Hộp giảm tốc vít me SWL1 (bản gắn motor mặt bích là SWLD1) là cỡ nhỏ nhất của dòng kích vít trục vít – bánh vít: lực định mức 10 kN, vít me Tr22×4. Hộp chỉ nặng vài ký, quay tay được, gắn motor 0.37kW là đủ cho tải 30 – 200 kg. SWL1 sinh ra cho những cơ cấu nhẹ cần dừng đúng vị trí và tự giữ tải: giàn đèn, đầu phun, khung đỡ phôi, cửa thăm.
SWL1: 14 mm, cavet 5 mm, ra 2 đầu – SWLD1: bích motor mã 63
Chân đế
4 lỗ Ø9,5 cách 95 × 85 mm
Công suất motor trong bảng đã tính theo hiệu suất trên, dưới 0.37kW làm tròn 0.37kW.
Mô men motor cho ra lớn hơn mô men trục vào cần dùng: motor đủ lực đầy tải.
c) Bàn nâng 4 hộp SWL1 – tỉ số 1/6
Bàn nâng kiểu chữ H: 4 hộp đặt ở 4 góc, nối bằng trục truyền và hộp chuyển hướng, chạy chung 1 motor 4 cực. Tổng tải đã tính hệ số 0,8 vì 4 điểm không chịu tải đều tuyệt đối; công suất đã tính thêm tổn hao hộp chuyển hướng, trục truyền.
Chiều cao nâng
Tải mỗi hộp (motor 4 cực IEC, có dẫn hướng)
Tổng tải bàn nâng (4 hộp)
Tốc độ nâng
Công suất motor 4 cực IEC cần dùng (1 motor kéo 4 hộp)
Tổng tải khi không có dẫn hướng (4 hộp, motor 4 cực IEC)
Công suất motor 4 cực IEC cần dùng (không dẫn hướng)
300 mm
200 kg
650 kg
0,97 m/phút
0.75kw
650 kg
0.75kw
500 mm
180 kg
590 kg
0,97 m/phút
0.75kw
320 kg
0.37kw
750 mm
80 kg
260 kg
0,97 m/phút
0.37kw
Không khuyến nghị
Không khuyến nghị
1.000 mm
50 kg
150 kg
0,97 m/phút
0.37kw
Không khuyến nghị
Không khuyến nghị
1.500 mm
Không khuyến nghị với SWL1 – dùng 4 hộp SWL2.5 hoặc thêm ray đỡ
2.000 mm
Không khuyến nghị với SWL1 – dùng 4 hộp SWL2.5 hoặc thêm ray đỡ
d) Bàn nâng 4 hộp SWL1 – tỉ số 1/24
Chiều cao nâng
Tải mỗi hộp (motor 4 cực IEC, có dẫn hướng)
Tổng tải bàn nâng (4 hộp)
Tốc độ nâng
Công suất motor 4 cực IEC cần dùng (1 motor kéo 4 hộp)
Tổng tải khi không có dẫn hướng (4 hộp, motor 4 cực IEC)
Công suất motor 4 cực IEC cần dùng (không dẫn hướng)
300 mm
200 kg
650 kg
0,24 m/phút
0.55kw
650 kg
0.55kw
500 mm
180 kg
590 kg
0,24 m/phút
0.37kw
320 kg
0.37kw
750 mm
80 kg
260 kg
0,24 m/phút
0.37kw
Không khuyến nghị
Không khuyến nghị
1.000 mm
50 kg
150 kg
0,24 m/phút
0.37kw
Không khuyến nghị
Không khuyến nghị
1.500 mm
Không khuyến nghị với SWL1 – dùng 4 hộp SWL2.5 hoặc thêm ray đỡ
2.000 mm
Không khuyến nghị với SWL1 – dùng 4 hộp SWL2.5 hoặc thêm ray đỡ
Tổng tải bàn nâng gồm cả mặt bàn, khung và hàng hóa.
