098 164 5020Miền Nam
097 5897066Miền Bắc

So Sánh Motor Điện Xoay Chiều AC Và Motor Điện 1 Chiều DC

02 thg 3 2021 15:25

Trên thị trường hiện nay, 2 dòng motor DC (động cơ điện 1 chiều) và motor AC (động cơ điện xoay chiều) đang được dùng phổ biến. Khi nói đến những loại động cơ điện này, rất nhiều người còn phân vân, không biết động cơ AC và DC là gì? Sau đây, mời bạn đọc cùng so sánh động cơ điện 1 chiều và xoay chiều một cách ngắn gọn nhất để có được cái nhìn chính xác nhất về 2 loại động cơ này!

1. Khái niệm, phân loại động cơ điện

Để có sự so sánh động cơ điện 1 chiều và xoay chiều cũng như định nghĩa motor AC và motor DC một cách toàn diện nhất, trước tiên, chúng ta cần phải hiểu được thế nào là một động cơ điện. 

Động cơ điện chính là các loại máy điện dùng để chuyển đổi từ dạng năng lượng điện sang dạng năng lượng cơ học. Hầu hết các động cơ điện hiện nay đều hoạt động theo cơ chế đặc trưng là hiệu ứng điện từ. Số ít còn lại thì hoạt động theo quy tắc hiệu ứng điện áp và đây thường là động cơ có kích cỡ nhỏ hoặc siêu nhỏ.

DC (động cơ điện 1 chiều)

DC (động cơ điện 1 chiều)

Ngày nay, động cơ điện thường được ứng dụng rộng rãi, phổ biến trên hầu hết tất cả các lĩnh vực của đời sống của con người, chẳng hạn các loại máy móc như: tủ lạnh, máy giặt, máy bơm nước, quạt điện, máy hút bụi, thang máy, máy khoan, đầu đọc đĩa DVD/ CD,... 

Và quan trọng nhất, động cơ điện được chia làm 2 loại cơ bản, đó là động cơ điện một chiều viết tắt là DC và động cơ điện xoay chiều viết tắt là AC.

2. Khái niệm động cơ 1 chiều DC

Motor DC còn có tên gọi khác là động cơ 1 chiều được hoạt động với dòng điện 1 chiều, có thể chịu tải được trọng lượng ở mức trung bình và thường được sử dụng trong các loại máy móc, đồ điện dùng trong gia đình. Động cơ DC bao gồm có 2 bộ phận chính, đó là Stator và Rotor.

Stator của các loại motor điện 1 chiều DC thường có hình dạng là 1 hay nhiều cặp nam châm vĩnh cửu, hay có thể sử dụng nam châm điện.

Rotor có nhiều cuộn dây quấn và chúng được nối vào nguồn điện 1 chiều. Một phần quan trọng khác của motor điện 1 chiều chính là bộ phận chỉnh lưu, nhiệm vụ chính của chúng là làm đổi chiều dòng điện. Trong khi đó, chuyển động quay của phần roto là liên tục. Thông thường, phần rotor của DC bao gồm có 1 bộ cổ góp và một bộ chổi than được thiết kế tiếp xúc với cổ góp.

Một ví dụ tiêu biểu về động cơ 1 chiều DC

Một ví dụ tiêu biểu về động cơ 1 chiều DC

3. Khái niệm về động cơ xoay chiều AC

Motor AC được biết đến là động cơ điện xoay chiều, chúng hoạt động bằng dòng điện xoay chiều, có khả năng chịu tải được trọng lượng lớn nên rất thích hợp sử dụng trong các loại máy móc vận hành liên tục với tốc độ cao, chịu được tải lớn, chẳng hạn như máy chạy bộ bằng điện dùng trong phòng tập gym.

Động cơ AC cũng bao gồm có 2 phần chính, đó là Stator và Rotor.

  • Stator: Bao gồm những cuộn dây của 3 pha điện được quấn trên các lõi sắt, chúng được bố trí trên 1 vành tròn để có thể tạo ra từ trường quay.
  • Rotor: Có hình trụ, nó có tác dụng tương tự như 1 cuộn dây quấn ở trên lõi thép.

Khi mắc motor AC vào trong mạng điện xoay chiều, ở đó sẽ xuất hiện từ trường quay do stator gây ra khiến cho roto chuyển động và quay trên trục. Chuyển động quay của roto sẽ được trục máy truyền động ra bên ngoài và được sử dụng để vận hành các máy móc công cụ hoặc những cơ cấu chuyển động cỡ lớn khác.

