Hộp giảm tốc WPDS size 100 là hộp số trục vít - bánh vít một cấp, trục vào lỗ âm có mặt bích B5 lắp thẳng động cơ điện, trục ra dương Ø38 mm vuông góc với trục motor. Hộp số WPDS100 có khoảng cách tâm trục vít - bánh vít 100 mm, thuộc nhóm tải nhẹ đến trung bình, dùng cho tời kéo hàng lên tầng xưởng, thang tải hàng gia đình, băng tải thùng carton và máy trộn bột.
Vật liệu: Vỏ gang đúc; trục vít thép hợp kim nhiệt luyện; bánh vít đồng hợp kim.
2) Bản vẽ kỹ thuật hộp giảm tốc WPDS size 100
a) Bản vẽ hộp số WPDS size 100 trục vít
Đường kính bích vào = 200 mm
Đường kính trục ra (dương) = 38 mm
Chiều dài trục ra = 75 mm
Thường gắn với động cơ mã 90 (1.5kw 2HP -4P, 1.1kw -4P)
Trục cốt vào ở phía trên trục ra
Công nghệ chế tạo Đài Loan
Tiêu chuẩn xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, 20, ... 50, 60
b) Bản vẽ hộp số WPDS 100 gắn động cơ 1.5kw
Tổng chiều dài: 570 mm
Dòng ampe định mức: 3.72 (A)
Trục ra vuông góc 38 mm
Công nghệ chế tạo Đài Loan
Tiêu chuẩn xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, 20, ... 50, 60
c) Bản vẽ hộp số WPDS 100 gắn động cơ 1.1 kw
Tổng chiều dài: 545 mm
Dòng ampe định mức: 2.85 (A)
Trục ra vuông góc 38 mm
Công nghệ chế tạo Đài Loan
Tiêu chuẩn xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, 20, ... 50, 60
d) Hộp số giảm tốc WPDS 100 gắn động cơ 1.5kw 1 pha
Đường kính trục: 38 mm
Lắp với motor YL mã 90
Trục ra vuông góc 38 mm
Công nghệ chế tạo Đài Loan
Tiêu chuẩn xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, 20, ... 50, 60
e) Hộp số giảm tốc WPDS 100 gắn động cơ 1.1kw 1 pha
Trục ra vuông góc 38 mm
Công nghệ chế tạo Đài Loan
Tiêu chuẩn xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, 20, ... 50, 60
3) Ứng dụng và bảng tra lực mô-men, công suất mô-tơ theo tỉ số truyền WPDS100
Hộp giảm tốc WPDS size 100 dùng cho:
Tời kéo hàng lên tầng xưởng, thang tải hàng gia đình
Băng tải thùng carton, băng chuyền phân loại nông sản
Máy trộn bột, máy khuấy bồn 500 – 1.000 lít
Cửa trượt, cổng tự động, máy đánh bóng thùng quay nhỏ
Tời kéo dọc, nâng hạ, vận thăng chở hàng: WPDS100 gắn motor phanh thắng từ EJ 4 pole 0.75kW, 1.1kW, 1.5kW — phanh khóa trục ngay khi ngắt điện, tải treo không trôi.
Bảng dưới tính với motor 4 cực 1.400 vòng/phút, 50 Hz, lắp vừa bích B5 Ø200 mm. Mô-men định mức lấy theo catalogue WP series (hệ số phục vụ SF = 1); tỉ số 1/80, 1/100 là giá trị ước tính. SF = công suất định mức hộp ÷ công suất motor.
2 sợi = 1 ròng rọc động ở móc + 1 ròng rọc tĩnh trên đỉnh + 1 điểm neo đầu cáp.
Lực mỗi sợi cáp chỉ khoảng 210 – 410 kg ở cả 2 cách mắc. Cáp thép Ø8 mm dùng chung được.
Chiều dài cáp: 2 sợi gấp 2 lần hành trình, cộng 3 vòng cáp chết trên tang.
Tải trong bảng là mức cực đại theo mô-men hộp (SF 0,75) và công suất motor, đã trừ hiệu suất.
b) Làm vận thăng chở hàng tiết kiệm chi phí với WPDS100
Ví dụ: vận thăng chở 650 kg vật tư, tốc độ móc khoảng 6,6 m/phút.
Kéo trực tiếp 1 sợi: tỉ số 1/100, tang cần khoảng 500 N·m. Mức này vượt giới hạn WPDS100 ở tỉ số 1/100 (khoảng 270 N·m). Cỡ hộp đủ mô-men là WPDS120 trở lên.
Mắc ròng rọc 2 sợi: cáp chạy 13,2 m/phút, tỉ số 1/50. Tang cần khoảng 260 N·m, nằm trong giới hạn WPDS100 (khoảng 340 N·m).
