Động cơ điện 3 pha 15kW 20HP 6 cực (motor 15kW 6 pole) là dòng tua chậm, quay ~ 970 vòng/phút ở 50Hz, mô men ~ 148 Nm — gấp ~ 1,5 lần motor 4 cực cùng công suất. Khung 180L, trục 48 mm, dòng 31,6 A ở 380V. Cỡ motor này hay gặp ở bơm bùn, máy ép viên mùn cưa, quạt cấp gió lò hơi.
Bơm bùn, bơm nước thải lưu lượng lớn ở trạm xử lý khu công nghiệp: Nối khớp nối trực tiếp; 970 vòng/phút giảm mòn cánh bơm khi nước lẫn cát, bùn.
Máy ép viên nén mùn cưa, viên thức ăn chăn nuôi qua hộp số: Mô men 148 Nm vào hộp giảm tốc, khuôn ép cần lực đều và khởi động có tải.
Quạt cấp gió lò hơi đốt trấu, đốt củi: Cánh ly tâm lớn lắp trực tiếp trục 48 mm, chạy biến tần theo tải hơi.
Máy cán tôn sóng, máy cán xà gồ: Ghép hộp số trục thẳng; tốc độ thấp và mô men lớn cho trục cán.
4) Ưu điểm motor 15kW 20HP 6 cực 380V
Mô men ~ 148 Nm ở ~ 970 vòng/phút: qua hộp giảm tốc i=20 ra ~ 48 vòng/phút, ~ 2.782 Nm.
Tốc độ vào thấp nên hộp giảm tốc cần tỉ số nhỏ hơn 1/3 so với dùng motor 4 cực cùng tốc độ ra; quạt cánh lớn, bơm bùn chạy êm, ít mòn.
Dòng 31,6 A ở 380V: MCB đường cong D 80 A (chịu dòng khởi động động cơ), cáp đồng 6 mm² cho đường dây dưới 50 m.
IP55 chặn bụi và tia nước; cách điện cấp F chịu tới 155°C ở cuộn dây — hợp xưởng nóng ẩm; xưởng bụi thì vệ sinh gân tản nhiệt định kỳ.
Ổ bi 6311 C3 / 6311 C3 có vú mỡ: bơm mỡ bổ sung không phải tháo motor.
Đấu Δ ở 380V, ra đủ 6 đầu dây: khởi động sao – tam giác được, dòng khởi động giảm còn ~ 1/3.
Đủ kiểu lắp: chân đế B3, mặt bích có chân đế B35, mặt bích B5.
5) Vận hành, đấu điện, bảo trì động cơ 3 pha 15kW 6 cực
a) Thông số điện cần nhớ
Điện áp: 380V đấu Δ / 660V đấu Y, 50Hz.
Dòng định mức: 31,6 A ở 380V; 18,2 A ở 660V.
Mô men định mức: ~ 148 Nm.
Dòng khởi động trực tiếp: ~ 190–221 A.
b) Đấu điện, thiết bị đóng cắt
Lưới 380V: đấu tam giác (Δ).
Aptomat: MCB đường cong D 80 A (chịu dòng khởi động động cơ).
Contactor: 40 A (AC3).
Rơ le nhiệt: chỉnh 31,6 A.
Cáp đồng: 6 mm², sụt áp ~ 2,3% ở 50 m khi chạy định mức.
c) Chạy biến tần
Tải nhẹ, tải đều (quạt, bơm): biến tần 15kW loại thường.
Tải nặng, khởi động có tải: biến tần 15kW loại tải nặng (HD, quá tải 150%) hoặc 18.5kW loại thường.
Dòng ra định mức của biến tần ≥ 31,6 A.
Chạy lâu dưới 25Hz: gắn thêm quạt làm mát cưỡng bức ở đuôi motor.
d) Bảo trì
Ổ bi 6311 C3 / 6311 C3: bơm mỡ lithium chịu nhiệt ~ 15 g mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy.
