Hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW 1.5HP dùng khi máy cần quay dưới 12 vòng/phút với mô men gần 1.000 Nm. Motor 1,5 ngựa 4 pole chạy ~1400 vòng/phút, dòng ~2,8 A ở 380V. Hai cấp giảm tốc nối tiếp cho tỉ số 1/121 trở lên. Ở cỡ công suất này, giới hạn thường nằm ở hộp chứ không ở motor — bài dưới đây nêu rõ từng con số.
Hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW 1.5HP là hộp số hạ tốc qua 2 tầng truyền nối tiếp (2 tầng cyclo, 2 tầng trục vít hoặc 2 cụm bánh răng), gắn liền motor 1.1kW 4 pole. Tốc độ trục ra với motor 4 pole: ~11,6 vòng/phút (1/121) xuống ~0,93 vòng/phút (1/1505).
Tỉ số tổng bằng tích tỉ số 2 cấp: vd cyclo 1/11 × 1/17 = 1/187
Hộp 1 cấp chỉ hạ tới ~1/87 (cyclo) hoặc ~1/100 (trục vít), tức ~14–16 vòng/phút
Máy cần chậm hơn mức đó thì phải dùng hộp 2 cấp
Thông số chung của bộ 1.1kW 1.5HP:
Motor đi kèm: 1.1kW (1.5HP), 3 pha, 4 cực (4 pole), tốc độ ~1400 vòng/phút
Dòng điện định mức: ~2,8 A ở 380V; ~4,8 A ở 220V (đấu tam giác)
Hiệu suất: cyclo 2 cấp ~85%; bánh răng R, K 2 cấp ~90%; trục vít 2 cấp chỉ ~35–45%
2) Phân loại hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW 1.5HP
Motor 1.5HP ghép được cyclo, trục vít, bánh răng R và côn K. Chọn theo tải, giờ chạy và hướng trục ra.
Ứng dụng minh hoạ 2: hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW cho máy cuộn lưới B40
Lực căng lưới ~1.500 N, cuộn từ Ø0,5 m lên Ø0,8 m
Mô men trục cuộn: ~375 Nm lúc đầu, ~600 Nm khi cuộn đầy
Tỉ số 1/187: trục cuộn ~7,5 vòng/phút, tốc độ lưới ~12–19 m/phút
Motor 1.1kW sinh ~1.190 Nm ở 7,5 vòng/phút; XWED42 cho phép ~600 Nm
Cuộn quá Ø0,8 m là chạm giới hạn hộp XWED42
4) Ưu điểm hộp số giảm tốc 2 cấp 1.1kW
Có mô men gần 1.000 Nm ở tốc độ 3–5 vòng/phút chỉ với motor 1.5HP
Cyclo chịu quá tải ngắn hạn tới ~2–2,5 lần định mức khi khởi động
Dòng ~2,8 A: dùng aptomat 10A, dây 1,5mm²; không cần tủ lớn
Hộp R 2 cấp hiệu suất ~90%, đỡ tiền điện so với trục vít 2 cấp ~40%
Motor khung 90 thông dụng; hỏng motor thay hãng khác, giữ nguyên hộp
5) Cyclo 2 cấp hay trục vít 2 cấp cho motor 1.5HP: so sánh bằng số
Hai loại hộp số 2 cấp 1.5HP hay được hỏi nhất là cyclo XWED42 và trục vít WPEDA 80-135. Cùng motor 1.1kW, kết quả khác nhau rõ.
