Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp (XLED, XLEY) là hộp số cycloid hai cấp lắp đứng bằng mặt bích, dùng nhiều cho máy khuấy, máy cào bùn và thiết bị quay chậm đặt trên bồn. Các cỡ XLED42, XLED53, XLED63, XLED64, XLED74, XLED84, XLED85 có trục ra 45–90 mm, đường kính bích 260–490 mm.
Với hộp đứng, ngoài momen xoắn còn phải tính lực uốn và lực dọc trục từ cánh khuấy, khả năng chịu tải của khung và độ kín phớt trục ra.
Hộp mặt bích 2 cấp (XLED, XLEY) lắp đứng, trục ra thường hướng xuống, bích bắt trực tiếp lên nắp bồn, khung máy hoặc giá đỡ. Hai cấp cycloid nối tiếp cho tỉ số 121 đến 5.133, phù hợp máy khuấy, máy cào bùn và các cơ cấu quay chậm đặt đứng.
So với kiểu chân đế, kiểu mặt bích tiết kiệm mặt bằng và giữ trục ra đồng tâm với trục máy nhờ vành định vị. Đổi lại, khung đỡ phải chịu cả khối lượng cụm motor – hộp và phản momen khi chạy.
2. Bản vẽ kỹ thuật, kích thước của motor gắn hộp số cyclo mặt bích 2 cấp
a. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLED42, XLEY42
Đường kính trục ra: 45mm
Rãnh cavet trục ra: 14mm
Đường kính trục vào: 14mm, 19mm
Đường kính lỗ mặt bích: 12mm
Đường kính ngoài mặt bích: 260mm
Hộp giảm tốc motor cyclo mặt bích 2 cấp phù hợp lắp với motor 0.25kw 0.37kw 0.55kw 0.75kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 200mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 6 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 12mm
Đường kính ngoài mặt bích: 260mm
Video: Hộp giảm tốc cycloid mặt bích 2 cấp XLED42 trục 45mm
b. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLEY53, XLED53
Đường kính trục ra: 55mm
Rãnh cavet trục ra: 16mm
Đường kính trục vào: 19mm, 24mm, 28mm
Đường kính lỗ mặt bích: 12mm
Đường kính ngoài mặt bích: 340mm
Hộp giảm tốc động cơ Cyclo 2 cấp mặt bích XLEY53, XLED53 phù hợp lắp với motor 0.55kw 0.75kw 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 270mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 6 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 12mm
Đường kính ngoài mặt bích: 340mm
Video: Hộp giảm tốc cycloid mặt bích 2 cấp XLED53 trục 55mm
c. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLEY63, XLED63
Đường kính trục ra: 55mm
Rãnh cavet trục ra: 16mm
Đường kính trục vào: 19mm, 24mm, 28mm
Đường kính lỗ mặt bích: 12mm
Đường kính ngoài mặt bích: 340mm
Hộp số motor Cyclo 2 số mặt bích XLEY63, XLED63 phù hợp lắp với motor 0.55kw 0.75kw 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 316mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 6 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 16mm
Đường kính ngoài mặt bích: 400mm
d. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLEY64, XLED64
Đường kính trục ra: 65mm
Rãnh cavet trục ra: 18mm
Đường kính trục vào: 19mm, 24mm, 28mm
Đường kính lỗ mặt bích: 16mm
Đường kính ngoài mặt bích: 400mm
