Hộp giảm tốc WPDS size 135 là hộp số trục vít - bánh vít một cấp, trục vào lỗ âm có mặt bích B5 lắp thẳng động cơ điện, trục ra dương Ø55 mm vuông góc với trục motor. Hộp số WPDS135 có khoảng cách tâm trục vít - bánh vít 135 mm, thuộc nhóm tải trung bình đến nặng, dùng cho tời nâng hàng công trình, vận thăng chở vật tư, băng tải cát đá và máy trộn vữa.
Vật liệu: Vỏ gang đúc; trục vít thép hợp kim nhiệt luyện; bánh vít đồng hợp kim.
2) Bản vẽ kích thước hộp số WPDS size 135
a) Bản vẽ hộp số giảm tốc WPDS trục vít size 135
Đường kính bích vào = 250 mm.
Đường kính trục ra (dương) = 55 mm.
Gắn với motor mã 100 và 112 (3kw - 4P hoặc 4kw - 4P, 2.2kw-6)
Trục cốt vào ở phía trên trục ra
Tiêu chuẩn chất lượng xuất khẩu châu Âu
Công nghệ sản xuất: Đài Loan
Tỷ số truyền i: từ 5, 10, 15,... 50, 60
b) Hộp số WPDS135 gắn motor 3.7kw 4kw
Đường kính trục: 55 mm
Tổng chiều dài: 717 mm
Dòng ampe định mức: 8.8 A
Trục ra vuông góc
Tiêu chuẩn chất lượng CQ xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền: từ 5, 10, 15,... 50, 60
Công nghệ sản xuất: Đài Loan
c) Hộp số WPDS135 gắn motor 3kw
Tổng chiều dài: 697 mm
Dòng ampe định mức: 6.78 A
Trục ra vuông góc
Tiêu chuẩn chất lượng CQ xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền: từ 5, 10, 15,... 50, 60
Công nghệ sản xuất: Đài Loan
d) Hộp giảm tốc WPDS size 135 gắn động cơ 3.7kw 4kw 1 pha
Đường kính trục: 55 mm
Lắp với motor YL mã 112
Trục ra vuông góc
Tiêu chuẩn chất lượng CQ xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền: từ 5, 10, 15,... 50, 60
Công nghệ sản xuất: Đài Loan
e) Hộp giảm tốc WPDS size 135 gắn động cơ 3kw 1 pha
Đường kính trục: 55 mm
Lắp với motor 1 pha 3kw 4hp
Trục ra vuông góc
Tiêu chuẩn chất lượng CQ xuất khẩu châu Âu
Tỷ số truyền: từ 5, 10, 15,... 50, 60
Công nghệ sản xuất: Đài Loan
3) Ứng dụng và bảng tra lực mô-men, công suất mô-tơ theo tỉ số truyền WPDS135
Hộp giảm tốc WPDS size 135 dùng cho:
Tời nâng hàng công trình, vận thăng chở vật tư 1 – 2 tầng
Băng tải cát đá, băng tải hàng bao tải nặng
Máy trộn vữa, máy khuấy bồn xử lý nước thải
Lò sấy quay nông sản, gầu tải
Tời kéo dọc, nâng hạ, vận thăng chở hàng: WPDS135 gắn motor phanh thắng từ EJ 4 pole 3kW, 4kW — phanh khóa trục ngay khi ngắt điện, tải treo không trôi.
Bảng dưới tính với motor 4 cực 1.400 vòng/phút, 50 Hz, lắp vừa bích B5 Ø250 mm. Mô-men định mức lấy theo catalogue WP series (hệ số phục vụ SF = 1); tỉ số 1/80, 1/100 là giá trị ước tính. SF = công suất định mức hộp ÷ công suất motor.
2 sợi = 1 ròng rọc động ở móc + 1 ròng rọc tĩnh trên đỉnh + 1 điểm neo đầu cáp.
Lực mỗi sợi cáp chỉ khoảng 430 – 750 kg ở cả 2 cách mắc. Cáp thép Ø10 mm dùng chung được.
Chiều dài cáp: 2 sợi gấp 2 lần hành trình, cộng 3 vòng cáp chết trên tang.
Tải trong bảng là mức cực đại theo mô-men hộp (SF 0,75) và công suất motor, đã trừ hiệu suất.
b) Làm vận thăng chở hàng tiết kiệm chi phí với WPDS135
Ví dụ: vận thăng chở 1.100 kg vật tư, tốc độ móc khoảng 8,8 m/phút.
Kéo trực tiếp 1 sợi: tỉ số 1/100, tang cần khoảng 1.140 N·m. Mức này vượt giới hạn WPDS135 ở tỉ số 1/100 (khoảng 670 N·m). Cỡ hộp đủ mô-men là WPDS155 trở lên.
