Hộp giảm tốc WPDS size 120 là hộp số trục vít - bánh vít một cấp, trục vào lỗ âm có mặt bích B5 lắp thẳng động cơ điện, trục ra dương Ø45 mm vuông góc với trục motor. Hộp số WPDS120 có khoảng cách tâm trục vít - bánh vít 120 mm, thuộc nhóm tải trung bình, dùng cho tời nâng vật liệu xây dựng, thang tải hàng nhà xưởng nhỏ, băng tải hàng bao và máy trộn thức ăn chăn nuôi.
d) Hộp số giảm tốc WPDS 120 gắn motor 2.2kw 3hp 1 pha
Đường kính trục: 45 mm
Lắp với motor YL mã 100
Trục ra vuông góc
Chất lượng xuất khẩu châu Âu
Công nghệ sản xuất Đài Loan
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, ... 50, 60
e) Hộp số giảm tốc WPDS 120 gắn motor 3kw 4hp 1 pha
Trục ra vuông góc đường kính 45 mm
Chất lượng xuất khẩu châu Âu
Công nghệ sản xuất Đài Loan
Tỷ số truyền i: 5, 10, 15, ... 50, 60
3) Ứng dụng và bảng tra lực mô-men, công suất mô-tơ theo tỉ số truyền WPDS120
Hộp giảm tốc WPDS size 120 dùng cho:
Tời nâng vật liệu xây dựng, thang tải hàng nhà xưởng nhỏ
Băng tải hàng bao 25 – 50 kg, băng tải nông sản
Máy trộn thức ăn chăn nuôi, máy khuấy bồn 1 – 2 m³
Máy cuốn tôn cỡ nhỏ, bàn xoay đóng gói pallet
Tời kéo dọc, nâng hạ, vận thăng chở hàng: WPDS120 gắn motor phanh thắng từ EJ 4 pole 2.2kW, 3kW — phanh khóa trục ngay khi ngắt điện, tải treo không trôi.
Bảng dưới tính với motor 4 cực 1.400 vòng/phút, 50 Hz, lắp vừa bích B5 Ø250 mm. Mô-men định mức lấy theo catalogue WP series (hệ số phục vụ SF = 1); tỉ số 1/80, 1/100 là giá trị ước tính. SF = công suất định mức hộp ÷ công suất motor.
2 sợi = 1 ròng rọc động ở móc + 1 ròng rọc tĩnh trên đỉnh + 1 điểm neo đầu cáp.
Lực mỗi sợi cáp chỉ khoảng 360 – 530 kg ở cả 2 cách mắc. Cáp thép Ø8 mm dùng chung được.
Chiều dài cáp: 2 sợi gấp 2 lần hành trình, cộng 3 vòng cáp chết trên tang.
Tải trong bảng là mức cực đại theo mô-men hộp (SF 0,75) và công suất motor, đã trừ hiệu suất.
b) Làm vận thăng chở hàng tiết kiệm chi phí với WPDS120
Ví dụ: vận thăng chở 850 kg vật tư, tốc độ móc khoảng 7,9 m/phút.
Kéo trực tiếp 1 sợi: tỉ số 1/100, tang cần khoảng 790 N·m. Mức này vượt giới hạn WPDS120 ở tỉ số 1/100 (khoảng 430 N·m). Cỡ hộp đủ mô-men là WPDS135 trở lên.
Mắc ròng rọc 2 sợi: cáp chạy 15,8 m/phút, tỉ số 1/50. Tang cần khoảng 410 N·m, nằm trong giới hạn WPDS120 (khoảng 530 N·m).
Công suất cần cho 850 kg, 7,9 m/phút: khoảng 1,8 kW. Motor 2,2 kW đáp ứng, dư khoảng 20%.
Mấy điểm giúp đỡ tốn tiền khi làm vận thăng:
Công suất = tải × tốc độ. Cùng motor, tải tăng bao nhiêu lần thì tốc độ móc giảm bấy nhiêu lần.
Ròng rọc động kèm móc là chi tiết cơ khí đơn giản, rẻ hơn nhiều so với tăng cỡ hộp số và motor.
Tỉ số 1/20 – 1/30 hiệu suất trục vít 72 – 81%. Tỉ số 1/80 – 1/100 chỉ 50 – 55%. Cùng tốc độ móc, tỉ số thấp + mắc 2 sợi tốn ít điện hơn.