Hộp số động cơ Cyclo 2 số mặt bích XLEY64, XLED64 phù hợp lắp với motor 0.55kw 0.75kw 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 316mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 6 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 16mm
Đường kính ngoài mặt bích: 400mm
e. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLEY74, XLED74
Đường kính trục ra: 80mm
Rãnh cavet trục ra: 22mm
Đường kính trục vào: 19mm, 24mm, 28mm
Đường kính lỗ mặt bích: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 430mm
Phù hợp lắp với motor 0.55kw 0.75kw 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 3.7kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 345mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 8 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 430mm
f. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLED84, XLEY84
Đường kính trục ra: 90mm
Rãnh cavet trục ra: 25mm
Đường kính trục vào: 24mm, 28mm, 38mm
Đường kính lỗ mặt bích: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 490mm
Phù hợp lắp với motor 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 3.7kw 5.5kw 7.5kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 400mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 8 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 490mm
g. Hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp XLEY85, XLED85
Đường kính trục ra: 90mm
Rãnh cavet trục ra: 25mm
Đường kính trục vào: 24mm, 28mm, 38mm
Đường kính lỗ mặt bích: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 490mm
Phù hợp lắp với motor 1.1kw 1.5kw 2.2kw 3kw 3.7kw 5.5kw 7.5kw 4 pole
Đường kính vành định vị: 400mm
Số lỗ bắt vít trên mặt bích: 8 lỗ
Đường kính lỗ bắt vít: 18mm
Đường kính ngoài mặt bích: 490mm
3. Kích thước bích và trục các mã hộp cyclo mặt bích 2 cấp
Mã hộp
Trục ra (mm)
Rãnh then (mm)
Lỗ trục vào (mm)
Đường kính bích (mm)
Lỗ bu lông bích (mm)
Motor 4 cực lắp vừa
XLED42/BLED20
45
14
14, 19
260
12
0.25 – 0.75kW
XLED53/BLED31
55
16
19, 24, 28
340
12
0.55 – 3kW
XLED63/BLED41
55
16
19, 24, 28
340
12
0.55 – 3kW
XLED64/BLED42
65
18
19, 24, 28
400
16
0.55 – 3kW
XLED74
80
22
19, 24, 28
430
18
0.55 – 3.7kW
XLED84/BLED52
90
25
24, 28, 38
490
18
1.1 – 7.5kW
XLED85/BLED53
90
25
24, 28, 38
490
18
1.1 – 7.5kW
4. Công suất motor tối đa theo cỡ hộp mặt bích 2 cấp và tỉ số truyền
Mã hộp
Momen cho phép (N.m)
P tối đa ở i = 121
P tối đa ở i = 187
P tối đa ở i = 289
P tối đa ở i = 595
XLED42/BLED20
600
0,89 kW
0,57 kW
0,37 kW
0,18 kW
XLED53/BLED31
1.250
1,85 kW
1,19 kW
0,77 kW
0,38 kW
XLED63/BLED41
2.226
3,29 kW
2,13 kW
1,38 kW
0,67 kW
XLED74
2.650
3,91 kW
2,53 kW
1,64 kW
0,80 kW
XLED85/BLED53
5.000
7,38 kW
4,78 kW
3,09 kW
1,50 kW
XLED95/BLED63
8.820
13,02 kW
8,43 kW
5,45 kW
2,65 kW
XLED106/BLED74
12.000
17,72 kW
11,46 kW
7,42 kW
3,60 kW
Công suất tối đa tính ngược từ momen cho phép, motor 4 cực, hiệu suất 0,85.
Mặt bích lắp vừa không có nghĩa là đủ tải: XLED53 lắp vừa motor 3kW nhưng ở i = 187 chỉ nên chạy đủ tải với motor tới khoảng 1,2kW.
