Hộp giảm tốc KA97 là cỡ 97 của dòng hộp giảm tốc KA, dùng bánh răng trụ răng nghiêng và cặp bánh răng côn xoắn, trục vào vuông góc trục ra. Trục ra là ống cốt âm Ø70 mm lồng thẳng lên trục máy, mô-men tối đa 4.300 N·m, tỉ số 8,95 – 175,47, ghép motor 1,1 – 30 kW. KA97 thuộc nhóm hộp giảm tốc cốt âm tải nặng, gặp nhiều ở băng tải clinker, vít tải lớn, máy trộn và cầu gạt bùn.
| Kiểu truyền động | 3 cấp, bánh răng trụ + côn xoắn, trục vuông góc |
| Mô-men trục ra tối đa | 4.300 N·m |
| Tỉ số truyền | 8,95 – 175,47 |
| Tốc độ ra (motor 4 cực) | 156 – 8 v/p |
| Công suất motor ghép | 1,1 – 30 kW |
| Lỗ cốt âm | Ø70 H7, then 20×12 |
| Chiều dài trục máy | 270 mm |
| Vít giữ trục | M20 |
| Đầu vào | Motor liền, mặt bích IEC 90 – 200, trục vào đặc |
| Cách chống xoay | Tay đòn, chân đế, mặt bích |
Trục máy lắp KA97 làm Ø70 h6/k6, dài 270 mm (269 mm khi có vai tì), then 20×12, đầu trục taro M20 bắt vít giữ.
Bản vẽ tiếp theo bổ sung kích thước đầu vào lắp motor và bảng tỉ số truyền – tốc độ trục ra tham khảo của KA97.
KA97 có vỏ gang đúc liền khối cỡ lớn, nhiều gân tản nhiệt, lỗ móc cẩu trên thân. Bộ truyền gồm cấp bánh răng trụ răng nghiêng mài răng và cặp bánh răng côn xoắn mô-đun lớn. Ống trục ra rỗng Ø70 mm dài 270 mm, rãnh then 20 mm, đỡ trên cặp ổ đũa côn lớn. Hai đầu có phớt chặn dầu, đĩa chặn và vít M20 giữ trục máy.
Truyền 4.300 N·m mà vẫn lắp kiểu treo trên trục, bỏ được khớp nối và bệ hộp số cỡ lớn vốn tốn chỗ và khó căn chỉnh. Hiệu suất khoảng 94 – 96% giúp tiết kiệm hàng chục nghìn kWh mỗi năm với motor 15 – 30 kW chạy liên tục. Ống trục dài phân bố tải đều trên then; có bản khóa co ngót KAH97 cho tải va đập.
Tỉ số và tốc độ. Tỉ số bằng tốc độ motor chia tốc độ trục máy. Motor 4 cực cho KA97 dải ra khoảng 8 – 156 vòng/phút; vít tải lớn thường 20 – 60 vòng/phút, cầu gạt bùn cần rất chậm nên hay dùng dạng ghép hộp.
Mô-men và hệ số làm việc. Mô-men bằng lực cản nhân bán kính. Thiết bị xi măng, khoáng sản chạy 24 giờ, khởi động có tải nên lấy hệ số 1,5 – 1,7. Mô-men tính toán phải dưới 4.300 N·m.
Công suất motor. P (kW) = T × n / (9.550 × 0,94), chọn motor tiêu chuẩn kế trên; motor từ 11 kW trở lên nên khởi động mềm hoặc dùng biến tần.
Giới hạn motor theo tỉ số. Motor 30 kW chỉ dùng hết công suất khi tỉ số khoảng 22 trở xuống. Ở tỉ số khoảng 175, motor hợp lý chỉ khoảng 3 – 4 kW.
Công suất nhiệt. Đây là điểm ít được tính khi chế tạo máy. Ở tỉ số nhỏ, motor lớn chạy liên tục, phần tổn hao 4 – 6% biến thành nhiệt; nếu hộp đặt nơi kín, nóng, nhiệt độ dầu có thể vượt mức cho phép dù mô-men còn dư. Khi đó nên đặt hộp thoáng gió, không che kín vỏ, dùng dầu tổng hợp hoặc hỏi hãng về quạt làm mát trên trục vào.