Mắc 2 sợi với tỉ số 1/25 – 1/50 cho tải 830 – 1.020 kg trong giới hạn WPDS120.
c) Vận thăng có đối trọng: an toàn và hiệu quả hơn
Đối trọng treo phía đối diện cabin, qua 2 ròng rọc trên đỉnh. Khối lượng đối trọng thường lấy bằng cabin + 40 – 50% tải hàng. Motor chỉ kéo phần chênh lệch giữa 2 bên.
Ví dụ: cabin 200 kg, hàng tối đa 800 kg, đối trọng 200 + 50% × 800 = 600 kg.
Thông số (cabin 200 kg + hàng 800 kg, mắc 2 sợi)
Không đối trọng
Có đối trọng 600 kg
Tải lớn nhất motor phải kéo
Khoảng 1.000 kg
Khoảng 400 kg
Lực mỗi sợi cáp nâng
Khoảng 5.200 N
Khoảng 2.100 N
Mô-men trên tang D180
Khoảng 490 N·m
Khoảng 195 N·m
Tỉ số WPDS120 với motor 2,2 kW
1/50
1/25
Tốc độ móc
7,9 m/phút
15,8 m/phút
Gia tốc rơi nếu đứt cáp nâng
1 g (rơi tự do)
Khoảng 0,25 g
Hiệu quả:
Lúc đầy hàng đi lên, motor kéo 1.000 – 600 = 400 kg. Lúc cabin rỗng, đối trọng nặng hơn cabin 400 kg. Tải hai chiều cân bằng.
Cùng motor 2,2 kW + WPDS120, tốc độ móc tăng từ 7,9 lên 15,8 m/phút.
Công suất cần ở 7,9 m/phút giảm từ khoảng 2,2 kW xuống khoảng 0,9 kW. Điện năng mỗi chuyến giảm khoảng 60%.
Hộp trục vít chạy khoảng 48% mô-men định mức ở tỉ số 1/25. Dầu mát hơn, bánh vít đồng mòn chậm hơn.
An toàn:
Lực cáp nâng giảm khoảng 2,5 lần. Hệ số an toàn cáp Ø8 mm tăng theo cùng tỉ lệ.
Mô-men phanh cần giữ cabin giảm khoảng 60%. Phanh từ motor giữ tải chắc hơn, trôi tải ít hơn.
Đứt cáp nâng: cabin rơi với gia tốc khoảng 0,25 g thay vì rơi tự do. Khóa chống rơi bắt dễ hơn.
Đối trọng chạy trong ray dẫn hướng riêng, có rào che và cữ chặn dưới đáy.
Hộp trục vít chỉ tự hãm tương đối. Vận thăng dùng motor có phanh từ và khóa chống rơi trên cabin.
5) Ưu điểm hộp số giảm tốc WPDS120
Tiết kiệm không gian: Trục vào, trục ra vuông góc, motor lắp thẳng vào bích B5 nên cụm máy ngắn hơn kiểu motor nối khớp nối.
Dễ lắp đặt: Trục motor xỏ thẳng vào lỗ âm Ø28, bắt bu-lông bích, không cần khớp nối và đế motor riêng.
Tỉ số lớn trong một cấp: Một cặp trục vít - bánh vít đạt 1/60 – 1/100, gọn hơn hộp bánh răng nhiều cấp cùng tỉ số.
Tự hãm tương đối: Tỉ số từ 1/30 trở lên hỗ trợ chống trôi tải khi dừng máy.
Chạy êm: Trục vít ăn khớp trượt với bánh vít đồng, tiếng ồn thấp.
6) FAQ hộp số WPDS120: thang máy chở hàng, băng tải, chọn mua và bảo trì
a) Hỏi đáp về thang máy chở hàng dùng hộp số WPDS120
Hộp số WPDS120 có tự hãm hoàn toàn khi làm tời nâng, thang máy chở hàng không?Trả lời:Không. Hộp trục vít một cấp chỉ tự hãm tương đối ở tỉ số từ 1/30 trở lên; rung lắc, dầu nóng loãng hoặc tải nặng vẫn có thể làm trôi tải. Thang máy chở hàng dùng motor phanh từ và khóa chống rơi độc lập trên cabin.