5. Tốc độ ra, momen xoắn và SF hộp cyclo mặt bích 2 cấp theo tỉ số truyền
Motor 0.37kW gắn hộp cyclo mặt bích 2 cấp
Tỉ số truyền 2 cấp (i)
Tốc độ ra motor 4 cực (vòng/phút)
Momen ra khi motor chạy đủ tải (N.m)
Cỡ hộp 2 cấp gợi ý
SF (hệ số phục vụ)
121
12,0
251
XLED42/BLED20
2,39
187
7,8
387
XLED42/BLED20
1,55
289
5,0
599
XLED42/BLED20 (sát giới hạn)
1,00
391
3,7
810
XLED53/BLED31
1,54
473
3,1
980
XLED53/BLED31
1,28
595
2,4
1.232
XLED53/BLED31 (sát giới hạn)
1,01
841
1,7
1.742
XLED63/BLED41
1,28
1.003
1,4
2.078
XLED63/BLED41
1,07
1.225
1,2
2.537
XLED74
1,04
1.505
0,96
3.117
XLED85/BLED53
1,60
2.065
0,70
4.277
XLED85/BLED53
1,17
3.045
0,48
6.307
XLED95/BLED63
1,40
7.569
0,19
15.678
Vượt XLED106/BLED74
—
Motor 0.75kW gắn hộp cyclo mặt bích 2 cấp
Tỉ số truyền 2 cấp (i)
Tốc độ ra motor 4 cực (vòng/phút)
Momen ra khi motor chạy đủ tải (N.m)
Cỡ hộp 2 cấp gợi ý
SF (hệ số phục vụ)
121
12,0
508
XLED42/BLED20
1,18
187
7,8
785
XLED53/BLED31
1,59
289
5,0
1.213
XLED53/BLED31 (sát giới hạn)
1,03
391
3,7
1.642
XLED63/BLED41
1,36
473
3,1
1.986
XLED63/BLED41
1,12
595
2,4
2.498
XLED74
1,06
841
1,7
3.531
XLED85/BLED53
1,42
1.003
1,4
4.211
XLED85/BLED53
1,19
1.225
1,2
5.143
XLED85/BLED53 (sát giới hạn)
0,97
1.505
0,96
6.319
XLED95/BLED63
1,40
2.065
0,70
8.670
XLED95/BLED63 (sát giới hạn)
1,02
3.045
0,48
12.785
Vượt XLED106/BLED74
—
7.569
0,19
31.780
Vượt XLED106/BLED74
—
Motor 1.5kW gắn hộp cyclo mặt bích 2 cấp
Tỉ số truyền 2 cấp (i)
Tốc độ ra motor 4 cực (vòng/phút)
Momen ra khi motor chạy đủ tải (N.m)
Cỡ hộp 2 cấp gợi ý
SF (hệ số phục vụ)
121
12,0
1.016
XLED53/BLED31
1,23
187
7,8
1.570
XLED63/BLED41
1,42
289
5,0
2.427
XLED74
1,09
391
3,7
3.283
XLED85/BLED53
1,52
473
3,1
3.972
XLED85/BLED53
1,26
595
2,4
4.996
XLED85/BLED53 (sát giới hạn)
1,00
841
1,7
7.062
XLED95/BLED63
1,25
1.003
1,4
8.423
XLED95/BLED63
1,05
1.225
1,2
10.287
XLED106/BLED74
1,17
1.505
0,96
12.638
Vượt XLED106/BLED74
—
2.065
0,70
17.341
Vượt XLED106/BLED74
—
3.045
0,48
25.570
Vượt XLED106/BLED74
—
7.569
0,19
63.560
Vượt XLED106/BLED74
—
Momen ra = 9550 × P / n ra × hiệu suất (0,9 hộp 1 cấp; 0,85 hộp 2 cấp), tính khi motor 4 cực chạy đủ tải.
SF = momen cho phép của hộp / momen ra. SF dưới 1,0 là hộp đã sát hoặc vượt giới hạn, tránh dùng cho tải nặng.
Cần SF tối thiểu: 1,0 với tải đều dưới 10 giờ/ngày; 1,25 với va đập nhẹ hoặc chạy 10–24 giờ/ngày; 1,5 với máy nghiền, máy cán, khởi động – dừng nhiều lần.
SF chưa đủ: lên một cỡ hộp. Dấu "—" là chưa có số liệu, đối chiếu tem hộp.
6. Ứng dụng hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp
Máy khuấy chậm bể keo tụ, tạo bông, bể kỵ khí trong xử lý nước thải.
Máy cào bùn trung tâm bể lắng tròn.
Bồn ủ, bồn lên men khuấy chậm trong thực phẩm, phân bón sinh học.
Bàn xoay đứng, trục quay tháp sấy, cơ cấu quay van.
Máy trộn trục đứng tốc độ rất thấp cho vật liệu nhớt.
7. Lưu ý khi lắp đặt, thay thế và sửa chữa hộp cyclo mặt bích 2 cấp
Mặt bích lắp phải phẳng, vành định vị vừa khít để trục ra đồng tâm với trục khuấy; lệch tâm làm mòn phớt và ổ bi nhanh.