Mắc ròng rọc 2 sợi: cáp chạy 17,6 m/phút, tỉ số 1/50. Tang cần khoảng 590 N·m, nằm trong giới hạn WPDS135 (khoảng 830 N·m).
Công suất cần cho 1.100 kg, 8,8 m/phút: khoảng 2,5 kW. Motor 3 kW đáp ứng, dư khoảng 18%.
Mấy điểm giúp đỡ tốn tiền khi làm vận thăng:
Công suất = tải × tốc độ. Cùng motor, tải tăng bao nhiêu lần thì tốc độ móc giảm bấy nhiêu lần.
Ròng rọc động kèm móc là chi tiết cơ khí đơn giản, rẻ hơn nhiều so với tăng cỡ hộp số và motor.
Tỉ số 1/20 – 1/30 hiệu suất trục vít 74 – 81%. Tỉ số 1/80 – 1/100 chỉ 51 – 56%. Cùng tốc độ móc, tỉ số thấp + mắc 2 sợi tốn ít điện hơn.
Mắc 2 sợi với tỉ số 1/25 – 1/50 cho tải 1.010 – 1.440 kg trong giới hạn WPDS135.
c) Vận thăng có đối trọng: an toàn và hiệu quả hơn
Đối trọng treo phía đối diện cabin, qua 2 ròng rọc trên đỉnh. Khối lượng đối trọng thường lấy bằng cabin + 40 – 50% tải hàng. Motor chỉ kéo phần chênh lệch giữa 2 bên.
Ví dụ: cabin 300 kg, hàng tối đa 950 kg, đối trọng 300 + 50% × 950 = 775 kg.
Thông số (cabin 300 kg + hàng 950 kg, mắc 2 sợi)
Không đối trọng
Có đối trọng 775 kg
Tải lớn nhất motor phải kéo
Khoảng 1.250 kg
Khoảng 475 kg
Lực mỗi sợi cáp nâng
Khoảng 6.500 N
Khoảng 2.500 N
Mô-men trên tang D200
Khoảng 680 N·m
Khoảng 260 N·m
Tỉ số WPDS135 với motor 3 kW
1/50
1/25
Tốc độ móc
8,8 m/phút
17,6 m/phút
Gia tốc rơi nếu đứt cáp nâng
1 g (rơi tự do)
Khoảng 0,23 g
Hiệu quả:
Lúc đầy hàng đi lên, motor kéo 1.250 – 775 = 475 kg. Lúc cabin rỗng, đối trọng nặng hơn cabin 475 kg. Tải hai chiều cân bằng.
Cùng motor 3 kW + WPDS135, tốc độ móc tăng từ 8,8 lên 17,6 m/phút.
Công suất cần ở 8,8 m/phút giảm từ khoảng 2,9 kW xuống khoảng 1,1 kW. Điện năng mỗi chuyến giảm khoảng 62%.
Hộp trục vít chạy khoảng 37% mô-men định mức ở tỉ số 1/25. Dầu mát hơn, bánh vít đồng mòn chậm hơn.
An toàn:
Lực cáp nâng giảm khoảng 2,6 lần. Hệ số an toàn cáp Ø10 mm tăng theo cùng tỉ lệ.
Mô-men phanh cần giữ cabin giảm khoảng 62%. Phanh từ motor giữ tải chắc hơn, trôi tải ít hơn.
Đứt cáp nâng: cabin rơi với gia tốc khoảng 0,23 g thay vì rơi tự do. Khóa chống rơi bắt dễ hơn.
Đối trọng chạy trong ray dẫn hướng riêng, có rào che và cữ chặn dưới đáy.
Hộp trục vít chỉ tự hãm tương đối. Vận thăng dùng motor có phanh từ và khóa chống rơi trên cabin.
5) Ưu điểm hộp số giảm tốc WPDS135
Tiết kiệm không gian: Trục vào, trục ra vuông góc, motor lắp thẳng vào bích B5 nên cụm máy ngắn hơn kiểu motor nối khớp nối.
Dễ lắp đặt: Trục motor xỏ thẳng vào lỗ âm Ø28, bắt bu-lông bích, không cần khớp nối và đế motor riêng.
Tỉ số lớn trong một cấp: Một cặp trục vít - bánh vít đạt 1/60 – 1/100, gọn hơn hộp bánh răng nhiều cấp cùng tỉ số.
Tự hãm tương đối: Tỉ số từ 1/30 trở lên hỗ trợ chống trôi tải khi dừng máy.
Chạy êm: Trục vít ăn khớp trượt với bánh vít đồng, tiếng ồn thấp.