Thang máy chở hàng 800 kg dùng WPDS120 + motor 2,2 kW được không?Trả lời:Được, khi mắc ròng rọc 2 sợi. Cabin 200 kg + hàng 800 kg = 1.000 kg, chia 2 sợi còn khoảng 5.200 N mỗi sợi. Tang D180 cần khoảng 490 N·m, dưới mức 530 N·m cho phép ở tỉ số 1/50. Tốc độ móc khoảng 7,9 m/phút, công suất cần khoảng 2,2 kW. Kéo trực tiếp 1 sợi thì tang cần khoảng 930 N·m.
Thang máy chở hàng dùng WPDS120 chạy tốc độ bao nhiêu là hợp lý?Trả lời:Khoảng 7,9 – 15,8 m/phút. Tang D180, mắc 2 sợi: tỉ số 1/25 cho 15,8 m/phút, tỉ số 1/50 cho 7,9 m/phút. Nhanh hơn thì phải giảm tải hoặc tăng motor, vì công suất = tải × tốc độ. Thang có đối trọng chạy được 15,8 m/phút với cùng motor 2,2 kW (xem mục 4c).
Trục ra dương 45 mm nối tang tời thế nào, có chịu được tải treo không?Trả lời:Được, khi tang nằm trên 2 gối đỡ riêng và nối với trục ra qua khớp nối. Khớp nối xích hoặc khớp nối răng lỗ 45 mm, then 14 mm, nối trục ra với trục tang. Hai đầu tang đặt gối đỡ lỗ 45 mm. Lực cáp khi đó dồn vào gối đỡ, hộp số chỉ truyền mô-men. Tang lắp côngxôn thẳng trên trục ra thì toàn bộ lực cáp đè lên vòng bi trục ra.
b) Hỏi đáp về băng tải dùng hộp giảm tốc WPDS120
Băng tải nằm ngang dùng WPDS120 kéo tối đa bao nhiêu kg hàng?Trả lời:Khoảng 4.800 – 5.050 kg hàng trên băng ở tỉ số 1/30 – 1/40. Tính với rulo Ø168 mm (cỡ rulo thông dụng đi với hộp size 120), hệ số cản trung bình 0,1 có con lăn đỡ, băng dài 15 m. Tỉ số 1/30: băng chạy 24,6 m/phút, lực kéo tại rulo khoảng 5.100 N. Tỉ số 1/40: băng chạy 18,5 m/phút, lực kéo khoảng 4.800 N.
WPDS120 kéo băng tải dốc được không?Trả lời:Được, nhưng tải giảm mạnh theo độ dốc. Dốc 15°: lực kéo = 9,81 × tải × (sin15° + 0,1 × cos15°) ≈ 3,5 lần băng nằm ngang cùng tải. Tỉ số 1/40 với rulo Ø168 kéo được khoảng 1.280 kg hàng ở dốc 15°. Dừng máy giữa chừng, hàng có thể kéo băng chạy ngược; motor phanh từ giữ băng đứng yên.
Băng tải chạy 2 ca 16 giờ/ngày, WPDS120 có nóng không?Trả lời:Có nóng hơn hộp bánh răng, nhưng chạy liên tục được. Vỏ hộp 60 – 80 °C là mức làm việc thường gặp của hộp trục vít ở Việt Nam mùa nắng. Chạy 16 giờ/ngày thì giữ mô-men tải thực tế dưới mức định mức trong bảng mục 3 (SF từ 1 trở lên), vd tỉ số 1/30 khoảng 410 N·m. Vỏ trên 90 °C: kiểm tra mức dầu, nút thông hơi và dòng ampe motor.
Nối trục ra WPDS120 với trục rulo băng tải bằng gì?Trả lời:Khớp nối là gọn nhất; nhông xích dùng khi cần đổi tốc độ. Khớp nối lỗ 45 mm, then 14 mm, nối thẳng trục ra với trục rulo; tốc độ rulo đúng bằng tốc độ trục ra. Nhông xích cho phép hạ thêm tốc độ mà không đổi tỉ số hộp, vd nhông 1:1,5 hạ 35 v/ph xuống khoảng 23,3 v/ph.
c) Hỏi đáp cho người sắp mua hộp số WPDS size 120
WPDS120 gắn được motor bao nhiêu kW?Trả lời:Được motor 2,2 kW, 3 kW (4 cực, khung 100). Bích B5 đường kính 250 mm, lỗ trục vào 28 mm (motor khung 100). Motor ngoài cỡ khung này phải đổi bích và bạc lót trục. Công suất khuyến nghị theo từng tỉ số xem bảng mục 3.
