căng dây đai bao nhiêu là vừa? Ấn giữa nhịp đai lún ~ 16 mm cho mỗi 1 m khoảng cách tâm puly. Căng hơn mức này vòng bi đầu trục 6206-2RZ hỏng sớm.
c) Với người cần bảo trì motor 3kW 4 cực sau 6–12 tháng
Vòng bi 6206-2RZ có cần bơm mỡ không? Không. Vòng bi che kín 2 mặt, mỡ nạp sẵn. Nghe tiếng rít, lạo xạo hoặc rung tăng gấp đôi lúc mới lắp thì thay cả cặp.
Định kỳ cần đo những gì? Đo cách điện (từ 5 MΩ), siết lại đầu cos hộp cực, đo dòng 3 pha khi có tải. Điện áp lệch pha 1% làm dòng lệch 6–10%.
Vỏ motor nóng không để tay lâu được, có phải sắp cháy không? Không. Chạy đủ tải ở xưởng 35°C, vỏ 60–75°C là bình thường với cách điện cấp F. Vỏ trên 85°C hoặc có mùi khét: đo dòng 3 pha, kiểm tra gân tản nhiệt bám bụi.
d) Lỗi của người dùng động cơ 3kW 4 cực, cách khắc phục
Chỉnh rơ le nhiệt cao hơn dòng định mức cho đỡ nhảy được không? Không được. Motor chạy kéo dài ở ~ 1,2–1,3 lần dòng định mức sẽ cháy cuộn dây trước khi rơ le cắt. Rơ le giữ 6,78 A; nhảy liên tục thì đo dòng từng pha tìm nguyên nhân.
Đấu nhầm tam giác trên lưới 380V thì sao? Cuộn dây nhận điện áp gấp ~ 1,7 lần định mức, dòng vọt lên nhiều lần, motor nóng và cháy sau vài phút. Ngắt ngay, đổi cầu nối sang sao (Y).
Bật máy motor kêu ù, không quay là lỗi gì? Thường là mất 1 pha hoặc trục bị kẹt. Ngắt điện ngay, không chờ. Kiểm tra cầu chì, tiếp điểm contactor, đầu cos, rồi quay tay trục xem có kẹt không.