6) FAQ hộp số WPDS135: thang máy chở hàng, băng tải, chọn mua và bảo trì
a) Hỏi đáp về thang máy chở hàng dùng hộp số WPDS135
Hộp số WPDS135 có tự hãm hoàn toàn khi làm tời nâng, thang máy chở hàng không?Trả lời:Không. Hộp trục vít một cấp chỉ tự hãm tương đối ở tỉ số từ 1/30 trở lên; rung lắc, dầu nóng loãng hoặc tải nặng vẫn có thể làm trôi tải. Thang máy chở hàng dùng motor phanh từ và khóa chống rơi độc lập trên cabin.
Thang máy chở hàng 950 kg dùng WPDS135 + motor 3 kW được không?Trả lời:Được, khi mắc ròng rọc 2 sợi. Cabin 300 kg + hàng 950 kg = 1.250 kg, chia 2 sợi còn khoảng 6.500 N mỗi sợi. Tang D200 cần khoảng 680 N·m, dưới mức 830 N·m cho phép ở tỉ số 1/50. Tốc độ móc khoảng 8,8 m/phút, công suất cần khoảng 2,9 kW. Kéo trực tiếp 1 sợi thì tang cần khoảng 1.290 N·m.
Thang máy chở hàng dùng WPDS135 chạy tốc độ bao nhiêu là hợp lý?Trả lời:Khoảng 8,8 – 17,6 m/phút. Tang D200, mắc 2 sợi: tỉ số 1/25 cho 17,6 m/phút, tỉ số 1/50 cho 8,8 m/phút. Nhanh hơn thì phải giảm tải hoặc tăng motor, vì công suất = tải × tốc độ. Thang có đối trọng chạy được 17,6 m/phút với cùng motor 3 kW (xem mục 4c).
Trục ra dương 55 mm nối tang tời thế nào, có chịu được tải treo không?Trả lời:Được, khi tang nằm trên 2 gối đỡ riêng và nối với trục ra qua khớp nối. Khớp nối xích hoặc khớp nối răng lỗ 55 mm, then 16 mm, nối trục ra với trục tang. Hai đầu tang đặt gối đỡ lỗ 55 mm. Lực cáp khi đó dồn vào gối đỡ, hộp số chỉ truyền mô-men. Tang lắp côngxôn thẳng trên trục ra thì toàn bộ lực cáp đè lên vòng bi trục ra.
b) Hỏi đáp về băng tải dùng hộp giảm tốc WPDS135
Băng tải nằm ngang dùng WPDS135 kéo tối đa bao nhiêu kg hàng?Trả lời:Khoảng 5.250 – 6.750 kg hàng trên băng ở tỉ số 1/30 – 1/40. Tính với rulo Ø219 mm (cỡ rulo thông dụng đi với hộp size 135), hệ số cản trung bình 0,1 có con lăn đỡ, băng dài 15 m. Tỉ số 1/30: băng chạy 32,1 m/phút, lực kéo tại rulo khoảng 5.300 N. Tỉ số 1/40: băng chạy 24,1 m/phút, lực kéo khoảng 6.800 N.
WPDS135 kéo băng tải dốc được không?Trả lời:Được, nhưng tải giảm mạnh theo độ dốc. Dốc 15°: lực kéo = 9,81 × tải × (sin15° + 0,1 × cos15°) ≈ 3,5 lần băng nằm ngang cùng tải. Tỉ số 1/40 với rulo Ø219 kéo được khoảng 1.800 kg hàng ở dốc 15°. Dừng máy giữa chừng, hàng có thể kéo băng chạy ngược; motor phanh từ giữ băng đứng yên.
Băng tải chạy 2 ca 16 giờ/ngày, WPDS135 có nóng không?Trả lời:Có nóng hơn hộp bánh răng, nhưng chạy liên tục được. Vỏ hộp 60 – 80 °C là mức làm việc thường gặp của hộp trục vít ở Việt Nam mùa nắng. Chạy 16 giờ/ngày thì giữ mô-men tải thực tế dưới mức định mức trong bảng mục 3 (SF từ 1 trở lên), vd tỉ số 1/30 khoảng 710 N·m. Vỏ trên 90 °C: kiểm tra mức dầu, nút thông hơi và dòng ampe motor.
Nối trục ra WPDS135 với trục rulo băng tải bằng gì?Trả lời:Khớp nối là gọn nhất; nhông xích dùng khi cần đổi tốc độ. Khớp nối lỗ 55 mm, then 16 mm, nối thẳng trục ra với trục rulo; tốc độ rulo đúng bằng tốc độ trục ra. Nhông xích cho phép hạ thêm tốc độ mà không đổi tỉ số hộp, vd nhông 1:1,5 hạ 35 v/ph xuống khoảng 23,3 v/ph.
c) Hỏi đáp cho người sắp mua hộp số WPDS size 135
WPDS135 gắn được motor bao nhiêu kW?Trả lời:Được motor 3 kW, 4 kW (4 cực, khung 100 – 112). Bích B5 đường kính 250 mm, lỗ trục vào 28 mm (motor khung 100 – 112). Motor ngoài cỡ khung này phải đổi bích và bạc lót trục. Công suất khuyến nghị theo từng tỉ số xem bảng mục 3.