Biết tốc độ máy cần thì chọn tỉ số WPDS120 thế nào?Trả lời:Lấy 1.400 chia cho tốc độ cần. Motor 4 cực 1.400 v/ph. Máy cần 35 v/ph: 1.400 ÷ 35 = 40, chọn 1/40. Máy cần 28 v/ph: chọn 1/50. Máy cần 47 v/ph: chọn 1/30. Sau khi có tỉ số, đối chiếu mô-men tải với cột mô-men trong bảng mục 3.
Motor 3 kW gắn WPDS120 tỉ số 1/60 được không?Trả lời:Lắp ráp được, nhưng mô-men ra vượt mô-men định mức hộp. Motor 3 kW qua tỉ số 1/60, hiệu suất khoảng 62%, cho mô-men ra khoảng 760 N·m. Mô-men định mức WPDS120 ở tỉ số này khoảng 360 N·m (SF 0,50).
WPDS120 có tỉ số 1/80 và 1/100 không?Trả lời:Có. Tốc độ ra khoảng 17,5 v/ph (1/80) và 14 v/ph (1/100) với motor 4 cực. Hiệu suất trục vít ở 2 tỉ số này khoảng 50 – 55%, so với 72 – 81% ở tỉ số 1/20 – 1/30. Cùng tốc độ đầu ra, tỉ số thấp kèm ròng rọc hoặc nhông xích tốn ít điện hơn (xem mục 4b).
Trục ra dương 45 mm của WPDS120 gắn nhông xích được không?Trả lời:Được. Nhông khoét lỗ 45 mm, rãnh then 14 mm. Chọn bước xích theo mô-men: ở 440 N·m (tỉ số 1/30), nhông có đường kính vòng chia khoảng 103 mm cho lực xích khoảng 8.600 N. Nhông quá ít răng thì moay-ơ không đủ thịt để khoét lỗ 45 mm.
Mua WPDS120 hay hộp giảm tốc bánh răng côn KA57 (trục 40mm) / K57 (dương 35mm) cùng mô-men thì cái nào lợi hơn?Trả lời:WPDS120 lợi về giá mua và độ gọn; hộp KA57/K57 lợi về tiền điện khi chạy liên tục. Ở tỉ số 1/40, hộp trục vít hiệu suất khoảng 70%, hộp KA57/K57 khoảng 94 – 96%. Motor 2,2 kW qua WPDS120 ra khoảng 1,5 kW ở trục máy; qua hộp KA57/K57 ra khoảng 2,1 kW. Máy chạy ngắt quãng (tời, thang hàng, cửa) thì phần điện hao không đáng kể so với tiền chênh giá hộp.
d) Cách dùng và bảo trì hộp số WPDS120 đúng cách
WPDS120 thay dầu bao lâu một lần, dùng dầu gì?Trả lời:Lần đầu sau 200 giờ chạy, sau đó mỗi 2.500 – 3.000 giờ. Dầu bánh răng công nghiệp ISO VG 320; trời nóng, tải nặng dùng VG 460. Châm tới giữa mắt thăm dầu. Trước lần chạy đầu: thay nút kín bằng nút thông hơi đi kèm, xoa mỡ lên trục motor rồi mới xỏ vào lỗ âm trục vào, bắt chặt bu-lông chân đế và bích B5.
Vì sao hộp số mới chạy đã nóng nhanh (trên 80 °C)?Trả lời:Do quên thay nút thông hơi, sai mức dầu hoặc chạy quá mô-men. Nút kín làm áp suất trong hộp tăng; dầu quá nhiều hay quá ít đều làm nóng. Kiểm tra mô-men tải thực tế so với cột mô-men định mức ở bảng mục 3.
Dầu rò ở phớt trục vào, trục ra là do đâu?Trả lời:Do áp suất trong hộp cao hoặc phớt bị xước. Chưa gắn nút thông hơi, mạt kim loại làm xước phớt, hoặc dùng dầu quá loãng là 3 nguyên nhân hay gặp. Trục motor lệch tâm với lỗ âm cũng làm phớt trục vào mòn lệch một bên.
Khi chạy có tiếng va đập "lạch cạch" bên trong là lỗi gì?Trả lời:Bánh vít đồng mòn rơ hoặc vòng bi vỡ hạt. Nguyên nhân thường do thiếu dầu lâu ngày hoặc chạy quá tải kéo dài. Dừng máy, xả dầu kiểm tra mạt đồng; mạt nhiều là bánh vít đã mòn.