Motor AC là động cơ điện xoay chiều vận hành bằng dòng điện xoay chiều

Motor AC là động cơ điện xoay chiều vận hành bằng dòng điện xoay chiều

Motor AC xoay chiều được phân ra thành 2 loại động cơ chính: Động cơ 3 pha và động cơ 1 pha.

4. So sánh động cơ điện 1 chiều và xoay chiều

Động cơ AC là động cơ mới nên thường có công suất mạnh mẽ hơn và đặc biệt là đa năng hơn động cơ DC. Công suất của motor AC mạnh hơn nhiều và vận tốc cũng lớn hơn so với động cơ DC. Cụ thể các khía cạnh của 2 loại động cơ này có nhiều sự khác biệt, chẳng hạn như:

a) So sánh về ứng dụng của AC và DC: 

Động cơ DC thường được sử dụng nhiều trong các máy móc mà tốc độ động cơ cần phải được điều khiển từ bên ngoài. Còn motor AC hoạt động tốt nhất trong các ứng dụng máy móc mà ở đó hiệu suất năng lượng được duy trì ở mức  cao trong suốt thời gian dài.

So sánh về ứng dụng của AC và DC

So sánh về ứng dụng của AC và DC

b) So sánh về số lượng pha: 

Tất cả các động cơ 1 chiều DC chỉ có 1 pha duy nhất, nhưng động cơ xoay chiều AC có thể là 1 pha hoặc 3 pha tùy thuộc vào mục đích sử dụng.

c) So sánh về cấu trúc và hoạt động của DC và AC

Động cơ AC và DC đều được dùng cùng 1 nguyên tắc sử dụng cuộn dây trong phần ứng và từ trường. Nhưng ngoại trừ một điều đối với motor DC, phần ứng lại chuyển động quay, trong khi đó từ trường của động cơ lại không quay. Còn trong động cơ AC xoay chiều, phần ứng lại không quay nhưng từ trường liên tục chuyển động quay.

Trong những ứng dụng máy móc hiện nay, motor DC đã được thay thế bằng cách kết hợp 1 động cơ điện xoay chiều cùng với 1 bộ điều khiển tốc độ (chẳng hạn như biến tần). Bởi vì đây là một giải pháp giảm giá thành phù hợp, giúp cho kinh tế của bạn ít tốn kém hơn.

So sánh về cấu trúc và hoạt động của DC và AC

So sánh về cấu trúc và hoạt động của DC và AC

d) So sánh về vấn đề bảo dưỡng và thay thế: 

Động cơ điện 1 chiều DC có nhiều bộ phận chuyển động rất đắt tiền để thay thế, và vấn đề sửa chữa động cơ điện DC trên thực tế cũng thường tốn kém hơn so với các loại máy móc sử dụng động cơ xoay chiều AC mới kết hợp với bộ điều khiển điện tử.

e) Về ưu nhược điểm, động cơ điện 1 chiều và động cơ điện xoay chiều khác gì nhau?

Trước khi quyết định lựa chọn động cơ xoay chiều AC hay động cơ 1 chiều DC để sử dụng cho máy móc, thiết bị của mình, chúng ta hãy cùng xem bảng so sánh dưới đây:

Nội dung so sánh

Động cơ xoay chiều AC

Động cơ 1 chiều DC

Ưu điểm

Dòng điện được lưu thông liên tục chính là ưu thế của dòng điện xoay chiều AC. Điều này giúp các thiết bị động cơ dễ dàng thoát, khí nhiệt cao ra ngoài, đồng thời làm giảm nhiệt độ cho máy sau 1 thời gian dài sử dụng.

Cấu tạo động cơ AC rất đơn giản nên cũng dễ dàng sử dụng.

Sử dụng 1 nguồn điện trực tiếp cấp từ lưới điện mà không cần phải chỉnh lưu.

Khả năng điều khiển tốc độ quay vô cùng đa dạng.

Kết cấu bền vững với khả năng chịu tải trọng tốt nhờ vào cơ chế bảo vệ vô cùng hoàn hảo.

Giá thành thấp trong phân khúc các thiết bị có truyền động sử dụng động cơ 1 chiều.

Vì giao thoa điện của động cơ DC cực nhỏ và nhạy nên các thiết bị điện tử sử dụng động cơ này thường được ứng dụng để ngăn ngừa tình trạng nhiễu sóng điện từ.