So với trục vít 2 cấp cùng tốc độ ra ~3,5 vòng/phút
Cyclo hiệu suất ~85%, trục vít ~40–45%
Cyclo bị giới hạn bởi cỡ hộp (~600 Nm với XWED42)
Trục vít WPEDA 80-135 trục ra 55mm, to hơn cyclo 45mm
Trục vít nóng hơn khi chạy liên tục trên 8 giờ
Trục vít 2 cấp hợp khi
Cần tự hãm, giữ tải khi mất điện
Chạy ít, vài lần mỗi ngày
Ngân sách thấp, cần trục ra to
Cyclo 2 cấp hợp khi
Chạy liên tục, cần tiết kiệm điện
Tải va đập, khởi động nặng
Cần hộp gọn, nhẹ hơn cùng tỉ số
Ở thị trường Việt Nam, xưởng cơ khí nhỏ hay chọn trục vít vì giá đầu vào thấp. Với máy chạy 2 ca, khoản điện chênh ~0,5 kW mỗi giờ sẽ bù phần giá trong khoảng 1–2 năm.
6) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW 1.5HP
a) Cho người sắp mua, khảo giá
Hộp giảm tốc 2 cấp 1.1kW kéo được tải 1.000 Nm không? Được, nếu dùng XWED53 (~1.250 Nm) hoặc R87-57. Với XWED42, 1.000 Nm là SF ~0,6, thấp hơn mức 0,65.
1.1kW hay 1.5kW cho máy quay 3 vòng/phút? Ở 3 vòng/phút, motor 1.1kW đã sinh ~3.000 Nm, vượt mọi hộp cỡ 42–53. Chọn 1.1kW và hộp đủ lớn sẽ rẻ hơn mua 1.5kW.
Có nên dùng 6 pole để giảm tỉ số? Không cần. Motor 6 pole 1.1kW đắt hơn, nặng hơn ~30%. Hộp 2 cấp đã có tỉ số đủ lớn với 4 pole.
Hộp R87-57 khác cyclo XWED42 ra sao? R87-57 trục ra 50mm, hiệu suất ~90%, tỉ số 1/235 tới 1/3800. Cyclo XWED42 trục 45mm, gọn và nhẹ hơn, tỉ số 1/121 tới 1/1505.
Mua chân đế hay mặt bích? Chân đế khi đặt hộp trên bệ máy. Mặt bích khi lắp đứng trên nắp bồn hoặc treo vào khung máy.
Tem ghi 1/121 nhưng đo tốc độ ra 11,6 vòng/phút có đúng không? Đúng. 1400 ÷ 121 ≈ 11,6 vòng/phút; motor chạy tải trượt nhẹ nên đo được 11,4–11,6.
b) Cho người mới mua, cần dùng cho đúng
Lắp hộp thế nào cho đúng tâm? Căn trục ra với trục máy lệch dưới 0,1mm. Dùng khớp nối đàn hồi để bù sai số nhỏ.
Chạy thử bao lâu trước khi lên tải? Chạy không tải 30–60 phút. Sau đó tăng tải dần trong 2–3 ngày đầu.
Rơ le nhiệt chỉnh bao nhiêu? Chỉnh ~3,1 A cho motor 1.1kW 380V, tức ~110% dòng định mức.
c) Cho người đã dùng, cần bảo trì
Bao lâu thay mỡ, dầu? Lần đầu sau 500 giờ, sau đó mỗi 3.000–5.000 giờ. Hộp R, K dùng dầu bánh răng VG220.
Kiểm tra gì mỗi quý? Rò dầu phớt, độ rơ trục ra, tiếng bi và dòng motor. Dòng tăng 10% so với lúc mới là dấu hiệu mòn.
Xưởng bụi phân, bụi cám có cần che không? Cần. Bụi bám cánh quạt motor làm nóng thêm 10–15°C; vệ sinh nắp quạt mỗi tháng.
d) Cho người dùng mắc lỗi, cần cách sửa
Hộp nóng trên 85°C? Quá tải hoặc dầu sai cấp độ nhớt. Đo dòng motor; đúng dòng thì thay dầu đúng loại.
Trục ra có độ rơ khi đảo chiều? Chốt hoặc bạc cyclo đã mòn. Thay bộ chốt, bạc; vỏ và đĩa còn tốt thì không cần thay hộp.
Gãy then trục ra? Do khởi động có tải va đập. Thay then đúng cỡ, thêm khớp nối đàn hồi hoặc khởi động mềm.