4 hộp phải cùng tỉ số, cùng chiều ren và căn chỉnh cùng độ cao trước khi nối trục.
Chế độ làm việc khuyến nghị: không quá khoảng 20% thời gian mỗi giờ.
Số liệu tính theo catalogue SWL, dùng cho bước chọn sơ bộ.
5) Bảng trọng tải hộp vít me SWL1 đẩy ngang: bàn chạy ray và bàn đẩy tự do, hành trình 0,3 – 3 m
Lực đẩy (kgf) ~ khối lượng bàn + hàng (kg) × μ. Có ray: bánh xe μ ~0,1, trượt có mỡ μ ~0,2. Không ray: bánh xe μ ~0,1, đế thép μ ~0,3.
Lực cho phép theo bảng trọng tải đẩy lên (mục 4), giảm 20% vì vít me nằm ngang tự võng.
a) SWL1 đẩy bàn chạy ray
Hành trình đẩy ngang
Bàn trượt ray có mỡ (μ ~0,2)
Motor 4 cực 1/6 (0,97 m/phút) – 1/24 (0,24 m/phút)
Bàn bánh xe chạy ray (μ ~0,1)
Lực đẩy cho phép trên vít me
0,3 m
~ 560 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 1.120 kg
~ 112 kgf
0,5 m
~ 510 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 1.020 kg
~ 102 kgf
1 m
~ 140 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 280 kg
~ 28 kgf
1,5 – 3 m
Bảng mục 4 không khuyến nghị: 1,5 m chỉ còn ~ 13 kgf. SWL2.5 hành trình 1,5 m: ~ 490 kg bàn chạy ray.
Lực đẩy trong bảng đã giảm thêm 30% để vít me không bị cong khi đẩy bàn xa.
Lực cho phép giảm theo bình phương hành trình khi vít me bắt đầu bị uốn dọc.
Kéo bàn về phía hộp (vít me chịu kéo): không bị uốn dọc, mọi hành trình lấy ~160 kgf.
Chạy liên tục cả giờ: khối lượng còn ~1/2 bảng vì hộp trục vít nóng nhanh.
b) SWL1 đẩy bàn không ray, đầu vít tự do
Hành trình đẩy ngang
Bàn bánh xe chạy sàn phẳng (μ ~0,1)
Bàn đế thép trượt sàn (μ ~0,3)
Motor 4 cực 1/6 (0,97 m/phút) – 1/24 (0,24 m/phút)
Lực đẩy cho phép (đầu vít tự do)
0,3 m
~ 1.600 kg
~ 530 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 160 kgf
0,5 m
~ 800 kg
~ 270 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 80 kgf
1 m
~ 200 kg
~ 65 kg
0.37kw – 0.37kw
~ 20 kgf
1,5 – 3 m
Bảng mục 4 không khuyến nghị: 1,5 m chỉ còn ~ 9 kgf.
Hành trình dài: bàn không ray đẩy được ít hơn bàn chạy ray cùng hành trình (bảng a).
Bàn lệch hướng 1 – 2 độ: vít me bị bẻ ngang, cong ren, kẹt đai ốc.
6) Hộp vít me SWL1 nâng 200 kg: quay tay hay gắn motor 0.37kW, chọn tỉ số 1/6 hay 1/24, có tự hãm không?
Cần nhanh, nhịp máy liên tục: chọn tỉ số 1/6 + motor 0.37kW.
Tải treo, quay tay, dừng chính xác: chọn tỉ số 1/24.