Ví dụ. Vít tải xi măng cần 2.900 N·m ở 25 vòng/phút. Mô-men tính toán 2.900 × 1,4 = 4.060 N·m < 4.300 N·m. Công suất 2.900 × 25 / (9.550 × 0,94) ≈ 8,1 kW, chọn motor 11 kW, tỉ số khoảng 56. Motor 11 kW ở tốc độ này sinh khoảng 3.950 N·m, sát giới hạn, nên bắt buộc dùng khởi động mềm hoặc biến tần để cú giật lúc đóng điện không vượt 4.300 N·m.
Trục máy và chống xoay. Trục Ø70 h6/k6, then 20×12, dài 270 mm, taro M20; chừa khoảng trống phía đầu trục đủ để đẩy hộp vào. Treo trên trục thì tay đòn phải dài, điểm bắt chắc; máy có bệ bê tông nên dùng bản chân đế KAB. Tham khảo thêm các kiểu trục khác trong nhóm hộp giảm tốc khi bố trí máy không cho phép lồng trục.
Lỗ trục và then của KA97 là bao nhiêu?
Lỗ cốt âm Ø70 H7, then 20×12 theo DIN 6885. Trục máy Ø70 h6/k6, dài khoảng 270 mm.
KA97 ghép motor lớn nhất bao nhiêu?
Khoảng 30 kW (khung 200). Mức này chỉ dùng ở tỉ số khoảng 22 trở xuống; tỉ số lớn hơn phải giảm motor để giữ mô-men dưới 4.300 N·m.
Công suất nhiệt của KA97 là gì, vì sao phải quan tâm?
Là công suất hộp có thể truyền liên tục mà nhiệt độ dầu không vượt mức cho phép. Với cỡ lớn chạy nhanh, giới hạn này có thể đến trước giới hạn mô-men, nhất là ở nơi kín, nóng.
KA97 có cần khởi động mềm không?
Rất nên với motor từ 11 kW trở lên. Khởi động trực tiếp tạo mô-men gấp 2 – 2,5 lần định mức, dễ vượt 4.300 N·m ở cặp côn và làm giật cả kết cấu máy.
Có dùng KA97 cho cầu gạt bùn quay rất chậm được không?
Được với dạng ghép thêm hộp bánh răng trụ ở đầu vào (thường ký hiệu KA97R57), cho tỉ số tổng rất lớn và tốc độ ra dưới 1 vòng/phút.
Lắp KA97 lên trục máy như thế nào cho đúng?
Bôi chất chống kẹt lên trục, căn then, đẩy hộp vào bằng thanh ren và đĩa đẩy qua lỗ ren M20 ở đầu trục, không dùng búa đóng vào vỏ hoặc phớt. Sau đó lắp đĩa chặn và vít giữ.
KA97 có lắp tư thế trục ra đứng được không?
Được. Trục ra đứng thường dùng bản mặt bích KAF97 cho máy khuấy; cần khai báo tư thế để hộp nạp đúng dầu và bố trí ổ bi, phớt phù hợp.
Khóa co ngót KAH97 có lợi gì với trục Ø70?
Trục lớn lắp then lâu ngày dễ gỉ dính, rất khó tháo. Khóa co ngót dùng lỗ trơn, mối ghép ma sát nên tháo dễ hơn và không mòn rãnh then khi tải va đập.
KA97 có làm việc ngoài trời ở công trường được không?
Được với sơn chống ăn mòn nhiều lớp, phớt kép, motor IP55 – IP65 và mái che. Tránh để nắng chiếu trực tiếp làm tăng nhiệt độ dầu.
Có thể dùng motor 6 cực với KA97 không?
Có. Motor 6 cực giúp đạt tốc độ ra thấp với tỉ số nhỏ hơn, nhưng mô-men motor lớn hơn ở cùng công suất nên vẫn phải kiểm tra không vượt 4.300 N·m.