Biết tốc độ máy cần thì chọn tỉ số WPDS135 thế nào?Trả lời:Lấy 1.400 chia cho tốc độ cần. Motor 4 cực 1.400 v/ph. Máy cần 35 v/ph: 1.400 ÷ 35 = 40, chọn 1/40. Máy cần 28 v/ph: chọn 1/50. Máy cần 47 v/ph: chọn 1/30. Sau khi có tỉ số, đối chiếu mô-men tải với cột mô-men trong bảng mục 3.
Motor 4 kW gắn WPDS135 tỉ số 1/60 được không?Trả lời:Lắp ráp được, nhưng mô-men ra vượt mô-men định mức hộp. Motor 4 kW qua tỉ số 1/60, hiệu suất khoảng 64%, cho mô-men ra khoảng 1.050 N·m. Mô-men định mức WPDS135 ở tỉ số này khoảng 560 N·m (SF 0,57).
WPDS135 có tỉ số 1/80 và 1/100 không?Trả lời:Có. Tốc độ ra khoảng 17,5 v/ph (1/80) và 14 v/ph (1/100) với motor 4 cực. Hiệu suất trục vít ở 2 tỉ số này khoảng 51 – 56%, so với 74 – 81% ở tỉ số 1/20 – 1/30. Cùng tốc độ đầu ra, tỉ số thấp kèm ròng rọc hoặc nhông xích tốn ít điện hơn (xem mục 4b).
Trục ra dương 55 mm của WPDS135 gắn nhông xích được không?Trả lời:Được. Nhông khoét lỗ 55 mm, rãnh then 16 mm. Chọn bước xích theo mô-men: ở 610 N·m (tỉ số 1/30), nhông có đường kính vòng chia khoảng 126 mm cho lực xích khoảng 9.600 N. Nhông quá ít răng thì moay-ơ không đủ thịt để khoét lỗ 55 mm.
Mua WPDS135 hay hộp giảm tốc bánh răng côn KA77 (trục 50mm) / K77 (dương 50mm) cùng mô-men thì cái nào lợi hơn?Trả lời:WPDS135 lợi về giá mua và độ gọn; hộp KA77/K77 lợi về tiền điện khi chạy liên tục. Ở tỉ số 1/40, hộp trục vít hiệu suất khoảng 71%, hộp KA77/K77 khoảng 94 – 96%. Motor 4 kW qua WPDS135 ra khoảng 2,8 kW ở trục máy; qua hộp KA77/K77 ra khoảng 3,8 kW. Máy chạy ngắt quãng (tời, thang hàng, cửa) thì phần điện hao không đáng kể so với tiền chênh giá hộp.
d) Cách dùng và bảo trì hộp số WPDS135 đúng cách
WPDS135 thay dầu bao lâu một lần, dùng dầu gì?Trả lời:Lần đầu sau 200 giờ chạy, sau đó mỗi 2.500 – 3.000 giờ. Dầu bánh răng công nghiệp ISO VG 320; trời nóng, tải nặng dùng VG 460. Châm tới giữa mắt thăm dầu. Trước lần chạy đầu: thay nút kín bằng nút thông hơi đi kèm, xoa mỡ lên trục motor rồi mới xỏ vào lỗ âm trục vào, bắt chặt bu-lông chân đế và bích B5.
Vì sao hộp số mới chạy đã nóng nhanh (trên 80 °C)?Trả lời:Do quên thay nút thông hơi, sai mức dầu hoặc chạy quá mô-men. Nút kín làm áp suất trong hộp tăng; dầu quá nhiều hay quá ít đều làm nóng. Kiểm tra mô-men tải thực tế so với cột mô-men định mức ở bảng mục 3.
Dầu rò ở phớt trục vào, trục ra là do đâu?Trả lời:Do áp suất trong hộp cao hoặc phớt bị xước. Chưa gắn nút thông hơi, mạt kim loại làm xước phớt, hoặc dùng dầu quá loãng là 3 nguyên nhân hay gặp. Trục motor lệch tâm với lỗ âm cũng làm phớt trục vào mòn lệch một bên.
Khi chạy có tiếng va đập "lạch cạch" bên trong là lỗi gì?Trả lời:Bánh vít đồng mòn rơ hoặc vòng bi vỡ hạt. Nguyên nhân thường do thiếu dầu lâu ngày hoặc chạy quá tải kéo dài. Dừng máy, xả dầu kiểm tra mạt đồng; mạt nhiều là bánh vít đã mòn.