Trục ra hướng xuống: phớt trục ra luôn chịu dầu, cần kiểm tra rò rỉ thường xuyên để dầu không nhỏ vào bồn.
Không treo cánh khuấy nặng, dài trực tiếp trên trục hộp mà không có gối đỡ; lực uốn lớn sẽ làm hỏng ổ bi trục ra.
Khung đỡ trên nắp bồn phải chịu phản momen; khung yếu sẽ xoắn, rung và nứt mối hàn.
Lắp trục ra hướng lên trên cần đặt hàng riêng để bố trí phớt và bôi trơn phù hợp.
8. Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc cyclo mặt bích 2 cấp
Hộp cyclo mặt bích 2 cấp lắp trục ra hướng lên được không? Được nhưng phải đặt hàng riêng, vì vị trí phớt, lỗ thăm dầu và cách bôi trơn ổ trên khác kiểu trục hướng xuống.
Đường kính bích XLED53 bao nhiêu? Khoảng 340 mm, lỗ bu lông 12 mm, trục ra 55 mm, rãnh then 16 mm.
XLED63 và XLED64 khác gì khi dùng cho máy khuấy? XLED64 có trục ra 65 mm, bích 400 mm, chịu lực uốn từ cánh khuấy tốt hơn XLED63 trục 55 mm, bích 340 mm.
Máy khuấy bể keo tụ cần tốc độ bao nhiêu, chọn tỉ số nào? Bể tạo bông thường khuấy rất chậm, khoảng 3–10 vòng/phút, tương ứng tỉ số khoảng 145–473 với motor 4 cực.
XLED42 lắp motor 0.75kW tỉ số 187 có được không? Không nên. Momen ra khoảng 785 N.m vượt 600 N.m của XLED42. Ở tỉ số này nên dùng XLED53.
Dầu rò xuống bồn từ hộp mặt bích là do đâu? Do phớt trục ra mòn, trục bị trầy hoặc mức dầu quá cao. Thay phớt, kiểm tra trục và chỉnh lại mức dầu.
Có cần gối đỡ đáy bồn cho trục khuấy không? Cần khi trục khuấy dài, bồn sâu hoặc cánh khuấy lớn. Gối đỡ giảm lực uốn lên trục và ổ bi hộp.
Lực dọc trục từ cánh khuấy có ảnh hưởng hộp không? Có. Cánh khuấy hướng trục tạo lực đẩy lên hoặc kéo xuống trục ra; cần kiểm tra lực dọc trục cho phép của hộp, nhất là với cánh lớn.
Hộp mặt bích 2 cấp XLED84 dùng motor lớn nhất bao nhiêu? Mặt bích lắp vừa motor tới 7.5kW, nhưng khi chạy đủ tải ở tỉ số trên 121, motor nên nhỏ hơn để momen ra không vượt mức cho phép.
Hộp cyclo mặt bích 2 cấp có lắp nằm ngang được không? Có thể lắp nằm ngang theo bích nếu đặt hàng tư thế lắp ngang để bố trí dầu; nếu không, nên chọn kiểu chân đế XWED.
Khung đỡ hộp mặt bích trên bồn cần chịu lực gì? Khối lượng cụm motor – hộp, phản momen bằng momen ra của hộp và lực rung khi khuấy. Khung phải có gân tăng cứng và bu lông đủ cỡ.
Motor cyclo mặt bích 2 cấp có cần phanh không? Với máy khuấy thường không cần. Với cơ cấu quay van, cửa hoặc tải có thể quay ngược khi mất điện thì cần motor có phanh.
Thay hộp mặt bích 2 cấp cũ cần đo gì? Đường kính bích, vành định vị, số lỗ và đường kính lỗ bu lông, đường kính và chiều dài trục ra, rãnh then, chiều quay và tỉ số truyền cũ.
Hộp mặt bích 2 cấp bị kêu khi khuấy vật liệu đặc là do đâu? Do momen tải vượt khả năng hộp hoặc cánh khuấy va vào vật cứng. Kiểm tra dòng motor, tốc độ khuấy và có thể cần giảm tải hoặc tăng cỡ hộp.