Công suất cần cho 650 kg, 6,6 m/phút: khoảng 1,2 kW. Motor 1,5 kW đáp ứng, dư khoảng 21%.
Mấy điểm giúp đỡ tốn tiền khi làm vận thăng:
Công suất = tải × tốc độ. Cùng motor, tải tăng bao nhiêu lần thì tốc độ móc giảm bấy nhiêu lần.
Ròng rọc động kèm móc là chi tiết cơ khí đơn giản, rẻ hơn nhiều so với tăng cỡ hộp số và motor.
Tỉ số 1/20 – 1/30 hiệu suất trục vít 69 – 78%. Tỉ số 1/80 – 1/100 chỉ 48 – 53%. Cùng tốc độ móc, tỉ số thấp + mắc 2 sợi tốn ít điện hơn.
Mắc 2 sợi với tỉ số 1/25 – 1/50 cho tải 480 – 790 kg trong giới hạn WPDS100.
c) Vận thăng có đối trọng: an toàn và hiệu quả hơn
Đối trọng treo phía đối diện cabin, qua 2 ròng rọc trên đỉnh. Khối lượng đối trọng thường lấy bằng cabin + 40 – 50% tải hàng. Motor chỉ kéo phần chênh lệch giữa 2 bên.
Ví dụ: cabin 150 kg, hàng tối đa 600 kg, đối trọng 150 + 50% × 600 = 450 kg.
Thông số (cabin 150 kg + hàng 600 kg, mắc 2 sợi)
Không đối trọng
Có đối trọng 450 kg
Tải lớn nhất motor phải kéo
Khoảng 750 kg
Khoảng 300 kg
Lực mỗi sợi cáp nâng
Khoảng 3.900 N
Khoảng 1.550 N
Mô-men trên tang D150
Khoảng 305 N·m
Khoảng 120 N·m
Tỉ số WPDS100 với motor 1,5 kW
1/50
1/25
Tốc độ móc
6,6 m/phút
13,2 m/phút
Gia tốc rơi nếu đứt cáp nâng
1 g (rơi tự do)
Khoảng 0,25 g
Hiệu quả:
Lúc đầy hàng đi lên, motor kéo 750 – 450 = 300 kg. Lúc cabin rỗng, đối trọng nặng hơn cabin 300 kg. Tải hai chiều cân bằng.
Cùng motor 1,5 kW + WPDS100, tốc độ móc tăng từ 6,6 lên 13,2 m/phút.
Công suất cần ở 6,6 m/phút giảm từ khoảng 1,4 kW xuống khoảng 0,6 kW. Điện năng mỗi chuyến giảm khoảng 60%.
Hộp trục vít chạy khoảng 43% mô-men định mức ở tỉ số 1/25. Dầu mát hơn, bánh vít đồng mòn chậm hơn.
An toàn:
Lực cáp nâng giảm khoảng 2,5 lần. Hệ số an toàn cáp Ø8 mm tăng theo cùng tỉ lệ.
Mô-men phanh cần giữ cabin giảm khoảng 60%. Phanh từ motor giữ tải chắc hơn, trôi tải ít hơn.
Đứt cáp nâng: cabin rơi với gia tốc khoảng 0,25 g thay vì rơi tự do. Khóa chống rơi bắt dễ hơn.
Đối trọng chạy trong ray dẫn hướng riêng, có rào che và cữ chặn dưới đáy.
Hộp trục vít chỉ tự hãm tương đối. Vận thăng dùng motor có phanh từ và khóa chống rơi trên cabin.
5) Ưu điểm hộp số giảm tốc WPDS100
Tiết kiệm không gian: Trục vào, trục ra vuông góc, motor lắp thẳng vào bích B5 nên cụm máy ngắn hơn kiểu motor nối khớp nối.
Dễ lắp đặt: Trục motor xỏ thẳng vào lỗ âm Ø19 hoặc Ø24, bắt bu-lông bích, không cần khớp nối và đế motor riêng.
Tỉ số lớn trong một cấp: Một cặp trục vít - bánh vít đạt 1/60 – 1/100, gọn hơn hộp bánh răng nhiều cấp cùng tỉ số.
Tự hãm tương đối: Tỉ số từ 1/30 trở lên hỗ trợ chống trôi tải khi dừng máy.
Chạy êm: Trục vít ăn khớp trượt với bánh vít đồng, tiếng ồn thấp.
6) FAQ hộp số WPDS100: thang máy chở hàng, băng tải, chọn mua và bảo trì
a) Hỏi đáp về thang máy chở hàng dùng hộp số WPDS100
Hộp số WPDS100 có tự hãm hoàn toàn khi làm tời nâng, thang máy chở hàng không?Trả lời:Không. Hộp trục vít một cấp chỉ tự hãm tương đối ở tỉ số từ 1/30 trở lên; rung lắc, dầu nóng loãng hoặc tải nặng vẫn có thể làm trôi tải. Thang máy chở hàng dùng motor phanh từ và khóa chống rơi độc lập trên cabin.