Tiêu chí (tải ~200 kg)
Tỉ số 1/6
Tỉ số 1/24
Tốc độ nâng
0,97 m/phút
0,24 m/phút
Motor 4 cực cần dùng
0.37kW (tính ~0,16 kW)
0.37kW (tính ~0,09 kW)
Quay tay nâng 100 kg
~ 0,5 Nm ở trục vào
~ 0,3 Nm ở trục vào
Nâng 300 mm mất
~ 19 giây
~ 75 giây
Dịch mỗi vòng trục vào
0,667 mm
0,167 mm
Tự hãm khi dừng
Có, nhưng kém – máy rung dùng motor phanh
Có, giữ chắc
Máy hay dùng
Khung in lụa, đầu phun keo
Giàn đèn trồng rau, máng hứng chiết rót
Tính nhanh motor cho hộp vít me SWL1:
P (kW) = tải (kg) × 9,81 × tốc độ (m/s) ÷ hiệu suất ÷ 1.000.
Tính ra dưới 0.37kW: làm tròn 0.37kW.
Đẩy 1.000 mm có dẫn hướng: ~50 kg; treo tải: tới 10 kN.
7) Ứng dụng hộp giảm tốc vít me SWL1: giàn đèn trồng cây, đầu phun, khung in lụa
Nâng hạ giàn đèn LED trồng rau thủy canh, trồng nấm trong nhà: tải treo 80 – 150 kg, hành trình đến 1,2 m (ví dụ chi tiết ở mục 9).
Chỉnh cao độ đầu phun keo, đầu in date trên băng chuyền đóng gói: tải 20 – 40 kg, mỗi vòng tay quay 0,167 mm.
Nâng hạ khung căng lưới máy in lụa bán tự động: khung 30 – 60 kg, dừng đúng khe in 2 – 3 mm.
Nâng hạ cụm camera, cảm biến kiểm tra trên dây chuyền chiết rót khi đổi cỡ chai.
Chỉnh cao độ dao cắt xốp, dao cắt vải cuộn: tải nhẹ, cần giữ yên khi máy chạy.
Nâng hạ máng hứng dưới máy chiết rót dầu ăn, nước mắm khi đổi cỡ can 5 – 30 lít.
8) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc vít me SWL1, SWLD1
Hộp vít me SWL1 đẩy được 150 kg không? Được, khi hành trình dưới 500 mm và có dẫn hướng: 300 mm ~200 kg, 500 mm ~180 kg. Đẩy 750 mm thì chỉ ~80 kg, muốn 150 kg phải treo tải hoặc lên SWL2.5.
SWL1 treo tải 500 kg được không? Được. Treo tải dưới đầu vít me (kiểu 1B, 2B) thì vít me chịu kéo, giới hạn 10 kN đến 1.300 mm. Bệ đặt hộp phải chịu được tải này.
Dùng SWL1 quay tay có nặng không? Không nặng. Tỉ số 1/24 nâng 100 kg chỉ cần ~0,3 Nm ở trục vào, vô lăng Ø200 mm quay bằng một tay.
SWL1 gắn motor 0.18kW được không? Được về lực với tải nhẹ, nhưng bảng tính làm tròn lên 0.37kW để motor đủ mô men khởi động và không nóng khi mỡ đặc.
SWL1 và SWLD1 khác nhau gì? SWL1 trục vào 14 mm, nối motor bằng khớp, quay tay được. SWLD1 có bích gắn thẳng motor mã 63, gọn hơn nhưng không còn đầu trục để quay tay.
Chạy 2 hộp SWL1 cho 1 khung được không? Được. Hai hộp cùng tỉ số, cùng chiều ren, nối trục vào bằng trục nối. Căn 2 vít me cùng độ cao trước khi siết khớp.
Có cần dẫn hướng cho đầu vít me không? Có, khi đẩy trên 300 mm. Không dẫn hướng thì đẩy 500 mm chỉ còn ~100 kg.
Lắp SWL1 nằm ngang được không? Được. Vít me dài trên 500 mm nằm ngang cần thêm ổ đỡ đầu vít me để không võng.
Lần đầu lắp cần làm gì? Bơm mỡ vú mỡ, bôi mỡ ren vít me, chạy không tải 2 chiều. Chỉnh công tắc hành trình cách cuối vít me ít nhất 10 mm.