Cách điện: đo bằng megohm 500V, đạt từ 5 MΩ.
Vệ sinh gân tản nhiệt, lưới quạt đuôi 1–2 tháng/lần ở xưởng bụi.
6) Câu hỏi thường gặp về động cơ điện 3 pha 15kW 20HP 6 cực
a) Hỏi trước khi mua động cơ 15kW 20HP 6 cực: bơm bùn, máy ép viên nén mùn cưa
Động cơ 15kW 6 cực qua hộp giảm tốc ra được bao nhiêu lực? Được khoảng 2.812 Nm ở khoảng 49 vòng/phút với hộp bánh răng tỉ số 1/20, hoặc khoảng 5.565 Nm ở khoảng 24 vòng/phút với tỉ số 1/40 (hiệu suất hộp khoảng 94–95%). Cỡ hộp chọn có mô men cho phép từ mức này trở lên.
Bơm bùn trạm xử lý nước thải dùng motor 15kW 6 cực có hợp lý không? Hợp lý khi bơm thiết kế ở khoảng 960–980 vòng/phút: cánh bơm quay chậm mòn ít hơn khi nước lẫn cát, bùn. Kiểm tra tốc độ trên tem bơm; bơm thiết kế 1450 vòng/phút mà lắp motor 6 cực thì lưu lượng giảm còn khoảng 2/3, cột áp còn khoảng 45%, bơm không đạt yêu cầu.
Dòng 31,6 A chọn aptomat, dây bao nhiêu với motor 15kW 6 cực? Aptomat 3 pha 50–63 A loại cho motor, contactor 40 A, rơ le nhiệt chỉnh khoảng 32 A. Dây đồng 10 mm² cho tuyến dưới 50 m; tuyến dài hơn kiểm tra sụt áp hoặc dùng 16 mm². Khởi động trực tiếp dòng lên 190–220 A vài giây; trạm có nhiều motor nên dùng sao – tam giác hoặc biến tần.
Thay motor cũ khung 180L có vừa không với motor 15kW 6 cực? Vừa nếu motor cũ đúng khung 180L theo IEC: chân đế 279 × 279 mm, trục 48 mm, tâm trục cách nền 180 mm. Motor cũ đời cũ của Nga, Trung Quốc khung khác IEC thì phải đo lại lỗ chân đế và chiều cao tâm trục trước khi đặt hàng.
Motor 15kW 6 cực có chạy điện 1 pha được không? Không hợp lý. Motor 15kW cần khoảng 32 A mỗi pha ở 380V; chạy qua biến tần 1 pha vào thì nguồn 1 pha phải chịu khoảng 70–80 A, vượt khả năng của đa số đường dây 1 pha hộ gia đình, xưởng nhỏ. Nên kéo điện 3 pha.
Mặt bích Ø350 mm của bản 15kW khác bản 11kW không? Đường kính mặt bích cùng Ø350 mm nhưng trục khác: bản 15kW trục 48 mm, then 14 mm; bản 11kW trục 42 mm, then 12 mm. Hộp số đầu vào phải khớp đúng trục 48 mm.
Motor 15kW 6 cực có cần căn lại khớp nối sau khi lắp đường ống bơm không? Có. Đường ống kéo lệch thân bơm; căn lại sau khi siết xong mặt bích ống.
Dùng motor 15kW 6 cực thay motor 4 cực cùng công suất cho máy ép viên nén mùn cưa được không? Được khi tính lại tỉ số truyền: motor 6 cực quay ~ 970 vòng/phút, chậm hơn ~ 1/3 nên máy ra chậm hơn nếu giữ nguyên puly/hộp số; bù lại mô men ~ 148 Nm, gấp ~ 1,5 lần.