Thang máy chở hàng 600 kg dùng WPDS100 + motor 1,5 kW được không?Trả lời:Được, khi mắc ròng rọc 2 sợi. Cabin 150 kg + hàng 600 kg = 750 kg, chia 2 sợi còn khoảng 3.900 N mỗi sợi. Tang D150 cần khoảng 305 N·m, dưới mức 340 N·m cho phép ở tỉ số 1/50. Tốc độ móc khoảng 6,6 m/phút, công suất cần khoảng 1,4 kW. Kéo trực tiếp 1 sợi thì tang cần khoảng 580 N·m.
Thang máy chở hàng dùng WPDS100 chạy tốc độ bao nhiêu là hợp lý?Trả lời:Khoảng 6,6 – 13,2 m/phút. Tang D150, mắc 2 sợi: tỉ số 1/25 cho 13,2 m/phút, tỉ số 1/50 cho 6,6 m/phút. Nhanh hơn thì phải giảm tải hoặc tăng motor, vì công suất = tải × tốc độ. Thang có đối trọng chạy được 13,2 m/phút với cùng motor 1,5 kW (xem mục 4c).
Trục ra dương 38 mm nối tang tời thế nào, có chịu được tải treo không?Trả lời:Được, khi tang nằm trên 2 gối đỡ riêng và nối với trục ra qua khớp nối. Khớp nối xích hoặc khớp nối răng lỗ 38 mm, then 10 mm, nối trục ra với trục tang. Hai đầu tang đặt gối đỡ lỗ 38 mm. Lực cáp khi đó dồn vào gối đỡ, hộp số chỉ truyền mô-men. Tang lắp côngxôn thẳng trên trục ra thì toàn bộ lực cáp đè lên vòng bi trục ra.
b) Hỏi đáp về băng tải dùng hộp giảm tốc WPDS100
Băng tải nằm ngang dùng WPDS100 kéo tối đa bao nhiêu kg hàng?Trả lời:Khoảng 2.900 – 3.800 kg hàng trên băng ở tỉ số 1/30 – 1/40. Tính với rulo Ø140 mm (cỡ rulo thông dụng đi với hộp size 100), hệ số cản trung bình 0,1 có con lăn đỡ, băng dài 15 m. Tỉ số 1/30: băng chạy 20,5 m/phút, lực kéo tại rulo khoảng 2.900 N. Tỉ số 1/40: băng chạy 15,4 m/phút, lực kéo khoảng 3.800 N.
WPDS100 kéo băng tải dốc được không?Trả lời:Được, nhưng tải giảm mạnh theo độ dốc. Dốc 15°: lực kéo = 9,81 × tải × (sin15° + 0,1 × cos15°) ≈ 3,5 lần băng nằm ngang cùng tải. Tỉ số 1/40 với rulo Ø140 kéo được khoảng 1.010 kg hàng ở dốc 15°. Dừng máy giữa chừng, hàng có thể kéo băng chạy ngược; motor phanh từ giữ băng đứng yên.
Băng tải chạy 2 ca 16 giờ/ngày, WPDS100 có nóng không?Trả lời:Có nóng hơn hộp bánh răng, nhưng chạy liên tục được. Vỏ hộp 60 – 80 °C là mức làm việc thường gặp của hộp trục vít ở Việt Nam mùa nắng. Chạy 16 giờ/ngày thì giữ mô-men tải thực tế dưới mức định mức trong bảng mục 3 (SF từ 1 trở lên), vd tỉ số 1/30 khoảng 280 N·m. Vỏ trên 90 °C: kiểm tra mức dầu, nút thông hơi và dòng ampe motor.
Nối trục ra WPDS100 với trục rulo băng tải bằng gì?Trả lời:Khớp nối là gọn nhất; nhông xích dùng khi cần đổi tốc độ. Khớp nối lỗ 38 mm, then 10 mm, nối thẳng trục ra với trục rulo; tốc độ rulo đúng bằng tốc độ trục ra. Nhông xích cho phép hạ thêm tốc độ mà không đổi tỉ số hộp, vd nhông 1:1,5 hạ 35 v/ph xuống khoảng 23,3 v/ph.
c) Hỏi đáp cho người sắp mua hộp số WPDS size 100
WPDS100 gắn được motor bao nhiêu kW?Trả lời:Được motor 0,75 kW, 1,1 kW, 1,5 kW (4 cực, khung 80 – 90). Bích B5 đường kính 200 mm, lỗ trục vào 19 mm (motor khung 80) hoặc 24 mm (motor khung 90). Motor ngoài cỡ khung này phải đổi bích và bạc lót trục. Công suất khuyến nghị theo từng tỉ số xem bảng mục 3.