SWL1 dùng trong nhà trồng rau ẩm 90% có sao không? Dùng được. Chọn motor IP55, bôi mỡ chịu nước lên ren, bọc ống xếp che vít me để không rỉ.
Bao lâu bảo dưỡng một lần? Khoảng 3 tháng bơm mỡ hộp, bôi lại mỡ ren. Chạy ít mỗi ngày thì 6 tháng.
Kiểm tra độ mòn ra sao? Đo độ rơ dọc vít me. Rơ quá 1 mm (1/4 bước ren 4 mm) là bánh vít hoặc đai ốc đã mòn, cần thay.
Vít me bị kẹt giữa hành trình là lỗi gì? Thường do lệch tâm dẫn hướng hoặc ren khô. Nới bu lông chân hộp, chạy tay kiểm tra, căn thẳng rồi bôi mỡ.
Tải bị tụt từ từ khi dừng là sao? Hộp tỉ số 1/6 tự hãm kém, máy rung làm tải trôi. Đổi sang 1/24 hoặc dùng motor có phanh.
Motor chạy, hộp kêu tạch tạch mà vít me không lên? Vít me đã chạm cữ hoặc vượt hành trình, ren đầu vít bị toét. Chỉnh lại công tắc hành trình, kiểm tra ren trước khi chạy tiếp.
9) Ví dụ chế tạo máy: giàn đèn LED trồng rau trong nhà nâng hạ bằng hộp vít me SWL1 kiểu 1B
a) Giàn đèn trồng rau vận hành thế nào
Nhà trồng rau thủy canh, rau mầm trong nhà dùng đèn LED thay nắng. Đèn phải cách ngọn cây 20 – 30 cm.
Cây lớn từ 5 cm lên ~1 m, nên giàn đèn nâng dần mỗi ngày. Hành trình 1.200 mm.
Giàn khung nhôm 1,2 × 2,4 m, 8 bóng LED, máng dây: ~120 kg.
Hộp SWL1 kiểu 1B đặt trên dầm, vít me thò xuống. Đầu dẹt lỗ chốt (kiểu 4) nối chốt thép vào tai giữa giàn.
Giàn chạy trên 2 trụ dẫn hướng có bạc, không lắc khi quạt thông gió thổi.
Mỗi ngày bấm nâng ~50 mm, mất ~12 giây.
b) Tính lực treo, tốc độ, motor cho giàn 120 kg
Lực treo: 120 × 9,81 ≈ 1,18 kN.
Vít me chịu kéo: giới hạn SWL1 là 10 kN đến 1.300 mm, dư ~8,5 lần.
Nếu đẩy lên kiểu 1A ở 1.000 mm thì SWL1 chỉ còn ~50 kg – không đủ cho giàn 120 kg.
Tốc độ tỉ số 1/24: 1.450 ÷ 24 × 4 mm ≈ 240 mm/phút ≈ 4 mm/giây.
Công suất tính: 1.180 × 0,004 ÷ 0,09 ≈ 53 W → làm tròn motor 0.37kW 4 cực. Mô men trục vào ~0,35 Nm.
Motor 0.37kW 380V dòng ~1,0 A, dây 1,5 mm², CB 6A.
c) Vì sao chọn SWL1 kiểu 1B, đầu dẹt lỗ chốt, tỉ số 1/24
Kiểu 1B treo tải: hành trình 1,2 m vẫn dùng hộp nhỏ nhất, không phải mua SWL2.5.
Đầu dẹt lỗ chốt: tháo 1 chốt là hạ giàn xuống vệ sinh, thay bóng.
Tỉ số 1/24 tự hãm: mất điện giàn đèn đứng yên, không rơi xuống luống rau.
Không dùng dầu thủy lực trong nhà trồng rau sạch.
Độ ẩm 85 – 95%: motor IP55, mỡ chịu nước, ống xếp bọc vít me.