Động cơ chạy dòng bằng điện 1 chiều được coi là loại động cơ tiêu thụ ít điện năng hơn so với các loại động cơ chạy bằng dòng điện xoay chiều.

Trên thực tế, lượng điện mà dòng điện một chiều DC tiêu thụ ít hơn đến 70% so với các loại động cơ khác cho nên cũng rất được ưu ái sử dụng tại các địa điểm mà ở đó có thiết bị điện chạy liên tục suốt ngày mà không phải lo lắng về những phát sinh trong chi phí hóa đơn tiền điện.

Khả năng vận hành mượt mà, êm ái cũng là yếu tố giúp cho động cơ điện một chiều DC hoạt động hiệu quả hơn. Cho nên động cơ điện một chiều cũng luôn là sự lựa chọn lý tưởng dành cho các động cơ trong thiết bị y khoa, viễn thông, giao thông vận tải,… hay bất kỳ thiết bị nào yêu cầu sự vận hành yên tĩnh.

Điện áp càng thấp thì động cơ càng ít gây nguy hiểm đối với người sử dụng. Và dòng điện một chiều DC cũng vậy, điện áp của nó luôn thấp hơn so với điện áp AC xoay chiều. Các mức điện áp của động cơ DC thông dụng là từ 5V  12V 24V.

Nhược điểm

Hầu hết động cơ của thiết bị chạy bằng dòng điện xoay chiều AC thường tiêu thụ điện năng lớn hơn dòng điện 1 chiều.

Khi vận hành, động cơ điện xoay chiều sẽ gây ra nhiều âm thanh, tiếng ồn hơn so với các động cơ 1 chiều, điều này gây phiền toái cho người sử dụng.

Dòng điện xoay chiều AC có giao thoa điện từ lớn hơn (nên sẽ nhiễu hơn) so với dòng điện 1 chiều. Cho nên các thiết bị chạy bằng dòng điện AC cũng kém nhạy hơn.

Hạn chế lớn nhất của dòng điện một chiều là chiều dòng điện cố định, không đổi.

Động cơ phải yêu cầu có máy biến áp đi kèm. Có nghĩa là khi động cơ chạy dòng điện xoay chiều có thể đổi chiều dòng điện liên tục, thì động cơ chạy dòng điện một chiều chỉ sản sinh ra dòng điện chạy theo hướng nhất định, không đổi.

Ngược lại với động cơ dòng điện xoay chiều, động cơ dòng điện một chiều không được nối trực tiếp với nguồn điện một chiều.

Vd: pin hoặc tấm pin mặt trời. Với cơ chế hoạt động như này thì động cơ chạy dòng điện một chiều phải sử dụng máy biến áp để chuyển đổi chiều dòng điện nhằm giúp động cơ vận hành với công suất hiệu quả.

Bảng so sánh về ưu nhược điểm của motor AC và motor DC

Kết luận

Qua việc lập bảng phân tích để so sánh động cơ điện 1 chiều và xoay chiều trên đây, chúng tôi hy vọng có thể giúp cho các bạn phần nào hiểu hơn về các thiết bị động cơ xoay chiều AC hoặc một chiều DC trong cấu tạo của các loại máy móc, thiết bị. Để từ đó, có cách lựa chọn và sử dụng hợp lý hơn nhằm gia tăng hiệu suất và tuổi thọ, độ bền bỉ của thiết bị động cơ trong sản xuất cũng như đời sống.

4.716 reviews

Tin tức liên quan

Giá Motor Giảm Tốc Đà Nẵng Hà Tĩnh Quảng Nam Gia Lai Bình Định Khánh Hòa Đắk Lắk Bình Thuận Ninh Thuận Kon Tum Phú Yên Đắk Nông
Giá Motor Giảm Tốc Hà Nội Quảng Ninh Nghệ An Thanh Hóa Ninh Bình Lạng Sơn Hải Phòng Quảng Bình
Giá Motor Giảm Tốc Vĩnh Phúc Hà Nam Phú Thọ Thái Nguyên Yên Bái Tuyên Quang Hòa Bình Thừa Thiên Huế Quảng Trị Quảng Ngãi
Giá Motor Giảm Tốc Bắc Ninh Hưng Yên Bắc Giang Hải Dương Thái Bình Nam Định Cao Bằng Hà Giang
Giá Motor Giảm Tốc Hồ Chí Minh Sài Gòn Cần Thơ An Giang Hậu Giang Bến Tre Cà Mau