Biết tốc độ máy cần thì chọn tỉ số WPDS100 thế nào?Trả lời:Lấy 1.400 chia cho tốc độ cần. Motor 4 cực 1.400 v/ph. Máy cần 35 v/ph: 1.400 ÷ 35 = 40, chọn 1/40. Máy cần 28 v/ph: chọn 1/50. Máy cần 47 v/ph: chọn 1/30. Sau khi có tỉ số, đối chiếu mô-men tải với cột mô-men trong bảng mục 3.
Motor 1,5 kW gắn WPDS100 tỉ số 1/60 được không?Trả lời:Lắp ráp được, nhưng mô-men ra vượt mô-men định mức hộp. Motor 1,5 kW qua tỉ số 1/60, hiệu suất khoảng 60%, cho mô-men ra khoảng 370 N·m. Mô-men định mức WPDS100 ở tỉ số này khoảng 230 N·m (SF 0,67).
WPDS100 có tỉ số 1/80 và 1/100 không?Trả lời:Có. Tốc độ ra khoảng 17,5 v/ph (1/80) và 14 v/ph (1/100) với motor 4 cực. Hiệu suất trục vít ở 2 tỉ số này khoảng 48 – 53%, so với 69 – 78% ở tỉ số 1/20 – 1/30. Cùng tốc độ đầu ra, tỉ số thấp kèm ròng rọc hoặc nhông xích tốn ít điện hơn (xem mục 4b).
Trục ra dương 38 mm của WPDS100 gắn nhông xích được không?Trả lời:Được. Nhông khoét lỗ 38 mm, rãnh then 10 mm. Chọn bước xích theo mô-men: ở 210 N·m (tỉ số 1/30), nhông có đường kính vòng chia khoảng 87 mm cho lực xích khoảng 4.900 N. Nhông quá ít răng thì moay-ơ không đủ thịt để khoét lỗ 38 mm.
Mua WPDS100 hay hộp giảm tốc bánh răng côn KA47 (trục 35mm) / K47 (dương 30mm) cùng mô-men thì cái nào lợi hơn?Trả lời:WPDS100 lợi về giá mua và độ gọn; hộp KA47/K47 lợi về tiền điện khi chạy liên tục. Ở tỉ số 1/40, hộp trục vít hiệu suất khoảng 68%, hộp KA47/K47 khoảng 94 – 96%. Motor 1,5 kW qua WPDS100 ra khoảng 1,0 kW ở trục máy; qua hộp KA47/K47 ra khoảng 1,4 kW. Máy chạy ngắt quãng (tời, thang hàng, cửa) thì phần điện hao không đáng kể so với tiền chênh giá hộp.
d) Cách dùng và bảo trì hộp số WPDS100 đúng cách
WPDS100 thay dầu bao lâu một lần, dùng dầu gì?Trả lời:Lần đầu sau 200 giờ chạy, sau đó mỗi 2.500 – 3.000 giờ. Dầu bánh răng công nghiệp ISO VG 320; trời nóng, tải nặng dùng VG 460. Châm tới giữa mắt thăm dầu. Trước lần chạy đầu: thay nút kín bằng nút thông hơi đi kèm, xoa mỡ lên trục motor rồi mới xỏ vào lỗ âm trục vào, bắt chặt bu-lông chân đế và bích B5.
Vì sao hộp số mới chạy đã nóng nhanh (trên 80 °C)?Trả lời:Do quên thay nút thông hơi, sai mức dầu hoặc chạy quá mô-men. Nút kín làm áp suất trong hộp tăng; dầu quá nhiều hay quá ít đều làm nóng. Kiểm tra mô-men tải thực tế so với cột mô-men định mức ở bảng mục 3.
Dầu rò ở phớt trục vào, trục ra là do đâu?Trả lời:Do áp suất trong hộp cao hoặc phớt bị xước. Chưa gắn nút thông hơi, mạt kim loại làm xước phớt, hoặc dùng dầu quá loãng là 3 nguyên nhân hay gặp. Trục motor lệch tâm với lỗ âm cũng làm phớt trục vào mòn lệch một bên.
Khi chạy có tiếng va đập "lạch cạch" bên trong là lỗi gì?Trả lời:Bánh vít đồng mòn rơ hoặc vòng bi vỡ hạt. Nguyên nhân thường do thiếu dầu lâu ngày hoặc chạy quá tải kéo dài. Dừng máy, xả dầu kiểm tra mạt đồng; mạt nhiều là bánh vít đã mòn.