Mua động cơ 15kW 20HP 6 cực cho máy cán tôn sóng cần báo những thông số gì? Công suất 15kW, tốc độ ~ 970 vòng/phút, tốc độ trục máy cần, kiểu lắp chân đế hay mặt bích, trục 48 mm và ảnh tem motor cũ nếu thay thế.
b) Lắp đặt, chạy thử motor 15kW 6 cực cho bơm bùn
Bơm bùn dùng motor 15kW 6 cực thì nối với máy kiểu gì? Qua khớp nối: căn đồng tâm, lệch tâm và lệch góc dưới 0,05 mm bằng đồng hồ so; siết lại bulông chân đế sau 8–24 giờ chạy đầu.
Chạy thử máy ép viên nén mùn cưa bằng motor 15kW 6 cực, dòng bao nhiêu là đạt? Không tải ~ 10,4–14,2 A mỗi pha ở 380V; khi máy ép viên nén mùn cưa chạy đủ tải dòng không vượt 31,6 A. Ba pha lệch nhau quá 5% thì kiểm tra điện áp, đầu cos.
Lắp motor 15kW 6 cực (Y3-180L-6) ở lưới 380V đấu thế nào? Đấu tam giác (Δ) cho lưới 380V; motor cuộn dây 380V/660V nên đấu sao chỉ dùng cho lưới 660V.
Ghép hộp giảm tốc cho máy cán tôn sóng, motor 15kW 6 cực ra tốc độ và lực bao nhiêu? Hộp bánh răng i=10 cho ~ 97 vòng/phút, ~ 1.406 Nm; i=20 cho ~ 48 vòng/phút, ~ 2.782 Nm. Chọn i theo tốc độ trục máy cán tôn sóng cần.
c) Bảo trì động cơ 15kW 20HP 6 cực khi chạy máy ép viên nén mùn cưa
Motor 15kW 6 cực chạy bơm bùn liên tục, bơm mỡ ổ bi 6311 C3 bao lâu một lần? ~ 15 g mỡ lithium chịu nhiệt mỗi đầu sau 2000–3000 giờ chạy, bơm khi motor đang quay và mở nút xả mỡ cũ. Bơm quá nhiều làm ổ bi nóng.
Motor 15kW 6 cực chạy máy ép viên nén mùn cưa, định kỳ cần kiểm tra gì? Đo cách điện (từ 5 MΩ), siết lại đầu cos hộp cực, vệ sinh gân tản nhiệt, nghe tiếng vòng bi. Ghi lại dòng 3 pha mỗi lần để so.
Đo dòng động cơ 15kW 20HP 6 cực khi quạt cấp gió lò hơi đốt trấu đang chạy, bao nhiêu là quá tải? Dưới 31,6 A là trong tải. Từ 33 – 35 A cần giảm tải hoặc kiểm tra máy; trên 36 A kéo dài sẽ hỏng cách điện cuộn dây.
d) Lỗi thường gặp khi dùng motor 15kW 6 cực cho quạt cấp gió lò hơi đốt trấu, cách khắc phục
Motor 15kW 6 cực kéo quạt cấp gió lò hơi đốt trấu hay nhảy rơ le nhiệt, lỗi do đâu? Thường do cánh/rotor quá lớn so với công suất hoặc chạy mở van, mở cửa gió hết cỡ; cũng có thể mất cân bằng pha hoặc rơ le chỉnh thấp. Rơ le chỉnh đúng 31,6 A, không chỉnh cao hơn; đo dòng từng pha khi máy chạy để tìm nguyên nhân.
Đấu nhầm sao motor 15kW Y3-180L-6 trên lưới 380V thì sao? Motor vẫn quay nhưng lực kéo chỉ còn ~ 1/3, tức ~ 49 Nm thay vì 148 Nm; đóng tải là tụt tốc, nóng và cháy. Đổi cầu nối sang Δ.
Motor 15kW 6 cực khởi động bơm bùn đầy tải bị ì, không lên tốc là lỗi gì? Thường do sụt áp (cáp nhỏ, đường dây dài), đấu sao nhầm, hoặc sao – tam giác chuyển quá sớm. Cáp đồng 6 mm² cho tuyến dưới 50 m; tuyến dài hơn tăng 1 cỡ cáp.
